ภาษาสันสกฤตพระเวท

สันสกฤตพระเวท
ประเทศที่มีการพูด	เอเชียใต้
ภูมิภาค	ภาคตะวันตกเฉียงเหนือในอนุทวีปอินเดีย
ยุค	ป. 1500 – 600 ก่อน ค.ศ.
ตระกูลภาษา	อินโด-ยูโรเปียน อินโด-อิเรเนียน อินโด-อารยัน สันสกฤตพระเวท
รูปแบบก่อนหน้า	อินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม อินโด-อิเรเนียนดั้งเดิม อินโด-อารยันดั้งเดิม
รหัสภาษา
ISO 639-3	vsn
Glottolog	vedi1234

ภาษาสันสกฤตพระเวท (อังกฤษ: Vedic Sanskrit) เป็นคำที่ใช้เรียกภาษาของชาวอารยันในยุคเริ่มแรก (ก่อนพ.ศ. 43) ซึ่งเป็นภาษาที่ชาวอารยันใช้เขียนคัมภีร์พระเวทและเป็นต้นตระกูลของภาษาอื่น ๆ ในอินเดีย กล่าวคือเมื่อชาวอารยันติดต่อกับสมาคมกับชาวพื้นเมืองเดิมในอินเดียทำให้เกิดการปะปนกันของภาษาจนวิวัฒนาการเป็นภาษาปรากฤต เช่น ภาษามคธ ภาษาอรรธมคธ ภาษาเศารเสน ภาษามหาราษฏร์

ในยุคนี้เอง นักปราชญ์ชาวอารยันที่ยังใช้ภาษาสันสกฤตพระเวทอยู่นั้นเห็นว่า หากปล่อยไว้ภาษาของตนจะปะปนกับภาษาอื่นจนเสียความบริสุทธิ์ของภาษาไป จึงมีการจัดระเบียบภาษาสันสกฤตพระเวทขึ้นใหม่โดยวางกฎเกณฑ์ให้เป็นระบบ ตำราไวยากรณ์ที่มีชื่อเสียงคืออัษฏาธยายีของปาณินิ ภาษาที่จัดระเบียบแล้วนี้เรียกภาษาสันสกฤต ส่วนภาษาปรากฤตทั้งหลายนั้นได้วิวัฒนาการมาเป็นภาษาที่ใช้ในอินเดียปัจจุบัน เช่น ภาษาฮินดี ภาษามราฐี ภาษาคุชราต ภาษาเบงกอล ภาษาปัญจาบ ภาษาอูรดู ภาษาปาทาน ภาษาสิงหล เป็นต้น

อ้างอิง

• กรุณา-เรืองอุไร กุศลาสัย. ภารตวิทยา. พิมพ์ครั้งที่ 5 กทม. ศยาม. 2547