ราซะทินจานแห่งพุกาม
ราซะทินจาน ရာဇသင်္ကြန် | |
|---|---|
| อัครเสนาบดี-ทหาร | |
| ดำรงตำแหน่ง คริสต์ทศวรรษ 1240 – 1260 | |
| กษัตริย์ | จะซวา อุซะนา นรสีหบดี |
| ก่อนหน้า | อานันทธุละ[1] |
| ข้อมูลส่วนบุคคล | |
| เกิด | ค.ศ. 1198/1199 พุกาม |
| เสียชีวิต | ค.ศ. 1260 (61 ปี) ทะละ |
| คู่สมรส | ซอคีนตุต |
| บุตร | Ananda Pyissi Yanda Pyissi Saw San Saw Soe |
| ยศที่ได้รับการแต่งตั้ง | |
| รับใช้ | อาณาจักรพุกาม |
| สังกัด | กองทัพหลวงพม่า |
| ประจำการ | คริสต์ทศวรรษ 1230–1260 |
| ยศ | ผู้บัญชาการทหาร |
| ผ่านศึก | เมาะตะมะ (1258–1259) Missagiri (1259–1260) |
ราซะทินจาน (พม่า: ရာဇသင်္ကြန်, ออกเสียง: [jàza̰ θɪ́ɴdʑàɴ]; ค.ศ. 1198/99 – 1260) เป็นอัครมหาเสนาบดีชาวพม่าระหว่างรัชสมัยพระเจ้าจะซวา พระเจ้าอุซะนา และพระเจ้านรสีหบดี รวมถึงเป็นผู้บัญชาการกองทัพพม่าระหว่าง ค.ศ. 1258 กระทั่งถึงแก่อสัญกรรมใน ค.ศ. 1260 ซึ่งกษัตริย์ทุกพระองค์ในราชวงศ์โก้นบองล้วนสืบเชื้อสายมาจากเขาทั้งสิ้น
เมื่อพระเจ้าอุซะนาเสด็จสวรรคตใน ค.ศ. 1258 ราซะทินจานได้ยกพระราชโอรสพระองค์เล็กของพระเจ้าอุซะนาเป็นพระเจ้านรสีหบดี เพื่อให้พระองค์เป็นกษัตริย์หุ่นเชิดให้ตนเองคอยชักใยอยู่เบื้องหลัง แต่พระเจ้านรสีหบดีกลับปลดเขาออกจากตำแหน่งหลังจากครองสิริราชสมบัติได้ไม่นาน
เมื่อเกิดกบฏในแคว้นยะไข่และแถบเมืองเมาะตะมะ ราว ค.ศ. 1258 – 1260 พระเจ้านรสีหบดีได้เรียกราซะทินจานกลับมาเพื่อปราบกบฏ เมื่อปราบกบฏจนเสร็จแล้วราซะทินจานก็ล้มป่วยและถึงแก่อสัญกรรมระหว่างเดินทางกลับ
ภูมิหลัง
[แก้]ราซะทินจานเป็นลูกหลานของนายพล Nyaung-U Hpi ในคริสต์ศตวรรษที่ 11[2] การที่เขาสมรสกับพระราชธิดาในพระเจ้าจะซวาและกลายเป็นอัครเสนาบดีแสดงให้เห็นว่าเขาสืบเชื้อสายมาจากเชื้อพระวงศ์ (สายห่างไกล)[note 1] เขาเกิดประมาณ ค.ศ. 1198/99[note 2]
อาชีพ
[แก้]![[icon]](http://th.wikipedia.org/wiki/ไฟล์:Wiki_letter_w_cropped.svg){kind=small} | ส่วนนี้รอเพิ่มเติมข้อมูล คุณสามารถช่วยเพิ่มข้อมูลส่วนนี้ได้ |
สิ่งสืบทอด
[แก้]ราซะทินจานมีบุตรอย่างน้อย 4 คน ในจำนวนนี้กลายเป็นนายพลในกองทัพพุกามสองคนพร้อมบรรดาศักดิ์เป็น Ananda Pyissi และ Yanda Pyissi[3] พี่น้องชายสองคนต่างแข่งขันกันเพื่อสืบทอดบรรดาศักดิ์ราซะทินจานของบิดา[note 3] พงศาวดารไม่ได้ระบุถึงมารดาของ Ananda Pyissi และ Yanda Pyissi เขายังมีลูกคนเล็กอีกสองคนนามว่า Saw San และ Saw Soe จากเจ้าหญิงซอคีนตุต พระราชธิดาในพระเจ้าจะซวากับราชเทวี[2]
