ผลต่างระหว่างรุ่นของ "ความเอนเอียงทางคตินิยมในวิกิพีเดีย"

ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
ปรับข้อมูลและสำนวน
(Bot: Migrating 1 interwiki links, now provided by Wikidata on d:Q55614285)
(ปรับข้อมูลและสำนวน)
{{short description |การวิเคราะห์ข้อกล่าวหาว่า วิกิพีเดียเอนเอียงทางคตินิยม}}
{{ใช้ปีคศ}}
<!-- บทอื่น ๆ ที่เปลี่ยนทางมายังบทความนี้:
ความเอนเอียงทางคตินิยมในวิกิพีเดีย, ความเอนเอียงทางคตินิยมบนวิกิพีเดีย, ความลำเอียงทางคตินิยมในวิกิพีเดีย, ความลำเอียงทางคตินิยมบนวิกิพีเดีย
ideological bias on Wikipedia
-->
งานวิเคราะห์ทางวิชาการและ[[ข้อวิจารณ์วิกิพีเดีย]]มักยกปัญหาเกี่ยวกับ '''ความเอนเอียงทางคตินิยมในวิกิพีเดีย''' โดยเฉพาะของ[[วิกิพีเดียภาษาอังกฤษ]] ว่าเนื้อหามีความเอนเอียงเนื่องกับ[[wikt:คตินิยม|คตินิยม]]ทาง[[การเมือง]] ทาง[[ศาสนา]] หรือในเรื่องอื่น ๆ ของ[[วิกิพีเดีย:ชาววิกิพีเดีย|ผู้แก้ไขวิกิพีเดีย]]ผู้เป็น[[อาสาสมัคร]]หรือไม่ และว่ามันมีผลต่อความเชื่อถือได้ของวิกิพีเดียหรือไม่<ref name="Wired-Fitts">
{{cite news | last1 = Fitts | first1 = Alexis Sobel | title = Welcome to the Wikipedia of the Alt-Right | url = https://www.wired.com/story/welcome-to-the-wikipedia-of-the-alt-right/ | accessdate = 2018-06-01 | work = Wired | date = 2017-06-21 | department = Backchannel | archive-url = https://web.archive.org/web/20180117131122/https://www.wired.com/story/welcome-to-the-wikipedia-of-the-alt-right/ | archive-date = 2018-01-17 | url-status = live }}</ref><ref name=Burnsed>
{{cite news | last1 = Burnsed | first1 = Brian | title = Wikipedia Gradually Accepted in College Classrooms | url = https://www.usnews.com/education/best-colleges/articles/2011/06/20/wikipedia-gradually-accepted-in-college-classrooms | accessdate = 2018-06-02 | work = U.S. News & World Report | date = 2011-06-20 | archive-url = https://web.archive.org/web/20180612212951/https://www.usnews.com/education/best-colleges/articles/2011/06/20/wikipedia-gradually-accepted-in-college-classrooms | archive-date = 2018-06-12 | url-status = live }}</ref>
วิกิพีเดียมี[[วิกิพีเดีย:นโยบายและแนวปฏิบัติ|นโยบายสำหรับผู้แก้ไข]]ซึ่งระบุว่า [[วิกิพีเดีย:บทความหมายถึงอะไร|บทความ]]ต้องเขียนด้วย[[วิกิพีเดีย:มุมมองที่เป็นกลาง|มุมมองที่เป็นกลาง]] ซึ่งหมายถึง การเสนอมุมมองสำคัญทั้งหมดที่มีใน[[วิกิพีเดีย:การพิสูจน์ยืนยันได้|แหล่งที่มาซึ่งน่าเชื่อถือ]]เกี่ยวกับหัวข้อหนึ่งอย่างยุติธรรม เป็นสัดส่วน และปราศจากความลำเอียงให้มากเท่าที่มากได้<ref name="Reagle">{{cite book | author1 = Joseph M. Reagle Jr. | title = Good Faith Collaboration: The Culture of Wikipedia | date = 2010 | publisher = MIT Press | isbn = 978-0-262-01447-2 | pages = 11,55-58 | lccn = 2009052779}}</ref>
 
