ราธา-กฤษณะ
| ราธากฤษณะ | |
|---|---|
.JPG) เทวรูปราธากฤษณะในโกลกาตา | |
| ชื่อในอักษรเทวนาครี | राधाकृष्ण |
| ชื่อในการทับศัพท์ภาษาสันสกฤต | rādhā-kṛṣṇa |
| ส่วนเกี่ยวข้อง | |
| ที่ประทับ | |
| คัมภีร์ | |
| เทศกาล | |
ราธา-กฤษณะ (IAST rādhā-kṛṣṇa, สันสกฤต: राधा कृष्ण) เป็นรูปปางผสมของพระกฤษณะและอัครมเหสี พระราธา ถือเป็นรูปสตรีและบุรุษร่วมกันของพระเป็นเจ้า[6] ในคติกฤษณของนิกายไวษณวะ[7][8][9] เมื่อเคียงกับพระกฤษณะ พระราธามีฐานะเป็นเทพเจ้าสตรีสูงสุด[10]
ว่ากันว่าพระกฤษณะจะพึงใจเฉพาะในการบูชาที่มีความรัก ซึ่งแสดงออกเป็นรูปของพระราธา บ้างบูชาราธา-กฤษณะในรูปของพระกฤษณะที่แยกออกเป็นสององค์เพื่อความพึงใจของพระกฤษณะเอง[11] บางตำราระบุว่าพระราธาในรูปปางนี้ ถือเป็นอวตารเต็มรูปของมหาลักษมี[12][13] เชื่อกันว่าพระกฤษณะทําให้โลกหลงเสน่ห์ และพระกฤษณะเองก็หลงเสน่ห์แม้แต่พระราธา ดังนั้นพระราธาจึงเป็นเทพเจ้าสตรีสูงสุดของทุกสิ่ง[14] ในหลายคติของไวษณวะ ถือว่าพระราธากฤษณะเป็นอวตารของลักษมีนารายณ[15]
ปรากฏการกล่าวถึงพระราธากฤษณะครั้งแรกเป็นลายลักษณะอักษรในงานเขียนภาษาปรากฤตของกษัตริย์หาละ เล่ม คหสัปตสติ เขียนขึ้นในศตวรรษที่ 1[16][17][18] และต่อมาในศตวรรษที่ 12 คีตาโควินทะ ชิ้นงานที่มีชื่อเสียงโดยชยเทวะ เขียนถึงพระราธาและพระกฤษณะในฐานะคู่ครองเป็นหลัก[19][20][21]
อ้างอิง
[แก้]- ↑ Guy Beck (2005). Alternative Krishnas: Regional and Vernacular Variations on a Hindu Deity. Suny Press. pp. 64–81. ISBN 9780791464151. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2023-01-15. สืบค้นเมื่อ 2021-04-22.
- ↑ Schweig 2004, pp. 20–25.
- ↑ Prafulla Kumar Mohanty (2003). "Mask and Creative Symbolisation in Contemporary Oriya Literature : Krishna, Radha and Ahalya". Indian Literature. Sahitya Akademi. 2 (214): 182. JSTOR 23341400.
- ↑ Patricia Monaghan (2010). Goddesses in World Culture. ABC CLIO. p. 7. ISBN 9780313354656. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2023-01-15. สืบค้นเมื่อ 2022-05-18.
- ↑ Roy C Amore (1976). "Religion in India". Journal of the American Academy of Religion. 14 (2): 366.
- ↑ Rankin, John (1984). "Teaching Hinduism: Some Key Ideas". British Journal of Religious Education (ภาษาอังกฤษ). 6 (3): 135. doi:10.1080/0141620840060306. ISSN 0141-6200.
- ↑ Vyasadeva, Srila (2013-06-18). Sri Narada Pancratra (ภาษาอังกฤษ). p. 349.
