ผลต่างระหว่างรุ่นของ "ภาษาเวียดนาม"

ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
ไม่มีคำอธิบายอย่างย่อ
{{กล่องข้อมูล ภาษา
| name = ภาษาเวียดนาม</br>
| nativename = Tiếng{{lang|vi|tiếng Việt}}
| pronunciation = {{IPA|[tjə̌ˀŋ vjə̀t]}} เตี๊ยงเหวียต<br /> (ทางเหนือ) <br />{{IPA|[tjə̌ŋ jə̀k]}} เตี๊ยงเหยียก<br /> (ทางใต้)
| familycolor = Austro-Asiatic
| fam4 = [[ภาษากลุ่มเหวียด-เหมื่อง|เหวียด-เหมื่อง]]
| nation = [[ประเทศเวียดนาม|เวียดนาม]]
| script = [[จื๋อโกว๊กหงือ|อักษรโกว๊กหงือละติน]]
| iso1 = vi|iso2=vie|iso3=vie}}
 
'''ภาษาเวียดนาม''' ({{lang|vi|Tiếtiếng Việt, tiếng Việt Nam, Việt ngữ}}) เป็นภาษาที่มี[[วรรณยุกต์]] และเป็น[[ภาษาทางการ]]ของ[[ประเทศเวียดนาม]] เป็นภาษาแม่ของประชากรเวียดนามถึงร้อยละ 87% รวมถึงผู้อพยพจากเวียดนามประมาณ 2 ล้านคน และรวมถึง[[ชาวเวียดนาม-อเมริกัน]]เป็นจำนวนพอสมควรด้วย ถึงแม้ว่าจะมีการยืมคำศัพท์จาก[[ภาษาจีน]] และเดิมใช้[[อักษรจีน]]เขียน แต่นักภาษาศาสตร์ยังคงจัดภาษาเวียดนามให้เป็น [[ภาษากลุ่มออสโตรเอเซียติก]] ซึ่งในกลุ่มนี้ภาษาเวียดนามมีผู้พูดมากที่สุด (10 เท่า ของภาษา ที่มีจำนวนคนพูดเป็นอันดับรองลงมา คือ [[ภาษาเขมร]]) ในด้านระบบการเขียนของภาษาเวียดนามนั้น แต่เดิมใช้ตัวเขียนจีน เรียกว่า "จื๋อญอ" ต่อมาชาวเวียดนามได้พัฒนาตัวเขียนจีนเพื่อใช้เขียนภาษาเวียดนาม เรียกว่า "[[อักษรจื๋อโนม]]" แต่ในปัจจุบันเวียดนามใช้ตัว[[อักษรโรมัน]]ที่พัฒนาขึ้นโดย[[มิชชันนารี]]ชาวฝรั่งเศส โดย[[เครื่องหมายเสริมสัทอักษร]]ใช้เป็นวรรณยุกต์
 
== ตระกูลภาษา ==
 
== สำเนียงท้องถิ่น ==
ภาษาเวียดนามมีสำเสียงสำเนียงท้องถิ่นที่หลากหลาย แต่โดยมากถือว่ามี 3 หลัก ดังนี้
 
{| class="wikitable"
|}
 
ภาษาถิ่นเหล่านี้มีน้ำเสียง การออกเสียง และบางครั้งก็มีคำศัพท์ที่แตกต่างไปบ้าง แม้ว่าภาษาถิ่นฮเว้เฮว้จะมีคำศัพท์ที่แตกต่างค่อนข้างมากจากอื่นก็ตาม วรรณยุกต์ "หอย" และ "งะหงา" มีความแตกต่างในภาคเหนือ แต่กลืนเป็นวรรณยุกต์เดียวกันในภาคใต้
 