งานศึกษารวม ๆ กันพบว่า บทความวิกิพีเดียที่แก้ไขโดยผู้ใช้จำนวนมากผู้มีมุมมองทางคตินิยมตรงข้ามกัน ๆ ก็จะเป็นกลางโดยไม่ต่างกับแหล่งข้อมูลอื่น ๆ แต่บทความที่ได้แก้ไขน้อยกว่าโดยผู้ร่วมงานที่มีคตินิยมคล้ายกันมากกว่า ก็จะมีโอกาสสะท้อนให้เห็นความเอนเอียงของผู้แก้ไขได้ยิ่งกว่า<ref name="Segregation">
=== ความเอนเอียงในวิกิพีเดียภาษาอังกฤษเกี่ยวกับการเมืองสหรัฐ ===
ศาสตราจารย์และรองศาสตราจารย์คณะธุรกิจคู่หนึ่งของ[[มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด]]ได้เขียนงานศึกษาหลายงานที่ตรวจสอบบทความวิกิพีเดียเกี่ยวกับการเมืองสหรัฐและเกี่ยวกับผู้แก้ไขเพื่อระบุลักษณะความเอนเอียงทางคตินิยมของผู้แก้ไขโดยรวม ๆ
ในงานปี 2012 พวกเขาตรวจสอบบทความตัวอย่าง 28,382{{nbsp}}บทความเกี่ยวกับการเมืองสหรัฐที่มีในเดือนมกราคม{{nbsp}}2011 โดยวัดระดับความเอนเอียงอาศัยดัชนี "slant index" ที่พัฒนาขึ้นโดย[[นักเศรษฐศาสตร์]]อีกคู่หนึ่งชาวอเมริกันในปี 2010 เพื่อใช้วัดความเอนเอียงของสื่อในสหรัฐ<ref name="Econometrica">{{cite journal | last1 = Gentzkow | first1 = M | last2 = Shapiro | first2 = J. M. | title = What Drives Media Slant? Evidence From U.S. Daily Newspapers | journal = Econometrica | date = January 2010 | volume = 78 | issue = 1 | pages = 35-71 | doi = 10.3982/ECTA7195 | publisher = The Econometric Society | url = http://www.nber.org/papers/w12707.pdf | access-date = 2019-06-04 | archive-url = https://web.archive.org/web/20190314151529/https://www.nber.org/papers/w12707.pdf | archive-date = 2019-03-14 | url-status = live}}</ref>
ดัชนีนี้มุ่งวัดความเอนเอียงทางคตินิยมไปทาง[[พรรคเดโมแครต (สหรัฐ)|พรรคเดโมแครต]] ([[เสรีนิยม]]) หรือทาง[[พรรคริพับลิกัน (สหรัฐ)|พรรคริพับลิกัน]] ([[อนุรักษนิยม]]) โดยตรวจดูวลีสำคัญ ๆ ในเนื้อความเช่น "[[สงครามอิรัก]]" "[[สิทธิพลเมือง]]" "การขาดดุลการค้า" "[[ความเติบโตทางเศรษฐกิจ]]" "[[การเข้าเมือง]]อย่างผิดกฎหมาย" และ "[[ความมั่นคง]]ที่ชายแดน"
วลีแต่ละบทจะได้ค่าดัชนีขึ้นอยู่กับว่าสมาชิกรัฐสภาฝ่ายเดโมแครตหรือฝ่ายรีพลับลิกันได้ใช้มันบ่อยแค่ไหน แล้วระบุค่าความเอนเอียงเช่นนี้แก่บทความวิกิพีเดียที่ใช้คำเดียวกัน
{{cite web | title = Study: Wikipedia perpetuates political bias | author = Khimm, Suzy | url = https://www.washingtonpost.com/blogs/ezra-klein/post/study-wikipedia-perpetuates-political-bias/2012/06/18/gJQAaA3llV_blog.html | work = The Washington Post | date = 2012-06-18 | accessdate = 2018-05-22 | archive-url = https://web.archive.org/web/20180523011521/https://www.washingtonpost.com/blogs/ezra-klein/post/study-wikipedia-perpetuates-political-bias/2012/06/18/gJQAaA3llV_blog.html | archive-date = 2018-05-23 | url-status = live}}</ref><ref name="Wisdom">
