ภาษาซามีอินารี

ภาษาซามีอินารี
	anarâškielâ ; aanaarsämikielâ
ประเทศที่มีการพูด	ฟินแลนด์
ชาติพันธุ์	ชาวซามีอินารี
จำนวนผู้พูด	400 (2018 census)
ตระกูลภาษา	ยูรัล ซามี ตะวันออก ภาษาซามีอินารี; ; ;
ระบบการเขียน	ละติน
สถานภาพทางการ
ภาษาชนกลุ่มน้อยที่รับรองใน	ฟินแลนด์
รหัสภาษา
ISO 639-2	smn
ISO 639-3	smn
	พื้นที่ภาษาซามีอินารี (แดง) ภายในซัปมี (เทา)
	แผนที่ชุดภาษาใกล้สูญของโลกของยูเนสโกจัดให้ภาษาซามีอินารีเป็นภาษาใกล้สูญขั้นรุนแรง

ภาษาซามีอินารี (ซามีอินารี: anarâškielâ, แปลตรงตัว 'ภาษาชาวอินารี' หรือ aanaarsämikielâ, 'ภาษาซามีอินารี (อานาร์)') เป็นภาษาซามีที่พูดโดยชาวซามีอินารีในประเทศฟินแลนด์ มีผู้พูดประมาณ 400 คน ส่วนใหญ่อยู่ในวัยกลางคนหรือแก่กว่าและอาศัยอยู่ในเทศบาลอินารี ตามรายงานจากรัฐสภาซามีแห่งฟินแลนด์ มี 269 คนที่ใช้ภาษาซามีอินารีเป็นภาษาแม่ ถือเป็นภาษาซามีภาษาเดียวที่มีผู้พูดเฉพาะในประเทศฟินแลนด์^[1] ภาษานี้จัดให้เป็นภาษาใกล้สูญขั้นรุนแรง เนื่องจากมีเด็กไม่กี่คนที่เรียนรู้ภาษานี้ อย่างไรก็ตาม เด็ก ๆ กำลังเรียนรู้ภาษานี้ใน language nest จำนวนมากขึ้นเรื่อย ๆ ใน ค.ศ. 2018 มีผู้พูดภาษาซามีอินารีประมาณ 400 คน เนื่องด้วยความพยายามในการฟื้นฟู ทำให้จำนวนผู้พูดจึงเพิ่มขึ้น^[3]

ประวัติ

ภาษาซามีอินารีเป็นหนึ่งในสามภาษาซามีที่ใช้พูดในประเทศฟินแลนด์ อีกสองภาษาคือภาษาซามีเหนือและภาษาซามีสโกลต์ ซึ่งเป็นภาษาที่เสีย่งต่อการสูญหายเช่นกัน^[4] อาจมีภาษาซามีมากถึงเก้าภาษา^[5] บ้านเกิดดั้งเดิมของชาวซามีหรือที่เรียกว่าซัปมี ครอบคลุมพื้นที่ทางตอนเหนือของนอร์เวย์ สวีเดน ฟินแลนด์ และบางส่วนของรัสเซีย ซามีเป็นกลุ่มชนพื้นเมืองกลุ่มเดียวที่ได้รับการรับรองอย่างเป็นทางการในสหภาพยุโรป^[4]

การเสื่อมถอย

อ้างอิง

1 2 "Anaras: The Inari Sámis". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2007-10-23. สืบค้นเมื่อ 2010-04-01.
↑ "To which languages does the Charter apply?". European Charter for Regional or Minority Languages. Council of Europe. p. 3. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2013-12-27. สืบค้นเมื่อ 2014-04-03.
↑ "400 puhujan inarinsaame jäi ilman kielityöntekijää – kielenhuolto Facebookin ja vapaaehtoisneuvonnan varassa?". Yle Uutiset (ภาษาฟินแลนด์). 8 August 2018. สืบค้นเมื่อ 2020-02-25.
1 2 davas_saara (2024-05-22). "The Sámi People & Reindeer Husbandry". Visit Inari, Finland, Lapland (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). สืบค้นเมื่อ 2025-03-31.
↑ "How do you save a language from extinction?". Culture (ภาษาอังกฤษ). 2025-03-31. สืบค้นเมื่อ 2025-03-31.

ทั่วไป

Itkonen, Erkki. Inarilappisches Wörterbuch. Lexica societatis fenno-ugricae: 20. Suomalais-ugrilainen seura. Helsinki. ISBN 951-9019-94-4.
Morottaja, Matti. Anarâškielâ ravvuuh – inarinsaamen kieliopas Kotimaisten kielten keskuksen verkkojulkaisuja: 56. Helsinki 2018. Näköisjulkaisu painetusta teoksesta (2007). ISBN 978-952-5446-26-5.
Taarna Valtonen and Jussi Ylikoski and Ante Aikio. 2022. Aanaar (Inari) Saami. In Marianne Bakró-Nagy, Johanna Laakso and Elena Skribnik (eds.), The Oxford guide to the Uralic languages, 178–195. Oxford: Oxford University Press.ISBN 978-0198767664, ISSN 2323-3370.
Olthuis, Marja-Liisa. Kielâoppâ. Inari : Sämitigge, 2000.
Sammallahti, Pekka. Morottaja, Matti. Säämi-suoma sänikirje. Inarinsaamelais-suomalainen sanakirja. Girjegiisá. Ykkösoffset Oy, Vaasa 1993. ISBN 951-8939-27-6.
Østmo, Kari. Sämikielâ vieres kiellân vuáðuškoovlâst. Helsinki : Valtion painatuskeskus, 1988.

แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ Inari Sami language

Say it in Saami Yle's colloquial Northern Sami-Inari Sami-Skolt Sami-English phrasebook online
Brief history of Inari Sami
Salminen, Tapani. UNESCO Red Book on Endangered Languages. 1993.
Kimberli Mäkäräinen A minute vocabulary (Inari Sami-English) (233 words)
Names of birds found in Sápmi in a number of languages, including Skolt Sami and English. Search function only works with Finnish input though.
Inari Sami language resources at Giellatekno
Clip about keeping Inari Sami alive เก็บถาวร 2011-10-01 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (requires RealPlayer)
The Inari Sami Language by Toivonen and Nelson
Hans Morottaja speaks about himself, etc. in Inari Sami
The Children's TV series Binnabánnaš in Inari Sami
Pustaveh anarâškielân – Aakkoset inarinsaameksi Inari Sami alphabet by the Finnish Sami Parliament

[anaras-1] 1 2 "Anaras: The Inari Sámis". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2007-10-23. สืบค้นเมื่อ 2010-04-01.

[2] "To which languages does the Charter apply?". European Charter for Regional or Minority Languages. Council of Europe. p. 3. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2013-12-27. สืบค้นเมื่อ 2014-04-03.

[3] "400 puhujan inarinsaame jäi ilman kielityöntekijää – kielenhuolto Facebookin ja vapaaehtoisneuvonnan varassa?". Yle Uutiset (ภาษาฟินแลนด์). 8 August 2018. สืบค้นเมื่อ 2020-02-25.

[:0-4] 1 2 davas_saara (2024-05-22). "The Sámi People & Reindeer Husbandry". Visit Inari, Finland, Lapland (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). สืบค้นเมื่อ 2025-03-31.

[:1-5] "How do you save a language from extinction?". Culture (ภาษาอังกฤษ). 2025-03-31. สืบค้นเมื่อ 2025-03-31.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]