มีทิส (ดาวบริวาร)
 ภาพถ่ายโดยอุปกรณ์ Solid State Imager ของยานอวกาศ กาลิเลโอ ระหว่างเดือนพฤศจิกายน 1996 ถึงมิถุนายน 1997 | |
| การค้นพบ | |
|---|---|
| ค้นพบโดย | ส. ซินนอตต์ |
| วันที่ค้นพบ | 4 มีนาคม 1979 |
| การกำหนดชื่อ | |
| การออกเสียง | /ˈmiːtɪs/[1] |
| ตั้งชื่อตาม | Μήτις Mētis |
| คำคุณศัพท์ | เมทิเดียน (Metidian, Metidean) /mɛˈtɪdiən/ |
| ลักษณะของวงโคจร[2][3] | |
| ระยะจุดใกล้ศูนย์กลางที่สุด | 127974 km[a] |
| ระยะจุดไกลศูนย์กลางที่สุด | 128026 km[a] |
รัศมีวงโคจรเฉลี่ย | 128000 km (1.792 RJ) |
| ความเยื้องศูนย์กลาง | 0.0002 |
| 0.294780 d (7 ชั่วโมง 4.5 นาที) | |
อัตราเร็วเฉลี่ยในวงโคจร | 31.501 กม./วินาที[a] |
| ความเอียง | 0.06° (เทียบกับเส้นศูนย์สูตรของดาวพฤหัสบดี) |
| ดาวบริวารของ | ดาวพฤหัสบดี |
| ลักษณะทางกายภาพ | |
| มิติ | 60 km × 40 km × 34 km[4] |
| รัศมีเฉลี่ย | 21.5±2.0 km[4] |
| พื้นที่ผิว | 6080 km2[5] |
| ปริมาตร | 41300 km3[5] |
| มวล | >6.2×1016 kg (โดยประมาณ)[a] |
| ความหนาแน่นเฉลี่ย | >1.5 g/cm3 (โดยประมาณ)[4] |
| ความโน้มถ่วงที่ผิว | 0.8 cm/s2 (เฉลี่ย)[b] |
| ความเร็วหลุดพ้น | 0.5–19 m/s[c] |
| คาบการหมุนซินอดิก | การหมุนรอบตัวเองแบบซิงโครนัส[4] |
| ความเอียงของแกน | ≈ 0°[4] |
| อัลบีโด | 0.061±0.003[6] |
| อุณหภูมิ | ≈ 123 เคลวิน[a] |
| โชติมาตรปรากฏ | 17.5 (V)[5] |
| โชติมาตรสัมบูรณ์ | 10.5[5] |
มีทิส (อังกฤษ: Metis /ˈmiːtɪs/) หรือเป็นที่รู้จักในชื่อ ดาวพฤหัสบดี XVI คือดวงจันทร์วงในสุดเท่าที่เป็นที่รู้จักของดาวพฤหัสบดี มีทิสถูกค้นพบในปี 1979 จากภาพถ่ายโดยยานอวกาศ วอยเอเจอร์ 1 และได้รับการตั้งชื่อในปี 1983 ตามนามของไททันหญิง มีทิส ชายาองค์แรกของเทพซูสและมารดาของเทพีเอเธนา การสังเกตการณ์เพิ่มเติมโดยยานอวกาศ กาลิเลโอ ระหว่างช่วงต้นปี 1996 ถึงเดือนกันยายน 2003 ทำให้สามารถบันทึกภาพพื้นผิวของมันได้
มีทิสถูกล็อกด้วยแรงน้ำขึ้นน้ำลง (tidally locked) เข้ากับดาวพฤหัสบดี รูปทรงของมันมีความไม่สมมาตรสูง โดยเส้นผ่านศูนย์กลางที่ใหญ่ที่สุดเกือบเป็นสองเท่าของเส้นผ่านศูนย์กลางที่เล็กที่สุด นอกจากนี้ มีทิสยังเป็นหนึ่งในดวงจันทร์สองดวงที่ทราบกันว่าโคจรรอบดาวพฤหัสบดีด้วยคาบเวลาสั้นกว่าความยาวหนึ่งวันของดาวพฤหัสบดีเอง (อีกดวงคือ อดราสเตีย) มันโคจรอยู่ภายในวงแหวนหลักของดาวพฤหัสบดี และเชื่อว่าเป็นแหล่งวัตถุสำคัญที่คอยเติมให้วงแหวนนั้น