- ↑ Bhandarkar, R. G. (2019-05-20), "X. The Pāñcaratra or Bhāgavata System", Vaisnavism, Saivism and minor religious systems (ภาษาอังกฤษ), De Gruyter, pp. 38–41, doi:10.1515/9783111551975-010, ISBN 978-3-11-155197-5, สืบค้นเมื่อ 2023-06-30
- ↑ Vemsani 2016, p. 221.
- ↑ AMORE, ROY C (1976-06-01). "Religion in India". Journal of the American Academy of Religion. XLIV (2): 366–a. doi:10.1093/jaarel/XLIV.2.366-a. ISSN 0002-7189. สืบค้นเมื่อ 2022-05-08.
- ↑ Pintchman, Tracy (2001-06-14). Seeking Mahadevi: Constructing the Identities of the Hindu Great Goddess (ภาษาอังกฤษ). SUNY Press. ISBN 978-0-7914-9049-5. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2023-01-15. สืบค้นเมื่อ 2022-05-18.
- ↑ Rosen 2002, p. 50
- ↑ Srila Vyasadeva (2013-06-18). Narada Pancaratra full in 2 parts. p. 51.
- ↑ Rosen 2002, p. 52 Chaitanya-charitamritaAdi-lila 4.95 เก็บถาวร 2008-08-24 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน,
- ↑ Monaghan, Patricia (2010-12-31). Goddesses in World Culture (ภาษาอังกฤษ). ABC-CLIO. ISBN 978-0-313-35465-6. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2023-01-15. สืบค้นเมื่อ 2022-05-18.
- ↑ Jash, Pranabananda (1979). "Radha-Madhava Sub-Sect in Eastern India". Proceedings of the Indian History Congress. 40: 177–184. ISSN 2249-1937. JSTOR 44141958.
- ↑ Gokhale, Namita; Lal, Malashri (2018-12-10). Finding Radha: The Quest for Love (ภาษาอังกฤษ). Penguin Random House India Private Limited. ISBN 978-93-5305-361-1.
- ↑ Ramnarace 2014.
- ↑ Love Song of the Dark Lord: Jayadeva's Gītagovinda 1977.
- ↑ Archer 2004, 5.2 The Gita Govinda.
- ↑ Datta 1988, pp. 1414–1423.
บรรณานุกรม
[แก้]- Archer, W. G. (2004) [1957]. The Loves of Krishna in Indian Painting and Poetry. Mineola, NY: Dover Publ. ISBN 0-486-43371-4.
- Basu, M. M. (1932). The Post-Caitanya Sahajiya Cult of Bengal. Calcutta: University of Calcutta Press.
- Beck, Guy L. (2005). "Krishna as Loving Husband of God: The Alternative Krishnology of the Rādhāvallabha Sampradaya". ใน Guy L. Beck (บ.ก.). Alternative Krishnas: Regional and Vernacular Variations on a Hindu Deity. Albany, NY: SUNY Press. pp. 65–90. ISBN 978-0-7914-6415-1.
- Datta, Amaresh, บ.ก. (1988). "Gitagovinda". Encyclopaedia of Indian Literature: Devraj to Jyoti. Vol. 2. New Delhi: Sahitya Akademi. pp. 1414–1423. ISBN 81-260-1194-7.
- Schweig, Graham M. (2004). "Krishna: The Intimate Deity". ใน Bryant, Edwin F.; Ekstrand, Maria L. (บ.ก.). The Hare Krisha Movement: The Postcharismatic Fate of a Religious Transplant. Columbia University Press. ISBN 9780231508438.
- Hardy, Friedhelm E. (1987). "Kṛṣṇaism". ใน Mircea Eliade (บ.ก.). The Encyclopedia of Religion. Vol. 8. New York: MacMillan. pp. 387–392. ISBN 978-0-02897-135-3 – โดยทาง Encyclopedia.com.
- Hawley, John Stratton (2005). Three Bhakti Voices. Mirabai, Surdas, and Kabir in Their Time and Ours. Oxford; New York: Oxford University Press. ISBN 978-0195670851.