เสียง "ch" และ "tr" นั้นออกเสียงแตกต่างกันในถิ่นใต้และกลาง แต่รวมเป็นเสียงเดียวในถิ่นเหนือ สำหรับความแตกต่างด้านไวยากรณ์นั้นไม่ปรากฏ
|-
! ''tr''
| {{IPA|[tʂ]}} จ(ม้วนลิ้น) || {{IPA|[tʂ]}} จ (ม้วนลิ้น) || {{IPA|[tʂ]}} จ (ม้วนลิ้น)
|-
! ''r''
| rowspan="3" | {{IPA|[z]}} ซ (ก้อง)
| {{IPA|[ɻ]}} ร(ม้วนลิ้น) || {{IPA|[ɻ]}} ร (ม้วนลิ้น) || {{IPA|[ɻ]}} ร (ม้วนลิ้น)
|-
! ''d''
|-
! ''gi''
| {{IPA|[z]}} ซ (ก้อง)
|-
! ''v''<ref>In southern dialects, ''v'' is reported to have a [[spelling pronunciation]] (i.e., the spelling influences pronunciation) of {{IPA|[vj]}} or {{IPA|[bj]}} among educated speakers. However, educated speakers revert to usual {{IPA|[j]}} in more relaxed speech. Less educated speakers have {{IPA|[j]}} more consistently throughout their speech. See: Thompson (1959), Thompson (1965: 85, 89, 93, 97-98).</ref>
 
=== เสียงวรรณยุกต์ ===
นักภาษาศาสตร์ได้ศึกษาภาษาเวียดนามและจัดให้อยู่ในภาษาตระกูลออสโตรเอเชียติก เช่นเดียวกับภาษาเขมร ซึ่งเป็นภาษาระบบคำสองพยางค์ (Disyllabledisyllable) และมีลักษณะน้ำเสียง (Registerregister) เป็นลักษณะสำคัญของภาษา อีกทั้งเป็นภาษาที่ไม่มีระบบเสียง[[วรรณยุกต์]] แต่ภาษาเวียดนามปัจจุบันได้พัฒนาระบบเสียงวรรณยุกต์ขึ้นใช้ เนื่องจากอิทธิพลของภาษาที่มีเสียงวรรณยุกต์ อันได้แก่ [[ภาษาตระกูลไท (Tai familly) ]]ที่อยู่โดยรอบ และภาษาจีนที่เข้ามาปกครองเวียดนามในขณะนั้น
 
สระในภาษาเวียดนามนั้น ออกเสียงโดยมีวรรณยุกต์ภายใน ({{lang|vi|''thanh''}} หรือ {{lang|vi|''thanh điệu''}}) โดยวรรณยุกต์ มีความแตกต่างกันที่
* ระดับเสียง
* ความยาว
* การออกเสียงคอหอย (ลักษณะเส้นเสียง)
 
เครื่องหมายกำกับวรรณยุกต์นั้น ปกติจะเขียนเหนือหรือใต้สระ ([ส่วนใหญ่เขียนไว้เหนือสระ แต่วรรณยุกต์หนั่ง ({{lang|vi|''nặng''}}) เป็นจุดใต้สระ)] วรรณยุกต์ทั้ง 6 ในภาษาถิ่นเหนือ (รวมฮานอยด้วย) มีดังนี้
 