การค้นพบและการสังเกตการณ์
[แก้]
มีทิสถูกค้นพบในปี 1979 โดย สตีเฟน พี. ซินนอตต์ (Stephen P. Synnott) จากภาพถ่ายที่บันทึกโดยยานสำรวจ วอยเอเจอร์ 1 และได้รับชื่อกำหนดชั่วคราวว่า S/1979 J 3[7][8] ในปี 1983 ได้รับการตั้งชื่ออย่างเป็นทางการตามชื่อของ มีทิส เทพีในปกรณัมผู้เป็นไททันหญิงและเป็นชายาองค์แรกของเทพซูส (ต้นแบบในปรัมปราวิทยากรีกของเทพจูปิเตอร์ในปรัมปราวิทยาโรมัน) ผู้ซึ่งให้กำเนิดบุตรสาวคือเทพีเอเธนากับซูส[9] ชื่อนี้ได้รับการอนุมัติภายใต้ข้อยกเว้นจากกฎเกณฑ์ของIAU ซึ่งกำหนดว่าดวงจันทร์วงนอกที่โคจรไปในทิศทางเดียวกับการหมุนของดาวพฤหัสบดีจะต้องลงท้ายด้วยอักษร "a"[10][11] ภาพถ่ายที่บันทึกโดยยาน วอยเอเจอร์ 1 เผยให้เห็นมีทิสเป็นเพียงจุดเล็ก ๆ เท่านั้น ความรู้เกี่ยวกับมีทิสจึงมีอยู่อย่างจำกัดมากจนกระทั่งยานอวกาศ กาลิเลโอ เดินทางมาถึง โดยยาน กาลิเลโอ สามารถถ่ายภาพพื้นผิวของมีทิสได้เกือบทั้งหมดและช่วยกำหนดขอบเขตองค์ประกอบของมันได้ภายในปี 1998[4]
หมายเหตุ
[แก้]อ้างอิง
[แก้]- ↑ Noah Webster (188). A Practical Dictionary of the English Language.
- ↑ Evans Porco et al. 2002.
- 1 2 Burns Simonelli et al. 2004.
- 1 2 3 4 5 6 7 Thomas Burns et al. 1998.
- 1 2 3 4 Denk et al. 2026.
- ↑ Simonelli Rossier et al. 2000.
- ↑ IAUC 3507.
- ↑ Synnott 1981.
- ↑ IAUC 3872.
- ↑ "Thebe - NASA Science" (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). 2017-11-30. สืบค้นเมื่อ 2026-04-21.
- ↑ Blunck 2010.
แหล่ง
[แก้]- Anderson, J. D.; Johnson, T. V.; Schubert, G.; Asmar, S.; Jacobson, R. A.; Johnston, D.; Lau, E. L.; Lewis, G.; Moore, W. B.; Taylor, A.; Thomas, P. C.; Weinwurm, G. (27 พฤษภาคม 2005). "Amalthea's Density is Less Than That of Water". Science. 308 (5726): 1291–1293. Bibcode:2005Sci...308.1291A. doi:10.1126/science.1110422. PMID 15919987. S2CID 924257.
{{cite journal}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - Blunck, Jürgen (2010). Solar System Moons (ภาษาอังกฤษ). Berlin, Heidelberg: Springer Berlin Heidelberg. doi:10.1007/978-3-540-68853-2. ISBN 978-3-540-68852-5. LCCN 2009933626.
