รถกึ่งพ่วง

หัวลากกำลังลากรถกึ่งพ่วง

รถบรรทุกกำลังลากรถกึ่งพ่วงโดยใช้ดอลลีพ่วง

รถกึ่งพ่วง (อังกฤษ: semi-trailer) คือรถพ่วงที่ไม่มีเพลาหน้า การนำรถกึ่งพ่วงมารวมกับรถบรรทุกหัวลากเรียกว่ารถบรรทุกกึ่งพ่วง (ในสหรัฐเรียกสั้น ๆ ว่า "semi-trailer", "tractor trailer" หรือ "semi")

น้ำหนักส่วนใหญ่ของรถกึ่งพ่วงจะถูกรองรับโดยหัวลาก หรือชุดเพลาหน้าแบบถอดได้ที่เรียกว่าดอลลี (dolly) หรือท้ายของรถพ่วงคันอื่น รถกึ่งพ่วงจะรับน้ำหนักส่วนหนึ่ง (ครึ่งหนึ่ง) ด้วยล้อของตัวเองซึ่งอยู่ด้านท้ายของรถกึ่งพ่วง รถกึ่งพ่วงปกติจะติดตั้งขาตั้ง (ขาที่สามารถปรับลดระดับได้) เพื่อรองรับเมื่อมีการถอดออกจากหัวลาก รถกึ่งพ่วงหลายคันมีล้อที่สามารถถอดออกได้ทั้งหมดและยังสามารถย้ายตำแหน่งได้เพื่อกระจายน้ำหนักบรรทุกไปยังล้อที่รับน้ำหนักได้ดีขึ้น รถกึ่งพ่วงได้รับความนิยมในการขนส่งมากกว่ารถเต็มพ่วงที่มีทั้งเพลาหน้าและเพลาหลัง การถอยหลังอย่างง่ายดายถือเป็นหนึ่งในข้อได้เปรียบหลักของรถกึ่งพ่วง หัวลากที่ต่อกับรถกึ่งพ่วงมักถูกเรียกว่ารถบรรทุกกึ่งพ่วง (semi-trailer truck) หรือ "semi" ในอเมริกาเหนือและออสเตรเลีย และ articulated lorry หรือ "artic" ในสหราชอาณาจักร

รถกึ่งพ่วงที่มีสองพ่วงเรียกว่า B-doubles (ภาษาอังกฤษแบบออสเตรเลีย) หรือ tandem tractor-trailers, tandem rigs หรือ doubles (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน) ศัพท์อื่น ๆ ที่ใช้เรียกคือ "B-train" หรือ (เมื่อมีตั้งแต่สามขึ้นไป) "road train" การเชื่อมต่อรถพ่วงคู่สามารถทำได้โดยใช้ดอลลีหรือ "converter dolly" (ภาษาอังกฤษแบบออสเตรเลียและอเมริกัน) ซึ่งเป็นเพลาเพิ่มเติมหนึ่งถึงสามเพลาที่อยู่ใต้ส่วนหน้าของรถกึ่งพ่วงคันที่สอง โดยรถกึ่งพ่วงคันแรกจะเชื่อมต่อกับหัวลากโดยใช้ข้อต่อล้อที่ห้า (fifth wheel coupling) ของหัวลาก ขณะดอลลีซึ่งติดอยู่กับรถกึ่งพ่วงคันที่สองอยู่แล้ว จะเชื่อมต่อกับรถกึ่งพ่วงคันแรกด้วยคานลาก ในภาษาอังกฤษแบบออสเตรเลีย หัวลากเรียกว่า "prime-mover" และการรวมกันของ prime-mover กับรถพ่วงเรียกว่า "semi-trailer", "semi" หรือ "single" ผู้ผลิตหัวลากยอดนิยมบางราย ได้แก่ เคนเวิร์ธ, ไอวีโก, เฟรตไลเนอร์, มัน, สแกนเนีย, เมอร์เซเดส-เบนซ์, ดัฟ, เรอโน, วอลโว่, ปีเตอร์บิลต์, แม็ก และเวสเทิร์นสตาร์

แหล่งข้อมูลอื่น

• วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ รถกึ่งพ่วง
• มาตรฐาน ISO ข้อมูลจำเฉพาะสำหรับรถเพื่อการพาณิชย์ขนาดเล็กและใหญ่ รถโดยสารและรถพ่วง