{| border="1" cellspacing="0" cellpadding="5" class="wikitable"
! align="center" | '''ออกเสียง'''
|-
| '''ngangงาง''' ({{lang|vi|ngang}}) &nbsp; 'ระดับ'
| สูงระดับ {{IPA|˧}}
| align = "center" | <small> (ไม่มีเครื่องหมาย) </small>
| {{lang|vi|''ma''}} &nbsp;'ผี'
| align = "center" | {{Audio|Vi ngang tone.ogg|a}}
| อา
|-
| '''huyềnฮเหวี่ยน''' ({{lang|vi|huyền}}) &nbsp; 'แขวน'
| ต่ำตก {{IPA|˨˩}}
| align = "center" | '''`'''
| {{lang|vi|''mà''}} &nbsp;'แต่'
| align = "center" | {{Audio|Vi huyen tone.ogg|à}}
| อ่า
|-
| '''sắcซัก''' ({{lang|vi|sắc}}) &nbsp; 'คม'
| สูงขึ้น {{IPA|˧˥}}
| align = "center" | '''´'''
| {{lang|vi|''má''}} &nbsp;'แก้ม, แม่ (ถิ่นใต้) '
| align = "center" | {{Audio|Vi sac tone.ogg|á}}
| อ๊า
|-
| '''hỏiหอย''' ({{lang|vi|hỏi}}) &nbsp; 'ถาม'
| ต่ำขึ้น {{IPA|˧˩˧}}
| align = "center" | '''&nbsp;̉'''
| {{lang|vi|''mả''}} &nbsp;'หลุมศพ, สุสาน'
| align = "center" | {{Audio|Vi hoi tone.ogg|ả}}
|อ๋า
|-
| '''ngãหงา''' ({{lang|vi|ngã}}) &nbsp; 'ตก'
| สูงขึ้นหยุด {{IPA|˧˥ˀ}}
| align = "center" | '''˜'''
| {{lang|vi|''mã''}} &nbsp;'ม้า (จีน-เวียดนาม), รหัส'
| align = "center" | {{Audio|Vi nga tone.ogg|ã}}
| อะ-อ๊ะ
|-
| '''nặngหนั่ง''' ({{lang|vi|nặng}}) &nbsp; 'หนัก'
| ต่ำตกหยุด {{IPA|˧˨ˀ}}
| align = "center" | '''&nbsp;̣'''
| {{lang|vi|''mạ''}} &nbsp;'สีข้าว'
| align = "center" | {{Audio|Vi nang tone.ogg|ạ}}
| อ่า*อะ (เสียงหนัก)
|}
 
== ไวยากรณ์ ==
ภาษาเวียดนามเป็นภาษารูปคำโดดเช่นเดียวกับ[[ภาษาจีน]]และภาษาในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้อื่นๆ ไวยากรณ์เน้นที่การเรียงลำดับคำและโครงสร้างประโยคมากกว่าการผันคำ แสดงโดยการเพิ่มคำเช่นเดียวกับภาษาไทย ภาษาเวียดนามเป็นภาษาคำโดด แต่ก็มีคำสองพยางค์อยู่เป็นจำนวนมาก การเรียงคำในประโยคเป็น แบบประธาน-กริยา-กรรม
 
=== กาล ===
ปกติแล้วไม่จำเป็นต้องแสดง โดยทั่วไปอดีตแสดงโดยคำว่า {{lang|vi|''đã''}} ปัจจุบันกาลกำลังกระทำ เติม {{lang|vi|''đang''}} อนาคตเติม {{lang|vi|''sẽ ''}}
 
=== โครงสร้างแสดงหัวข้อ ===
เป็นโครงสร้างประโยคที่สำคัญในภาษาเวียดนาม ตัวอย่างเช่น {{lang|vi|''Toi đọc sách này rồi''}} = ฉันอ่านหนังสือนี้แล้ว อาจเรียงประโยคใหม่เป็น {{lang|vi|''Sách này thi toi đọc rồi''}} = หนังสือนี้น่ะฉันอ่านแล้ว ({{lang|vi|''thi''}} เป็นตัวแสดงหัวข้อ)
 
=== พหูพจน์ ===
โดยทั่วไปไม่ต้องแสดง ถ้าแสดงจะใช้คำเติมเข้าไปในประโยค เช่น {{lang|vi|''những''}}, {{lang|vi|''các''}}, {{lang|vi|''chúng''}}
 
=== ลักษณนาม ===
ภาษาเวียดนามมีคำลักษณนามใช้แสดงลักษณะของนามเช่นเดียวกับภาษาไทยและภาษาจีน เช่น {{lang|vi|''con''}} ใช้กับสัตว์ {{lang|vi|''cái''}} ใช้กับสิ่งของไม่มีชีวิต คำลักษณนามบางคำอาจใช้ร่วมกันได้ เช่น {{lang|vi|''cái con''}}
 
=== คำสรรพนาม ===
คำสรรพนามในภาษาเวียดนามต่างจากภาษาอังกฤษ คือคำสรรพนามแต่ละคำไม่ได้ถูกแบ่งอย่างชัดเจนว่าเป็นบุรุษที่ 1 2 หรือ 3 ขึ้นกับผู้พูดและผู้ฟัง นอกจากนั้นยังต้องระมัดระวังในการระบุความสัมพันธ์ทางสังคมซึ่งขึ้นกับอายุและเพศ
 