ลูกหลานของเขากลายเป็นบุคคลที่มีชื่อเสียงในประวัติศาสตร์พม่า บุตรชายสองคนนำกองทัพไปสู้กับการรุกรานของมองโกลสองครั้งแรก (1277, 1283–84)[4] Saw Soe กลายเป็นอัครมเหสีในพระเจ้ากะยอฉะวาแห่งพุกาม ผู้สืบทอดจากพระเจ้านรสีหบดี[2] กษัตริย์อังวะจากพระเจ้าฝรั่งมังศรีชวาถึงพระเจ้าฝรั่งมังศรีเป็นลูกหลานของพระองค์ผ่าน Saw Soe[5] ส่วนกษัตริย์อังวะจากพระเจ้าโม่ญี่นตะโด้ถึงพระเจ้านรปติที่ 2 เป็นลูกหลานของพระองค์ผ่าน Yanda Pyissi[6] กษัตริย์ทั้งหมดจากราชวงศ์โก้นบองเป็นลูกหลานของพระองค์ผ่านพระเจ้าโม่ญี่นตะโด้[6]
หมายเหตุ
[แก้]- ↑ (Hmannan Vol. 1 2003: 360): He was married to Saw Khin Htut, daughter of King Kyaswa by queen Yaza Dewi. Per (Aung-Thwin 1985: 130–131), ministers of the court were usually drawn from more distant branches of the royal family. Their subordinates were not royal but usually hailed from top official families.
- ↑ อิงจากวันเสียชีวิตที่ต้น ค.ศ. 1260 ด้วยอายุ 61 ปี (หรือปีที่ 62 ตามการนับอายุแบบพม่า) จาก (Hmannan Vol. 1 2003: 344–345)
- ↑ มหาราชวงศ์ (Maha Yazawin Vol. 1 2006: 241) ระบุว่าพี่น้องชายทั้งสองแข่งขันกันเพื่อสืบทอดบรรดาศักดิ์ราซะทินจาน และ Ananda Pyissi เป็นผู้ได้รับบรรดาศักดิ์นี้ มหาราชวงศ์ ฉบับหอแก้ว (Hmannan Vol. 1 2003: 345) ระบุแค่ว่าพี่น้องชายทั้งสองแข่งขันกันเพื่อสืบทอดบรรดาศักดิ์ แต่ไม่ระบุว่า Ananda Pyissi ได้รับไป บรรดาศักดิ์นี้ท้ายที่สุดส่งผ่านไปยังบุคคลที่ภายหลังขึ้นเป็นราซะทินจานแห่งมยีนไซ่ง์
อ้างอิง
[แก้]บรรณานุกรม
[แก้]- Aung-Thwin, Michael (1985). Pagan: The Origins of Modern Burma. Honolulu: University of Hawai'i Press. ISBN 0-8248-0960-2.
- Harvey, G. E. (1925). History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824. London: Frank Cass & Co. Ltd.
- Htin Aung, Maung (1967). A History of Burma. New York and London: Cambridge University Press.
- Kala, U (2006) [1724]. มหาราชวงศ์ (ภาษาพม่า). Vol. 1–3 (4th printing ed.). Yangon: Ya-Pyei Publishing.
- Letwe Nawrahta and Twinthin Taikwun (1961) [c. 1770]. Hla Thamein (บ.ก.). Alaungpaya Ayedawbon (ภาษาพม่า). Ministry of Culture, Union of Burma.
- Royal Historical Commission of Burma (2003) [1832]. มหาราชวงศ์ ฉบับหอแก้ว (ภาษาพม่า). Vol. 1–3. Yangon: Ministry of Information, Myanmar.
- Than Tun (1964). Studies in Burmese History (ภาษาพม่า). Vol. 1. Yangon: Maha Dagon.