- Hayes, Glen Alexander (2005). "Contemporary Metaphor Theory and Alternative Views of Krishna and Rādhā in Vaishnava Sahajiyā". ใน Guy L. Beck (บ.ก.). Alternative Krishnas: Regional and Vernacular Variations on a Hindu Deity. Albany, NY: SUNY Press. pp. 19–32. ISBN 978-0-7914-6415-1.
- Love Song of the Dark Lord: Jayadeva's Gītagovinda. แปลโดย Miller, Barbara Stoler. New York: Columbia University Press. 1977. ISBN 0231040288. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2018-12-25. สืบค้นเมื่อ 2021-04-26.
- Miller, Barbara S. (1975). "Rādhā: Consort of Kṛṣṇa's Vernal Passion". Journal of the American Oriental Society. 95 (4): 655–671. doi:10.2307/601022. JSTOR 601022.
- Ramnarace, Vijay (2014). Rādhā-Kṛṣṇa's Vedāntic Debut: Chronology & Rationalisation in the Nimbārka Sampradāya (PDF) (PhD thesis). University of Edinburgh. เก็บ (PDF)จากแหล่งเดิมเมื่อ 2022-10-09. สืบค้นเมื่อ 2021-04-20.
- Rosen, Steven (2002). The hidden glory of India. Los Angeles: Bhaktivedanta Book Trust. ISBN 0-89213-351-1.
- Rosenstein, Lucy (1998). "The Rādhāvallabha and the Haridāsā Samprādayas: A Comparison". Journal of Vaishnava Studies. 7 (1): 5–18.
- Rosenstein, Ludmila L. (1997). "The Devotional Poetry of Svami Haridas". A Study of Early Braj Bhasa Verse. Groningen Oriental Studies, 12. Groningen: Egbert Forsten.
- Schwartz, Susan (2004). Rasa: performing the divine in India. New York: Columbia University Press. ISBN 0-231-13145-3.
- Schweig, Graham M. (2005). Dance of Divine Love: The Rڄasa Lڄilڄa of Krishna from the Bhڄagavata Purڄana, India's classic sacred love story. Princeton, NJ: Princeton University Press. ISBN 0-691-11446-3.[ลิงก์เสีย]
- Singh, Kunj Bihari (2004) [1963]. "Manipur Vaishnavism: A Sociological Interpretation". ใน Rowena Robinson (บ.ก.). Sociology of Religion in India. Themes in Indian Sociology, 3. New Delhi: Sage Publ. India. pp. 125–132. ISBN 0-7619-9781-4.
- Snell, Rupert (1991). The Eighty-four Hymns of Hita Harivaṃśa: An Edition of the Caurāsī Pada. Delhi; London: Motilal Banarsidass; School of Oriental and African Studies. ISBN 81-208-0629-8.
- Toffin, Gérard (2012). "The Power of Boundaries: Transnational Links among Krishna Pranamis of India and Nepal". ใน John Zavos; และคณะ (บ.ก.). Public Hinduisms. New Delhi: SAGE Publ. India. pp. 249–254. ISBN 978-81-321-1696-7.
- Valpey, Kenneth Russell (2006). Attending Kṛṣṇa's image: Caitanya Vaiṣṇava mūrti-sevā as devotional truth. New York: Routledge. ISBN 0-415-38394-3.
- Vemsani, Lavanya (2016-06-13). Krishna in History, Thought, and Culture: An Encyclopedia of the Hindu Lord of Many Names: An Encyclopedia of the Hindu Lord of Many Names (ภาษาอังกฤษ). ABC-CLIO. ISBN 978-1-61069-211-3.
- White, Charles S. J. (1977). The Caurāsī Pad of Śri Hit Harivaṃś: Introduction, Translation, Notes, and Edited Braj Bhaṣa. Asian studies at Hawaii, 16. Honolulu: University Press of Hawaii. ISBN 9780824803599. ISSN 0066-8486.
- Williams, Raymond (2001). Introduction to Swaminarayan Hinduism. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-65422-7.