ข้ามไปเนื้อหา

รหัสไอพี

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ตัวอย่างรหัสไอพีจากซ้ายไปขวา:
  • IP = Ingress Protection
  • 2 = ตัวเลข 0 ถึง 6 หรือ X
  • 3 = ตัวเลข 0 ถึง 9 หรือ X
  • C = (ไม่จำเป็นต้องระบุ) ตัวอักษร A, B, C หรือ D
  • H = (ไม่จำเป็นต้องระบุ) ตัวอักษร H, M, S หรือ W
หน้าจอสัมผัส IP65
โคมไฟแอลอีดี IP65

รหัสไอพี (อังกฤษ: IP code หรือ Ingress Protection code เป็นตัวบ่งบอกความทนทนของอุปกรณ์ต่อน้ำและฝุ่น มาตรฐานนี้กำหนดโดยคณะกรรมาธิการระหว่างประเทศว่าด้วยมาตรฐานสาขาอิเล็กทรอเทคนิกส์ภายใต้มาตรฐานสากล IEC 60529[1] ซึ่งจัดจำแนกและระบุหลักเกณฑ์สำหรับการจัดสร้างห่อหุ้มของอุปกรณ์และหรือตู้ไฟฟ้าให้รองรับต่อการบุกรุก ฝุ่น การสัมผัสโดยบังเอิญ และน้ำ ในสหภาพยุโรปได้รับการเผยแพร่โดย European Committee for Electrotechnical Standardization (CENELEC) ภายใต้ชื่อ EN 60529

ในรหัสไอพีมาตรฐานจะไม่มีเครื่องหมายยัติภังค์ ดังนั้น IPX-8 (ตัวอย่าง) จึงเป็นรหัสไอพีที่ไม่ถูกต้อง[2]

ความหมายของรหัส

[แก้]

ตารางต่อไปนี้แสดงความหมายของแต่ละหลักหรืออักขระในรหัสไอพี[3]

อักขระนำ
ของรหัส
ตัวแรก ตัวที่สอง ตัวที่สาม ตัวเพิ่มเติม ส่วนเพิ่ม
การป้องกันอนุภาคของแข็ง การป้องกันการซึมของน้ำ การป้องกันการกระแทก การป้องกันอื่น
IP 0–6 หรือ X 0–9 หรือ X 0–9 ตัวอักษร ตัวอักษร
โดยนิยาม จำเป็นต้องระบุ จำเป็นต้องระบุ เลิกใช้แล้ว เป็นส่วนเพิ่มเติม/ไม่จำเป็นต้องระบุ เป็นส่วนเพิ่มเติม/ไม่จำเป็นต้องระบุ

ตัวเลขหลักแรก: การป้องกันอนุภาคของแข็ง

[แก้]

ตัวเลขหลักแรกระบุระดับการป้องกันที่เปลือกหุ้มให้ไว้ต่อการเข้าถึงชิ้นส่วนที่เป็นอันตราย (เช่น ตัวนำไฟฟ้า ชิ้นส่วนที่เคลื่อนไหว) และการแทรกซึมของวัตถุแปลกปลอมที่เป็นของแข็ง[4]

ระดับป้องกันได้จากคำอธิบาย
X ไม่ทราบ X หมายถึงไม่มีข้อมูลสำหรับระบุระดับการป้องกันตามเกณฑ์นี้
0 ไม่มีการป้องกันต่อการสัมผัสและการแทรกซึมของวัตถุ
1 > 50 mm
2.0 in
พื้นผิวขนาดใหญ่ของร่างกาย เช่น หลังมือ แต่ไม่มีการป้องกันต่อการสัมผัสโดยเจตนากับส่วนของร่างกาย
2 > 12.5 mm
0.49 in
นิ้วมือหรือวัตถุที่มีลักษณะคล้ายกัน
3 > 2.5 mm
0.098 in
เครื่องมือ สายไฟหนา เป็นต้น
4 > 1 mm
0.039 in
สายไฟส่วนใหญ่ สกรูเรียว มดขนาดใหญ่ เป็นต้น
5 ป้องกันฝุ่น การแทรกซึมของฝุ่นไม่ถูกป้องกันได้ทั้งหมด แต่ต้องไม่เข้าไปในปริมาณที่เพียงพอที่จะรบกวนการทำงานอย่างปลอดภัยของอุปกรณ์
6 กันฝุ่นสนิท ไม่มีการแทรกซึมของฝุ่น ให้การป้องกันการสัมผัสอย่างสมบูรณ์ (กันฝุ่นสนิท) ต้องใช้การดูดสูญญากาศ ระยะเวลาการทดสอบสูงสุดไม่เกิน 8 ชั่วโมง โดยอิงตามอัตราการไหลของอากาศ

ตัวเลขหลักที่สอง: การป้องกันของเหลวซึมผ่าน

[แก้]

