กลุ่มภาษาโทแคเรียน
| กลุ่มภาษาโทแคเรียน | |
|---|---|
| โทคาเรียน | |
| กลุ่มเชื้อชาติ: | ชาวโทแคเรียน |
| ภูมิภาค: | แอ่งตาริม |
| สูญแล้ว | คริสต์ศตวรรษที่ 9 |
| การจําแนก ทางภาษาศาสตร์: | อินโด-ยูโรเปียน
|
| ภาษาดั้งเดิม: | โทแคเรียนดั้งเดิม |
| กลุ่มย่อย: |
|
| กลอตโตลอก: | tokh1241[1] |
 รับรองโดยตรง (โทแคเรียน เอ และ บี)
ร่องรอยการยืมภาษา (โทแคเรียน ซี) | |
กลุ่มภาษาโทแคเรียน หรือ กลุ่มภาษาโทคาเรียน (อังกฤษ: Tocharian (บางครั้งเรียก Tokharian) languages, US: /toʊˈkɛəriənˌ -ˈkɑːr-/ toh-kair-ee-ən-,_;[2] UK: /tɒˈkɑːriən/ to-KAR-ee-ən)[3] หรือเรียกเป็นกลุ่มภาษา Arśi-Kuči, Agnean-Kuchean หรือ Kuchean-Agnean เป็นสายภาษาที่สูญพันธุ์ในตระกูลภาษาอินโด-ยูโรเปียนที่พูดโดยชาวโทแคเรียน ผู้อยู่อาศัยในแอ่งตาริม[4] ภาษานี้เป็นที่รู้จักจากเอกสารตัวเขียนที่มีอายุตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 5 ถึง 8 ซึ่งพบในเมืองโอเอซิสทางขอบเหนือของแอ่งตาริม (ปัจจุบันอยู่ในซินเจียงทางตะวันตกเฉียงเหนือของจีน) และทะเลทรายลอป การค้นพบภาษาเหล่านี้ในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 ขัดแย้งกับความคิดที่เคยแพร่หลายเกี่ยวกับการแบ่งภาษาตระกูลอินโด-ยูโรเปียนเป็นตะวันออก–ตะวันตกในฐานะกลุ่มภาษาเก็นตุมและซาเต็ม และกระตุ้นให้มีการศึกษาเกี่ยวกับตระกูลอินโด-ยูโรเปียนใหม่ นักวิชาการที่ศึกษาเอกสารตัวเขียนเหล่านี้ในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 ระบุว่าผู้เขียนเข้ากับ Tokharoi ซึ่งเป็นชื่อที่ใช้ในแหล่งข้อมูลโบราณสำหรับผู้คนในแบกเตรีย (โทคาริสถาน) แม้ว่าปัจจุบันเชื่อกันว่าการระบุนี้มีความเข้าใจผิด แต่ "Tocharian" ยังคงเป็นคำศัพท์ทั่วไปสำหรับภาษาเหล่านี้[5][4]
การค้นพบเอกสารตัวเขียนบันทึกภาษาที่ใกล้ชิดสองภาษา คือ โทแคเรียน เอ (มีอีกชื่อว่า โทแคเรียนตะวันออก หรือ Turfanian) และ โทแคเรียน บี (โทแคเรียนตะวันตก หรือ Kuchean)[6][7] เนื้อหาตำราแสดงให้เห็นว่าภาษาโทแคเรียน เอ เป็นภาษาโบราณกว่าและใช้เป็นภาษาพิธีกรรมของศาสนาพุทธ ในขณะที่ภาษาโทแคเรียน บี เป็นภาษาพูดกันมากกว่าในพื้นที่ทั้งหมดตั้งแต่เมืองตูร์พานทางตะวันออกไปจนถึงเมืองตุมชุกทางตะวันตก คำยืมและชื่อต่าง ๆ ที่พบในเอกสารปรากฤตจากแอ่งโลปนูร์ถูกเรียกเป็นภาษาโทแคเรียน ซี (Kroränian) การค้นพบที่อ้างว่าข้อความโทแคเรียน ซี จำนวน 10 ฉบับที่เขียนในอักษรขโรษฐีถูกปัดให้ไม่น่าเชื่อถือ[8]
แม้ว่าภาษาโทแคเรียนจะเป็นภาษาที่เก่าแก่ แต่นักวิชาการเพิ่งรู้จักและได้วิเคราะห์ไวยากรณ์ รวมทั้งแปลภาษาโทแคเรียนได้เป็นครั้งแรกเมื่อ ค.ศ. 1908 นี้เอง โดยนักวิชาการชาวเยอรมัน ชื่อ เอมีล ซีค (Emil Sieg) และวิลเฮ็ล์ม ซีคลิง (Wilhelm Siegling) ทั้งนี้ได้มีการเสนอชื่อเรียกภาษาตามสำเนียงเยอรมันว่า โทคาริช (Tocharisch)
เอกสารตัวเขียนฉบับเก่าแก่ที่สุดที่ยังหลงเหลืออยู่ในโทแคเรียน บี มีอายุอยู่ในราวคริสต์ศตวรรษที่ 5 หรือปลายคริสต์ศตวรรษที่ 4 ทำให้เป็นภาษาปลายสมัยโบราณที่ร่วมสมัยกับภาษากอทิก อาร์มีเนียคลาสสิก และไอริชดึกดำบรรพ์[9]
อ้างอิง
[แก้]- ↑ Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, บ.ก. (2013). "Tokharian". Glottolog 2.2. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology.
