ภาษาอิงกุช
| ภาษาอิงกุซ | |
|---|---|
| Ghalghay, Ingus, Galgay, Kisti, Kistin[1] | |
| гӏалгӏай мотт ghalghai mott | |
| ออกเสียง | [ˈʁəlʁɑj mot] |
| ประเทศที่มีการพูด | คอเคซัสเหนือ |
| ภูมิภาค | สาธารณรัฐอิงกูเชเตีย, สาธารณรัฐเชเชน |
| ชาติพันธุ์ | ชาวอิงกุช |
ผู้พูด | 350,000 (2020)[2] |
| อักษรซีริลลิก (ปัจจุบัน) อักษรจอร์เจีย, อาหรับ, ละติน (อดีต) | |
| สถานภาพทางการ | |
ภาษาทางการของ |  รัสเซีย |
| รหัสภาษา | |
| ISO 639-2 | inh |
| ISO 639-3 | inh |
| Glottolog | ingu1240 |
 อิงกุซ | |
 แผนที่ชุดภาษาใกล้สูญของโลกของยูเนสโกจัดให้ภาษาอิงกุซเป็นภาษาที่มีความเสี่ยง[3] | |
ภาษาอิงกุช (อังกฤษ: Ingush, /ˈɪŋɡʊʃ/; อิงกุช: гӏалгӏай мотт, ghalghai mott, ออกเสียง [ˈʁəlʁɑj mot]) เป็นภาษาคอเคซัสตะวันออกเฉียงเหนือที่มีผู้พูดประมาณ 350,000 คน[2] ที่รู้จักกันในชื่อชาวอิงกุช กระจายทั่วสาธารณรัฐอิงกูเชเตีย, เชชเนีย, สาธารณรัฐนอร์ทออสซีเชียของรัสเซีย และในประเทศตุรกี, คาซัคสถาน, จอร์แดน, ซีเรีย, เลบานอน เป็นต้น[4]
จำนวนผู้พูดตามภูมิภาค
[แก้]ภาษาอิงกุชมีผู้พูดประมาณ 350,000-400,000 คน (2020) ในประเทศรัสเซีย ส่วนใหญ่อยู่ในสาธารณรัฐอิงกูเชเตีย, เชชเนีย, สาธารณรัฐนอร์ทออสซีเชีย และยังพบผู้พูดในคาซัคสถาน, อุซเบกิสถาน, เติร์กเมนิสถาน, เบลเยียม, นอร์เวย์, ตุรกี และจอร์แดน[2][4]
สถานะทางการ
[แก้]ภาษาอิงกุชเป็นภาษาราชการร่วมกับภาษารัสเซียในสาธารณรัฐอิงกูเชเตีย หน่วยองค์ประกอบในประเทศรัสเซีย
ระบบการเขียน
[แก้] | ส่วนนี้อาจขยายความได้โดยการแปลบทความที่ตรงกันในภาษารัสเซีย (May 2025) คลิกที่ [ขยาย] เพื่อศึกษาแนวทางการแปล
|
มีความเป็นไปได้ว่าในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 8–12 ซึ่งเป็นช่วงที่วิหารอย่าง Tkhaba-Yerdy ปรากฏขึ้นในอิงกูเชเตีย มีระบบการเขียนที่อิงอักษรจอร์เจียปรากฏขึ้น สิ่งนี้ได้รับการรับรองจากข้อเท็จจริงว่ามีชื่อที่ไม่ใช่ภาษาจอร์เจียอย่าง 'Enola' เขียนขึ้นบนส่วนโค้งของ Tkhaba-Yerdy[5] นอกจากนี้ ยังพบข้อความจอร์เจียบนวัตถุโบราณในอิงกูเชเตียซึ่งไม่สามารถถอดความได้[6]
ภาษาอิงกุชเริ่มมีภาษาเขียนด้วยระบบการเขียนจากอักษรอาหรับในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20
| อักษรอาหรับ | څ | چ | ژ |  |
ڥ | ڢ | ڨ | ڭ | ڮ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| เทียบซีริลลิก | ч | чI | цI | ц | пI | п | кх | кI | г |
หลังการปฏิวัติเดือนตุลาคม ตอนแรกใช้อักษรละติน ภายหลังแทนที่ด้วยอักษรซีริลลิก
| А а | Аь аь | Б б | В в | Г г | Гӏ гӏ | Д д | Е е |
| Ё ё | Ж ж | З з | И и | Й й | К к | Кх кх | Къ къ |
| Кӏ кӏ | Л л | М м | Н н | О о | П п | Пӏ пӏ | Р р |
| С с | Т т | Тӏ тӏ | У у | Ф ф | Х х | Хь хь | Хӏ хӏ |
| Ц ц | Цӏ цӏ | Ч ч | Чӏ чӏ | Ш ш | Щ щ | Ъ ъ | Ы ы |
| Ь ь | Э э | Ю ю | Я я | Яь яь | Ӏ ӏ |
อ้างอิง
[แก้]- ↑ "Ingush". LINGUIST List. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 6 มิถุนายน 2019. สืบค้นเมื่อ 2024-12-26.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - 1 2 3 ภาษาอิงกุซ ที่ Ethnologue (27th ed., 2024)