ตัวเลขหลักที่สองบ่งบอกถึงระดับการป้องกันของเหลวของอุปกรณ์[2] ตัวเลขหลักที่สองระบุระดับการป้องกันที่เปลือกหุ้มให้ไว้ต่อการแทรกซึมของน้ำที่เป็นอันตราย การจัดอันดับการป้องกันการแทรกซึมของน้ำจะไม่สะสมเกินกว่า IPX6 อุปกรณ์ที่เป็นไปตาม IPX7 (ครอบคลุมการจุ่มน้ำ) ไม่จำเป็นต้องเป็นไปตาม IPX5 หรือ IPX6 (ครอบคลุมการสัมผัสกับน้ำจากหัวฉีด) อุปกรณ์ที่ผ่านการทดสอบทั้งสองแบบจะระบุโดยการแสดงทั้งสองการทดสอบคั่นด้วยเครื่องหมายทับ เช่น IPX5/IPX7

ระดับ การป้องกันจาก มีผลป้องกันต่อ รายละเอียด
X ไม่ทราบ X หมายถึงไม่มีข้อมูลที่ใช้ระบุระดับการป้องกันที่เกี่ยวข้องกับเกณฑ์เหล่านี้
0 ไม่มี ไม่มีการป้องกันต่อการแทรกซึมของน้ำ
1 น้ำหยด น้ำหยด (หยดตกในแนวดิ่ง) ต้องไม่ก่อให้เกิดผลที่ไม่ปลอดภัยต่อชิ้นทดสอบเมื่ออุปกรณ์ติดตั้งในแนวตั้งบนแท่นหมุนและหมุนที่ความเร็ว 1 รอบต่อนาที ระยะเวลาการทดสอบ: 10 นาที ปริมาณน้ำเทียบเท่าฝน 1 mm (0.039 in) ต่อนาที
2 น้ำหยดเมื่อเอียงที่ 15° น้ำที่หยดในแนวดิ่งต้องไม่ก่อให้เกิดผลเสียหายเมื่อเปลือกหุ้มเอียงทำมุม 15° จากตำแหน่งปกติ มีการทดสอบทั้งหมดสี่ตำแหน่งในสองแกน ระยะเวลาการทดสอบ: 2.5 นาทีสำหรับทุกทิศทางของการเอียง (รวม 10 นาที)
ปริมาณน้ำเทียบเท่าฝน 3 mm (0.12 in) ต่อนาที
3 น้ำพ่น สำหรับหัวฉีดพ่น: ระยะเวลาการทดสอบ: 1 นาทีต่อตารางเมตร อย่างน้อย 5 นาที[5] ปริมาณน้ำ: 10 ลิตร ต่อ นาที (0.037 imperial gallon per second) แรงดัน: 50–150 kPa (7.3–21.8 psi) สำหรับท่อแกว่ง: ระยะเวลาการทดสอบ: 10 นาที ปริมาณน้ำ: 0.07 ลิตร ต่อ นาที (0.00026 imperial gallon per second) ต่อรู
4 น้ำสาด ท่อแกว่ง: ระยะเวลาการทดสอบ: 10 นาที หรือหัวฉีดพ่น (เช่นเดียวกับหัวฉีด IPX3 แต่ถอดแผ่นบังออก)
5 น้ำจากหัวฉีด น้ำที่พ่นจากหัวฉีด (6.3 mm (0.25 in)) ใส่เปลือกหุ้มจากทุกทิศทางต้องไม่ก่อให้เกิดผลเสียหาย ระยะเวลาการทดสอบ: 1 นาทีต่อตารางเมตร อย่างน้อย 3 นาที ปริมาณน้ำ: 12.5 ลิตรต่อนาที แรงดัน: 30 kPa (4.4 psi) ที่ระยะ 3 เมตร (9.8 ฟุต)
6 น้ำที่พ่นเป็นลำแรง (หัวฉีด 12.5 mm (0.49 in)) ใส่เปลือกหุ้มจากทุกทิศทางต้องไม่ก่อให้เกิดผลเสียหาย ระยะเวลาการทดสอบ: 1 นาทีต่อตารางเมตร อย่างน้อย 3 นาที ปริมาณน้ำ: 100 ลิตร ต่อ นาที (0.37 imperial gallon per second) แรงดัน: 100 kPa (15 psi) ที่ระยะ 3 เมตร (9.8 ฟุต)
6K น้ำแรงดันสูงพิเศษ น้ำที่พ่นเป็นลำแรง (หัวฉีด 6.3 mm (0.25 in)) ใส่เปลือกหุ้มจากทุกทิศทางภายใต้แรงดันที่สูงขึ้นต้องไม่ก่อให้เกิดผลเสียหาย พบใน DIN 40050 และไม่อยู่ใน IEC 60529 ระยะเวลาการทดสอบ: อย่างน้อย 3 นาที[6]
ปริมาณน้ำ: 75 ลิตร ต่อ นาที (0.27 imperial gallon per second) แรงดัน: 1,000 kPa (150 psi) ที่ระยะ 3 เมตร (9.8 ฟุต)
7 การจุ่มน้ำ ลึกไม่เกิน 1 เมตร (3 ฟุต 3 นิ้ว) ต้องไม่เกิดการแทรกซึมของน้ำในปริมาณที่เป็นอันตรายเมื่อเปลือกหุ้มถูกจุ่มในน้ำภายใต้เงื่อนไขด้านแรงดันและเวลาที่กำหนด (จุ่มลึกไม่เกิน 1 เมตร (3 ฟุต 3 นิ้ว)) ระยะเวลาการทดสอบ: 30 นาที.[4] ทดสอบโดยให้จุดต่ำสุดของเปลือกหุ้มอยู่ต่ำกว่าผิวน้ำ 1,000 mm (39 in) หรือจุดสูงสุดอยู่ต่ำกว่าผิวน้ำ 150 mm (5.9 in) แล้วแต่กรณีใดลึกกว่า
8 การจุ่มน้ำ ลึก 1 เมตร (3 ฟุต 3 นิ้ว) หรือมากกว่า อุปกรณ์เหมาะสมสำหรับการจุ่มน้ำอย่างต่อเนื่องภายใต้เงื่อนไขที่ผู้ผลิตกำหนด อย่างไรก็ตาม สำหรับอุปกรณ์บางประเภทอาจหมายความว่าน้ำสามารถเข้าได้แต่ต้องไม่ก่อให้เกิดผลเสียหาย ความลึกและระยะเวลาการทดสอบคาดว่าจะสูงกว่าข้อกำหนดของ IPx7 และอาจเพิ่มผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมอื่น ๆ เช่น การเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิก่อนการจุ่ม ระยะเวลาการทดสอบ: ตามข้อตกลงกับผู้ผลิต ความลึกที่ผู้ผลิตระบุ โดยทั่วไปสูงสุด 3 เมตร (9.8 ฟุต)
9 น้ำแรงดันสูงอุณหภูมิสูง ป้องกันการฉีดล้างระยะใกล้ด้วยแรงดันสูงและอุณหภูมิสูง ชิ้นทดสอบขนาดเล็กจะหมุนช้า ๆ บนแท่นหมุนจาก 4 มุมที่กำหนด ชิ้นทดสอบขนาดใหญ่จะติดตั้งในตำแหน่งใช้งานจริง ไม่ต้องใช้แท่นหมุน และทดสอบแบบถือมืออย่างน้อย 3 นาที ที่ระยะ 0.15–0.2 เมตร (5.9 นิ้ว–7.9 นิ้ว) ข้อกำหนดเฉพาะของหัวฉีดทดสอบแสดงไว้ในรูปที่ 7, 8 และ 9 ของ IEC (หรือ EN) 60529 การทดสอบนี้ระบุเป็น IPx9 ใน IEC 60529 ระยะเวลาการทดสอบ: แบบอุปกรณ์ยึด 30 วินาทีในแต่ละ 4 มุม (รวม 2 นาที) แบบถือมือ 1 นาที/ม2 อย่างน้อย 3 นาที ปริมาณน้ำ: 14–16 ลิตร ต่อ นาที (0.051–0.059 imperial gallon per second) แรงดัน: 8–10 MPa (80–100 bar) ที่ระยะ 0.10–0.15 เมตร (3.9 นิ้ว–5.9 นิ้ว) อุณหภูมิน้ำ: 80 องศาเซลเซียส (176 องศาฟาเรนไฮต์)