- ↑ "Definition of TOCHARIAN". Merriam–Webster Dictionary.
- ↑ "Tocharian definition and meaning". Collins English Dictionary. สืบค้นเมื่อ 2019-10-18.
- 1 2 Diringer, David (1953) [1948]. The Alphabet: A Key to the History of Mankind (ภาษาอังกฤษ) (Second and revised ed.). London: Hutchinson's Scientific and Technical Publications. pp. 347–348.
- ↑ Walter, Mariko Namba (1998). "Tokharian Buddhism in Kucha: Buddhism of Indo-European Centum Speakers in Chinese Turkestan before the 10th Century C.E." (PDF). Sino-Platonic Papers (ภาษาอังกฤษ). 85: 2–4.
- ↑ "Tocharian". the Princeton Dictionary of Buddhism – โดยทาง Credo Reference.
- ↑ "Introduction to Tocharian".
- ↑ Adams, Douglas Q. (25 September 2019). "'Tocharian C' Again: The Plot Thickens and the Mystery Deepens". Language Log (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 25 September 2019.
- ↑ Kim, Ronald I. (2018). "One Hundred Years of Re-Reconstruction: Hittite, Tocharian, and the Continuing Revision of Proto-Indo-European". ใน Rieken, Elisabeth (บ.ก.). 100 Jahre Entzifferung des Hethitischen. Morphosyntaktische Kategorien in Sprachgeschichte und Forschung. Akten der Arbeitstagung der Indogermanischen Gesellschaft vom 21. bis 23. September 2015 in Marburg. Wiesbaden: Reichert Verlag. p. 170 (footnote 44). สืบค้นเมื่อ 13 September 2019.
แหล่งข้อมูลอื่น
[แก้]- Tocharian alphabet (from Omniglot)
- Thesaurus Indogermanischer Text- und Sprachmaterialien (TITUS):
- Mark Dickens, "Everything you always wanted to know about Tocharian"
- Tocharian Online by Todd B. Krause and Jonathan Slocum, free online lessons at the Linguistics Research Center at the University of Texas at Austin
- Online dictionary of Tocharian B, based upon D. Q. Adams's A Dictionary of Tocharian B (1999)
- Tocharian B Swadesh list (From Wiktionary)
- Comprehensive Edition of Tocharian Manuscripts, University of Vienna, with images, transcriptions and (in many cases) translations and other information.
- Sieg, E.; Siegling, W. (1921). Tocharische Sprachreste, 1.A: Transcription. Walter de Gruyter. Transcriptions of Tocharian A manuscripts.
- Kim, Ronald I. (2012). "Introduction to Tocharian" (PDF). Institute for Comparative Linguistics, Charles University. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2018-07-16. สืบค้นเมื่อ 2014-05-01.
- glottothèque – Ancient Indo-European Grammars online, an online collection of introductory videos to Ancient Indo-European languages produced by the University of Göttingen
| นานาชาติ | |
|---|---|
| ประจำชาติ | |
| อื่น ๆ | |
 | บทความภาษานี้ยังเป็นโครง คุณสามารถช่วยวิกิพีเดียได้โดยการเพิ่มเติมข้อมูล |