{{cite journal | arxiv = 1712.06414 | doi = 10.1038/s41562-019-0541-6 | pmid = 30971793 | title = The wisdom of polarized crowds | journal = Nature Human Behaviour | volume = 3 | issue = 4 | pages = 329-336 | year = 2019 | last1 = Shi | first1 = Feng | last2 = Teplitskiy | first2 = Misha | last3 = Duede | first3 = Eamon | last4 = Evans | first4 = James A.}}</ref>{{rp |4-5}}
 
ในงานศึกษาต่อมาที่ใหญ่กว่า ศาสตราจารย์คู่นี้เปรียบเทียบบทความเกี่ยวกับการเมืองสหรัฐ {{nowrap |4,000 บทความ}}ระหว่างวิกิพีเดีย (เขียนโดยชุมชนออนไลน์) กับบทความที่คู่กันจาก''[[สารานุกรมบริแทนนิกา]]'' (เขียนโดยผู้เชี่ยวชาญ) โดยวัดความเอนเอียงด้วยวิธีเดียวกัน
แล้วพบว่า "บทความวิกิพีเดียเอียงไปทางมุมมองของเดโมแครตยิ่งกว่าบทความบริแทนนิกา" โดยเฉพาะเรื่องเกี่ยวกับ[[สิทธิพลเมือง]] [[บริษัท]] และ[[รัฐบาล]]
=== การร่วมมือในบทความที่เอนเอียงหรือมีการโต้แย้ง ===
งานศึกษาของนักวิชาการทีมเดียวกันปี{{nbsp}}2016 ตรวจพฤติกรรมของผู้แก้ไขเอง,
ใช้บทความเกี่ยวกับการเมืองสหรัฐ และใช้ศัพท์ที่ใช้ได้วิเคราะห์ในงานปี 2012 ผู้เขียนได้พบอะไรสำคัญหลายอย่าง<ref name="Segregation"/><ref name="Guo">
{{cite news | last1 = Guo | first1 = Jeff | title = Wikipedia is fixing one of the Internet’s biggest flaws | url = https://www.washingtonpost.com/news/wonk/wp/2016/10/25/somethings-terribly-wrong-with-the-internet-and-wikipedia-might-be-able-to-fix-it | accessdate = 2018-05-17 | work = The Washington Post | date = 2016-10-25 | archive-url = https://web.archive.org/web/20180523173146/https://www.washingtonpost.com/news/wonk/wp/2016/10/25/somethings-terribly-wrong-with-the-internet-and-wikipedia-might-be-able-to-fix-it/ | archive-date = 2018-05-23 | url-status = live}}</ref><ref name="Bernick">
{{cite news | last1 = Bernick | first1 = Michael | title = The Power Of The Wikimedia Movement Beyond Wikimedia | url = https://www.forbes.com/sites/michaelbernick/2018/03/28/the-power-of-the-wikimedia-movement-beyond-wikimedia | accessdate = 2018-06-04 | work = Forbes | date = 2018-03-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20180330134816/https://www.forbes.com/sites/michaelbernick/2018/03/28/the-power-of-the-wikimedia-movement-beyond-wikimedia/ | archive-date = 2018-03-30 | url-status = live }}</ref><ref name="Gebelhoff">
{{cite news | last1 = Gebelhoff | first1 = Robert | title = Science shows Wikipedia is the best part of the Internet | url = https://www.washingtonpost.com/news/in-theory/wp/2016/10/19/science-shows-wikipedia-is-the-best-part-of-the-internet | accessdate = 2018-06-04 | work = The Washington Post | date = 2016-10-19 | archive-url = https://web.archive.org/web/20181130194247/https://www.washingtonpost.com/news/in-theory/wp/2016/10/19/science-shows-wikipedia-is-the-best-part-of-the-internet/ | archive-date = 2018-11-30 | url-status = live }}</ref>