- ↑ "Ingush in Russian Federation". UNESCO WAL. สืบค้นเมื่อ 22 มิถุนายน 2024.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)[ลิงก์เสียถาวร] - 1 2 "Ингушский язык" [The Ingush language]. minlang.iling-ran.ru. Minority languages of Russia: A project of the Institute of Linguistics (Russian Academy of Sciences). สืบค้นเมื่อ สิงหาคม 4, 2024.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ Chentieva 1958, p. 13.
- ↑ Chentieva 1958, p. 14.
- ↑ Дударов, Абдул-Мажит Муратович (2015). Письменность как компонент этнокультуры ингушей (становление и функционирование) (PDF). น. 101.
บรรณานุกรม
[แก้]ข้อมูลอังกฤษ
[แก้]- Handel, Zev (2003). "Ingush inflectional verb morphology: a synchronic classification and historical analysis with comparison to Chechen" (PDF). Current Trends in Caucasian, East European and Inner Asian Linguistics. น. 123–175. doi:10.1075/cilt.246.11han. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ (PDF) เมื่อ ก.พ. 1, 2017.
{{cite book}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - Nichols, Johanna; Sprouse, Ronald L. (2004). Ingush-English and English-Ingush Dictionary. Routledge.
- Nichols, Johanna (2008). [[[:แม่แบบ:Google books URL]] "Case in Ingush syntax"]. Case and Grammatical Relations. Typological Studies in Language. เล่มที่ 81. John Benjamins Publishing Company. น. 57–74. doi:10.1075/tsl.81.04nic. ISBN 978-90-272-2994-6.
{{cite book}}: ตรวจค่าของ|chapter-url=(วิธีใช้) - Nichols, Johanna (2011-03-15). Ingush Grammar (PDF). Berkeley, California; Los Angeles; London: University of California Press. น. 1–806.
ข้อมูลรัสเซีย
[แก้]- Chentieva, Maryam (1958). Oshaev, Khalid (บ.ก.). История Чечено-Ингушской письменности [The History of Checheno-Ingush writing] (ภาษารัสเซีย). Grozny: Checheno-Ingush Book Publishing House. น. 1–86.
- Dudarov, Abdul-Mazhit (2017). Akieva, Petimat (บ.ก.). История эволюции ингушского письма [History of the evolution of Ingush writing] (PDF) (ภาษารัสเซีย). Nazran: Kep. น. 1–224. ISBN 978-5-4482-0015-1.[ลิงก์เสียถาวร]
- Koryakov, Yuriy (2006). "Реестр Кавказских языков" [Register of Caucasian languages] (PDF). Атлас кавказских языков [Atlas of Caucasian languages] (PDF) (ภาษารัสเซีย). Moscow: Piligrim. น. 21–41. ISBN 5-9900772-1-1.
แหล่งข้อมูลอื่น
[แก้]
- Appendix:Cyrillic script
- Indigenous Language of the Caucasus (Ingush)
- Ingush Language Project at UC Berkeley
- University of Graz report เก็บถาวร 2007-09-30 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
- Russian-Ghalghaj (Ingush) vocabulary
- Ingush 100-word Swadesh list at the Global Lexicostatistical Database
 | บทความภาษานี้ยังเป็นโครง คุณสามารถช่วยวิกิพีเดียได้โดยการเพิ่มเติมข้อมูล |