=== การซ้ำคำ ===
พบมากในภาษาเวียดนามซึ่งเป็นการสร้างคำใหม่ ซึ่งมีความหมายต่างไปจากเดิม เช่นเป็นการลดหรือเพิ่มความเข้มของคำคุณศัพท์
 
== คำศัพท์ ==
คำศัพท์ทางการเมืองและวิทยาศาสตร์โดยมากมาจากภาษาจีน กว่าร้อยละ 70% ของคำศัพท์มีรากศัพท์มาจากภาษาจีน คำประสมหลายคำเป็นการประสมระหว่างคำดั้งเดิมในภาษาเวียดนามกับคำยืมจากภาษาจีน ซึ่งคำเหล่านี้ปัจจุบันมักถูกแทนที่ด้วยคำเวียดนาม นอกจากนี้ยังมีคำยืมจาก[[ภาษาฝรั่งเศส]]และ[[ภาษาอังกฤษ]] เช่น {{lang|vi|''tivi''}} มาจาก TV
 
== ระบบการเขียน ==
 
ก่อนที่ฝรั่งเศสจะเข้ามายังเวียดนามนั้น ภาษาเวียดนามมีระบบการเขียนสองแบบ ซึ่งทั้งสองแบบก็มีที่มาจากอักษรจีนเช่นเดียวกัน
* [[จื๋อญอ]] ({{lang|vi|chữ nho}}, 字儒) หรือฮ้านตึ ({{lang|vi|hán tự}}, 漢字) คือ[[อักษรจีน]]ที่ใช้เขียนภาษาจีนโบราณ
* [[จื๋อโนม]] ({{lang|vi|chữ nôm}}, 字喃) เป็นอักษรที่ใช้เขียนภาษาเวียดนาม โดยนำอักษรจีนมาดัดแปลงเล็กน้อย
ปัจจุบันภาษาเวียดนามเขียนด้วย[[จื๋อโกว๊กหงือ]] ({{lang|vi|chữ quốc ngữ}} แปลว่า "อักษรของภาษาประจำชาติ") ซึ่งเป็น[[อักษรละติน]]ที่เพิ่มเติมเครื่องหมายต่าง ๆ เข้ามาเพื่อให้มีอักษรเพียงพอที่จะใช้เขียนภาษา อักษรดังกล่าวได้รับการคิดค้นขึ้นมาใน[[คริสต์ศตวรรษที่ 17]] โดย[[อาแล็กซ็องดร์ เดอ รอด]] ซึ่งเป็นมิชชันนารี[[ชาวฝรั่งเศส]]ที่เข้ามาเผยแผ่ศาสนา โดยมีรากฐานมาจากระบบที่มิชชันนารี[[ชาวโปรตุเกส]]คิดไว้ก่อนหน้านั้น ในระหว่างที่เวียดนามยังเป็นอาณานิคมของฝรั่งเศสนั้น จื๋อโกว๊กหงือได้เป็นอักษรราชการของอาณานิคม ซึ่งได้ทำให้อักษรดังกล่าวเป็นที่แพร่หลายมากขึ้นเรื่อย ๆ จื๋อโกว๊กหงือในปัจจุบันมีรูปแบบการเขียนที่อ้างอิงการออกเสียงของภาษาถิ่นเวียดนามกลาง ซึ่งสระและพยัญชนะท้ายจะคล้ายคลึงกับภาษาถิ่นเหนือ ส่วนพยัญชนะต้นจะคล้ายกับภาษาถิ่นใต้
 
== ตัวอย่างประโยค ==
 
คำพูดที่ใช้ในชีวิตประจำวัน
* {{lang|vi|''Xin chào''}} ซิน [ซีนจ่าว] = สวัสดี
* {{lang|vi|''Bạn''}} [บั่น] = เพื่อน
 
==อ้างอิง==
140,675

การแก้ไข

รายการนำทางไซต์