คือพวกเขาพบว่า
* ผู้แก้ไขมีโอกาสร่วมงานเขียนบทความที่มีความเอนเอียงตรงข้ามกับของตนเองยิ่งกว่า เป็นความโน้มเอียงที่ผู้เขียนเรียกว่า "ขั้วตรงข้ามกันดึงดูดกัน"
* การอภิปรายในวิกิพีเดียมักจะปรากฏเป็น "ไม่รวมพวกกัน" คือเป็นการอภิปรายระหว่างผู้แก้ไขที่มีความเห็นต่าง ๆ กัน เทียบกับแบบที่ผู้เขียนกล่าวว่า "รวมพวก" คือระหว่างผู้แก้ไขที่มีความเห็นคล้าย ๆ กัน การอภิปรายที่ไม่รวมพวกสมมุติว่า ทำให้บทความลู่เข้าไปสู่มุมมองที่เป็นกลาง<ref name="Segregation"/>
* ระดับความเอนเอียงของผู้แก้ไขหนึ่ง ๆ จะลดลงตามเวลาและประสบการณ์ และลดเร็วกว่าสำหรับผู้ที่แก้ไขบทความที่เอียงมาก คือ "การลดมากที่สุดพบในผู้ร่วมงานที่เขียนหรือเติมเนื้อความไปยังแก่บทความที่มีความเอนเอียงมากกว่า"
* โดยเฉลี่ยแล้วบทความเกี่ยวกับพรรคริพับลิกัน จะใช้เวลาก่อนจะถึงมุมมองที่เป็นกลางปีหนึ่งนานกว่าบทความเกี่ยวกับพรรคเดโมแครต
แต่ผลเหล่านี้ต้องพิจารณาอย่างระมัดระวังเพราะเป็นงานที่ไม่ได้[[พิชญพิจารณ์|ทบทวนโดยผู้รู้เสมอกัน]]<ref name="Segregation"/>
ผู้วิจารณ์หลายคนเป็นอดีตผู้แก้ไขวิกิพีเดียผู้กล่าวว่าถูกขับไล่เพราะแสดงความเป็นห่วง
ชุมชุนที่เล็กของวิกิพีเดียภาษาโครเอเชีย (จนถึงเดือนกันยายน 2013 มีคนแก้ไขอย่างแอ๊กถีฟ 466{{nbsp}}คน และมีผู้ดูแลระบบ 27{{nbsp}}คน) อ้างว่าเป็นเหตุสำคัญ
2{{nbsp}}สองวันหลังจากนั้น รัฐมนตรีกระทรวงวิทยาศาสตร์และการศึกษาประเทศโครเอเชียก็แนะนำไม่ให้นักเรียนักศึกษาใช้วิกิพีเดียภาษาโครเอเชีย<ref name="dailydot">
{{cite web | url = https://www.dailydot.com/layer8/croatian-wikipedia-fascist-takeover-controversy-right-wing/ | title = How pro-fascist ideologues are rewriting Croatia's history | last = Sampson | first = Tim | work = The Daily Dot | accessdate = 2018-05-25 | date = 2013-10-01 | archive-url = https://web.archive.org/web/20180616103312/https://www.dailydot.com/layer8/croatian-wikipedia-fascist-takeover-controversy-right-wing/ | archive-date = 2018-06-16 | url-status = live}}</ref><ref>
{{cite news | last1 = Penić | first1 = Goran | url = http://www.jutarnji.hr/radikalni-desnicari-preuzeli-uredivanje-hr-wikipedije--ndh-nije-svjesno-bila-totalitarna--a-antifasizam-se-bori-protiv-svih-sloboda-/1125398/ | title = Desničari preuzeli uređivanje hrvatske Wikipedije | work = Jutarnji list | date = 2013-09-10 | language = Croatian | trans-title = Right-wing editors took over the Croatian Wikipedia | accessdate = 2018-05-25 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160325014957/http://www.jutarnji.hr/radikalni-desnicari-preuzeli-uredivanje-hr-wikipedije--ndh-nije-svjesno-bila-totalitarna--a-antifasizam-se-bori-protiv-svih-sloboda-/1125398/ | archive-date = 2016-03-25 | url-status = live}}</ref><ref name="inserbia">
11,815

การแก้ไข

รายการนำทางไซต์