(การทดสอบทั้งหมดที่มีตัวอักษร "K" ถูกกำหนดโดย ISO 20653 (ซึ่งมาแทน DIN 40050-9) และไม่พบใน IEC 60529 ยกเว้น IPx9 ซึ่งเหมือนกับการทดสอบน้ำ IP69K)

ตัวอักษรเสริม (ไม่จำเป็นต้องระบุ)

[แก้]

สำหรับการป้องกันที่มีความเพาะเพิ่มเติมดังต่อไปนี้:

อักขระ ความหมาย
G ทนน้ำมัน
F ทนน้ำมัน
H อุปกรณ์ไฟฟ้าแรงดันสูง
M การเคลื่อนไหวระหว่างทดสอบกับน้ำ
S หยุดนิ่งระหว่างการทดสอบกับน้ำ
W สภาพอากาศที่หลากหลาย

อักษร K ใช้ใน ISO 20653 (ทดแทน DIN 40050-9) และไม่อยู่ใน IEC 60529.

อ้างอิง

[แก้]
  1. "Ingress Protection (IP) ratings". International Electrotechnical Commission (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 1 January 2026.
  2. 1 2 Ingress Protection: The System of Tests and Meaning of Codes, คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2013-05-22.
  3. Source IEx. "Degrees of Protection" (PDF).
  4. 1 2 International Electrotechnical Commission (2013). IEC 60529 - Degrees of protection provided by enclosures (IP Code). International standard (2.2 ed.). p. 21. ISBN 9782832210864. OCLC 864643678.
  5. IEC 60529 2013, p. 27.
  6. "IEC60529 Comprehensive Waterproof Test Chamber for IPX9K and IPX6K Tests". Pego Electronics (Yi Chun) Company Limited (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 2025-03-19.

แหล่งข้อมูลอื่น

[แก้]