ภาษามอริออรี
| ภาษามอริออรี | |
|---|---|
| Ta Rē Moriori | |
| ประเทศที่มีการพูด | นิวซีอลนด์ |
| ภูมิภาค | พอลินีเชีย |
| สูญแล้ว | ค.ศ. 1898, หลังการเสียชีวิตของฮิราวานู ตาปู |
| ฟื้นฟู | ผู้พูดชำนาญประมาณ 50 คน (2014)[1] |
| ละติน | |
| รหัสภาษา | |
| ISO 639-3 | rrm |
| Glottolog | mori1267 |
| IETF | rrm |
ภาษามอริออรี (ta rē Moriori)[2] เป็นภาษาพอลินีเชียที่มีความใกล้ชิดกับภาษามาวรีนิวซีแลนด์มากที่สุด พูดโดยชาวมอริออรี ชนพื้นเมืองในหมู่เกาะแชทัม (Rēkohu ในภาษามอริออรี) ทางตะวันออกของเกาะใต้ในประเทศนิวซีแลนด์ ภาษามอริออรีสูญหายในฐานะภาษาแม่ในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 แต่ยังคงมีความพยายามฟื้นฟูภาษา
ภาษามอริออรีเป็นภาษาพอลินีเชียที่แยกจากภาษาย่อยมาวรีหลังอยู่อย่างโดดเดี่ยวหลายศตวรรษ แต่ยังคงเข้าใจร่วมกัน ภาษานี้มีเสียงจากลำคอและการละเสียงสระท้ายแบบคงที่ ต่างจากศัพท์ในภาษามาวรีที่อาจลงท้ายด้วยเสียงพยัญชนะ[3][4]
ชุดตัวอักษร
[แก้]ภาษามอริออรีใช้อักษรละตินเหมือนกับภาษามาวรี พร้อมกับเครื่องหมายขีดด้านบนสำหรับสระเสียงยาว
- a - [a]
- e - [ɛ]
- i - [i]
- o - [ɔ]
- u - [u]
- ā - [aː]
- ē - [ɛː]
- ī - [iː]
- ō - [ɔː]
- ū - [uː]
- p - [p]
- t - [t]
- k - [k]
- m - [m]
- n - [n]
- ng - [ŋ]
- wh - [ɸ]
- h - [h]
- w - [w]
- r - [r]
- tch
- ch
- v
- g
หมายเหตุ: Shand รวมอักษร 'v' ในภาษามอริออรี[5] แต่ไม่มีคำใดในภาษามอริออรีที่ Deighton และ Baucke บันทึกไว้มีอักษร 'v'[6][7]
อ้างอิง
[แก้]- ↑ https://theconversation.com/waking-a-sleeping-language-our-plan-to-revive-the-speaking-of-ta-re-moriori-218023
- ↑ "A mission to wake up the Moriori language". www.auckland.ac.nz. University of Auckland. 2023-11-16. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 2024-03-20. สืบค้นเมื่อ 30 ธันวาคม 2023.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ Richards, Rhys (2018). "Comparisons of Moriori, Maori, and Easter Island Cognates". Rapa Nui Journal. 31 (1): 38–40. doi:10.1353/rnj.0.0001. Project MUSE 716986.
- ↑ Taiuru, Karaitiana (2016). "Word list and analysis of te reo Moriori" (PDF). ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ (PDF) เมื่อ 2019-07-13. สืบค้นเมื่อ 18 ตุลาคม 2018.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ Shand, Alexander (1911). The Moriori People of the Chatham Islands: Their Traditions and History. Memoirs of the Polynesian Society. เล่มที่ 2. Wellington: Polynesian Society of New Zealand. ISBN 978-0-908328-52-9.
{{cite book}}: ISBN / Date ไม่เข้ากัน (วิธีใช้) - ↑ Deighton, Samuel (1889). "A Moriori Vocabulary". Appendix to the Journals of the House of Representatives, 1889 Session I: G–5.
- ↑ Skinner, H. D.; Baucke, W. (1928). The Morioris. Memoirs of the Bernice P. Bishop Museum. เล่มที่ 9, No. 5.
อ่านเพิ่ม
[แก้]- Clark, R. (1994). "Moriori and Maori: The Linguistic Evidence". ใน Sutton, D. (บ.ก.). The origins of the First New Zealanders. Auckland: Auckland University Press. น. 123–135.
- Galbraith, Sarah. A Grammar of the Moriori language (วิทยานิพนธ์).
- Richards, Rhys (2018). Moriori: Origins, Lifestyles and Language (ภาษาอังกฤษ). Paremata Press.
- Taiuru, Karaitiana N. (2016). Word list and analysis of te reo Moriori. Karaitiana N Taiuru. ISBN 978-0-9582597-0-5.
