ภาษาซิเบ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ภาษาซิเบ
Xibe
ᠰᡳᠪᡝ
ᡤᡳᠰᡠᠨ

sibe gisun
ออกเสียง[ɕivə kisun][1]
ประเทศที่มีการพูดประเทศจีน
ภูมิภาคเขตปกครองตนเองซินเจียงอุยกูร์[2]
ชาติพันธุ์ชาวซิเบ 189,000 คน (2000)[3]
จำนวนผู้พูด30,000  (2000)[3]
ตระกูลภาษา
ตุงกูซิก
  • ใต้
    • กลุ่มแมนจู
      • ภาษาซิเบ
ระบบการเขียนชุดตัวอักษรซิเบ (รูปแบบหนึ่งของชุดตัวอักษรแมนจู)
รหัสภาษา
ISO 639-3sjo

ภาษาซิเบ หรือ ภาษาซิโบ (ซิเบ: ᠰᡳᠪᡝ
ᡤᡳᠰᡠᠨ
, อักษรโรมัน: sibe gisun) เป็นภาษาในกลุ่มภาษาตุงกูซิก พูดโดยชาวซิเบในมณฑลซินเจียง เป็นภาษาที่ใกล้เคียงกับภาษาแมนจูมาก ที่ต่างไปคือภาษาซิเบมีสระ 8 เสียง ส่วนภาษาแมนจูมีสระ 6 เสียง ภาษาซิเบมีการรวมเสียงสระมากกว่า และมีคำยืมจากภาษาจีนน้อยกว่าภาษาแมนจู มีอักษรเป็นของตนเองคืออักษรซิเบซึ่งใกล้เคียงกับอักษรแมนจู ภาษาซิเบใช้สอนเป็นภาษาที่สองในวิทยาลัยครูอีหลี ในจังหวัดปกครองตนเองชนชาติคาซัค อีหลีในมณฑลซินเจียง

ระบบการเขียน[แก้]

ดูเพิ่มที่: ชุดตัวอักษรแมนจู

ภาษาซิเบเขียนด้วยชุดตัวอักษรแมนจูรูปแบบหนึ่ง[4] ชุดตัวอักษรซิเบมีความแตกต่างจากอักษรแมนจูตรงที่มีการเปลี่ยนตำแหน่งอักษรในบางคำ อักษรซิเบไม่มีพยางค์ที่พบในอักษรแมนจู 13 จาก 131 พยางค์ และอักษรซิเบมีพยางค์ที่ไม่พบในอักษรแมนจู 3 พยางค์ (wi, wo, and wu)[5]

ข้อเสนอเปลี่ยนเป็นอักษรซีริลลิก[แก้]

ใน ค.ศ. 1957 เคยมีข้อเสนอให้เปลี่ยนไปใช้อักษรซีริลลิก แต่ถูกล้มเลิกไปเพื่อใช้อักษรซิเบต่อ[6][7]

แักษรซีริลลิก ทับศัพท์เป็นอักษรละตินซิเบ เทียบกับสัทอักษรสากล เทียบกับอักษรแมนจู/ซิเบ
А а A a a
Б б B b b
В в V v v
Г г G g g
Ғ ғ Ḡ ḡ ɢ
Д д D d d
Е е E e ə
Ё ё Ö ö œ
Ж ж Z z d͡z
Җ җ J j ɖ͡ʐ, d͡ʑ
З з Ȥ ȥ ʐ ᡰ᠊
И и I i i
Й й Y y j
К к K k k
Қ қ Ⱪ ⱪ q
Л л L l l
М м M m m
Н н N n n
Ң ң ŋ หรือ ng ŋ
О о O o ɔ
Ө ө Ū ū ø
П п P p p
Р р R r r
С с S s s
Т т T t t
У у U u u
Ү ү W w w
Ф ф F f f ‍ᡶ‍
Х х H h x ᡥ᠊
Ҳ ҳ Ⱨ ⱨ χ ᡥ᠊
Ц ц Č č t͡s ᡱ᠊
Ч ч C̄ c̄ ʈ͡ʂ ᡷ᠊
Ш ш S̨ s̨ ʂ
ы E e e
Ә ә ? ɛ ᠶᡝ
І і Yi yi ji ᠶᡳ
Ю ю Yu Yu ju ᠶᡠ
Я я Ya ya ja ᠶᠠ
ь - sign of thinness

อ้างอิง[แก้]

  1. Li (1986), p. 1
  2. S. Robert Ramsey (1987). The Languages of China. Princeton University Press. pp. 216–. ISBN 0-691-01468-X.
  3. 3.0 3.1 ภาษาซิเบ ที่ Ethnologue (18th ed., 2015) (ต้องสมัครสมาชิก)
  4. Ramsey (1989), p. 215
  5. Gorelova, Liliya. "Past and Present of a Manchu Tribe: The Sibe". ใน Atabaki, Touraj; O'Kane, John (บ.ก.). Post-Soviet Central Asia (ภาษาอังกฤษ). London: Tauris Academic Studies. pp. 327–329.
  6. Zhou, Minglang (2003). Multilingualism in China: The Politics of Writing Reforms for Minority Languages, 1949-2002 (ภาษาอังกฤษ). Berlin: Mouten de Gruyter. ISBN 3-11-017896-6.
  7. Ge, Siming 戈思明 (2019). Mǎnwén de chuánchéng: Xīnjiāng Xíbózú 滿文的傳承 : 新疆錫伯族 [Manchu Heritage: The Sibe of Xinjiang]. Taibei Shi: Xiuwei zixun keji gufen youxian gongsi. ISBN 9789863266815.

บรรณานุกรม[แก้]

อ่านเพิ่ม[แก้]

  • Jang, Taeho (2008). Xíbóyǔ yǔfǎ yánjiū 锡伯语语法研究 [Sibe Grammar] (ภาษาจีน). Kunming: Yunnan minzu chubanshe. ISBN 978-7-5367-4000-6.
  • Kodner, Jacob Aaron, and Meng Ronglu (2021). Mini Buleku: A Recorded Sibe Dictionary. UC Irivine.{{cite book}}: CS1 maint: multiple names: authors list (ลิงก์)
  • Li, Shulan 李淑兰; Zhong, Qian 仲谦; Wang, Qingfeng 王庆丰 (1984). Xíbóyǔ kǒuyǔ yánjiū 锡伯语口语研究 [Research Into Xibo Oral Language] (ภาษาจีน). Beijing: Minzu chubanshe.
  • Kida, Akiyoshi (2000), A Typological and Comparative Study of Altaic Languages with Emphasis on Xibo Language: The Part of Xibo Grammar (ภาษาอังกฤษ)
  • Jin, Ning (1994). Phonological Correspondences Between Literary Manchu and Spoken Sibe (ภาษาอังกฤษ). University of Washington.
  • Tong, Zhongming 佟中明 (2005). "Éguó zhùmíng xuézhě B·B·lā dé luò fū yòng Xíbóyǔ fùshù jìlù de mínjiān gùshì" 俄国著名学者B·B·拉德洛夫用锡伯语复述记录的民间故事 [The Folktales Retold and Recorded in Xibo Language by the Famous Russian Scholar B.B. Radloff]. Mínzú wénxué yánjiū / Studies of Ethnic Literature (ภาษาจีน). 2005 (3): 60–63. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ December 30, 2007.
  • Zikmundová, Veronika (2013). Spoken Sibe: Morphology of the Inflected Parts of Speech (ภาษาอังกฤษ). Prague: Karolinum Press. ISBN 9788024621036.

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]