{{cite book}}: CS1 maint: ref duplicates default (ลิงก์) - Burns, Joseph A.; Showalter, Mark R.; Hamilton, Douglas P.; Nicholson, Philip D.; de Pater, Imke; Ockert-Bell, Maureen E.; Thomas, Peter C. (14 พฤษภาคม 1999). "The Formation of Jupiter's Faint Rings" (PDF). Science. 284 (5417): 1146–1150. Bibcode:1999Sci...284.1146B. doi:10.1126/science.284.5417.1146. PMID 10325220. S2CID 21272762. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ (PDF) เมื่อ 5 ธันวาคม 2020.
{{cite journal}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - Burns, Joseph A.; Simonelli, Damon P.; Showalter, Mark R.; Hamilton, Douglas P.; Porco, Carolyn C.; Throop, Henry; Esposito, Larry W. (2004). "Jupiter's Ring-Moon System" (PDF). ใน Bagenal, Fran; Dowling, Timothy E.; McKinnon, William B. (บ.ก.). Jupiter: The Planet, Satellites and Magnetosphere. Cambridge University Press. น. 241–262. Bibcode:2004jpsm.book..241B. ISBN 978-0-521-81808-7.
- Denk, Tilmann; Williams, David A.; Tosi, Federico; Bell III, James F.; Mottola, Stefano; de Pater, Imke; และคณะ (5 มีนาคม 2026). "Io and the Minor Jovian Moons – Prospects for JUICE". Space Science Reviews. 222 (2) 27. Bibcode:2026SSRv..222...27T. doi:10.1007/s11214-025-01263-6.
{{cite journal}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - Evans, M. W.; Porco, C. C.; Hamilton, D. P. (กันยายน 2002). "The Orbits of Metis and Adrastea: The Origin and Significance of their Inclinations". Bulletin of the American Astronomical Society. 34: 883. Bibcode:2002DPS....34.2403E.
{{cite journal}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - Marsden, Brian G. (สิงหาคม 26, 1980). "Satellites of Jupiter". IAU Circular (3507). สืบค้นเมื่อ 2012-03-28.
{{cite journal}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) (discovery) - Marsden, Brian G. (กันยายน 30, 1983). "Satellites of Jupiter and Saturn". IAU Circular (3872). สืบค้นเมื่อ 2012-03-28.
{{cite journal}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) (naming the moon) - Ockert-Bell, M. E.; Burns, J. A.; Daubar, I. J.; Thomas, P. C.; Veverka, J.; Belton, M. J. S.; Klaasen, K. P. (1 เมษายน 1999). "The Structure of Jupiter's Ring System as Revealed by the Galileo Imaging Experiment". Icarus. 138 (2): 188–213. Bibcode:1999Icar..138..188O. doi:10.1006/icar.1998.6072.
{{cite journal}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - Simonelli, D. P.; Rossier, L.; Thomas, P. C.; Veverka, J.; Burns, J. A.; Belton, M. J. S. (ตุลาคม 2000). "Leading/Trailing Albedo Asymmetries of Thebe, Amalthea, and Metis". Icarus. 147 (2): 353–365. Bibcode:2000Icar..147..353S. doi:10.1006/icar.2000.6474.
{{cite journal}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - Synnott, S. P. (19 มิถุนายน 1981). "1979J3: Discovery of a Previously Unknown Satellite of Jupiter". Science. 212 (4501): 1392. Bibcode:1981Sci...212.1392S. doi:10.1126/science.212.4501.1392. ISSN 0036-8075. PMID 17746259.
{{cite journal}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - Thomas, P. C.; Burns, J. A.; Rossier, L.; Simonelli, D.; Veverka, J.; Chapman, C. R.; Klaasen, K.; Johnson, T. V.; Belton, M. J. S.; Galileo Solid State Imaging Team (กันยายน 1998). "The Small Inner Satellites of Jupiter". Icarus. 135 (1): 360–371. Bibcode:1998Icar..135..360T. doi:10.1006/icar.1998.5976.
{{cite journal}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)