ข้ามไปเนื้อหา

ผลต่างระหว่างรุ่นของ "คัพภวิทยา"

(โรบอต เพิ่ม: el:Εμβρυολογία)
{{รอการตรวจสอบ}}
'''คัพภวิทยา''' หรือ '''วิทยาเอ็มบริโอ''' ([[ภาษาอังกฤษ|อังกฤษ]]: Embryology) เป็นการศึกษาการเจริญของ[[เอ็มบริโอ]] เอ็มบริโอคือขั้นหนึ่งของการเจริญของ[[สิ่งมีชีวิต]]ก่อนคลอดหรือออกจากไข่ หรือในพืชคือในระยะก่อนการงอก (germination)
 
[[ไฟล์:Embryo, 8 cells.jpg|thumb|240px|right|ตัวอ่อนระยะมอรูลา (Morula) , ระยะ 8 เซลล์]]
[[ไฟล์:Blastulation.png|thumb|240px|right|'''1''' - มอรูลา (morula), '''2''' - บลาสตูลา (blastula)]]
[[ไฟล์:6 weeks pregnant.png|right|thumb|เอ็มบริโอมนุษย์ อายุครรภ์ 6 สัปดาห์หลังประจำเดือนครั้งสุดท้าย]]
 
'''คัพภวิทยา''' หรือ '''วิทยาเอ็มบริโอ''' ([[ภาษาอังกฤษ{{lang-en|อังกฤษ]]: Embryology}}) เป็นการศึกษาการเจริญของ[[เอ็มบริโอ]] เอ็มบริโอคือขั้นหนึ่งของการเจริญของ[[สิ่งมีชีวิต]]ก่อนคลอดหรือออกจากไข่ หรือในพืชคือในระยะก่อนการงอก (germination)
คัพภวิทยาหมายถึงการเจริญของไข่ที่ได้รับการผสมแล้ว ([[ไซโกต]]) และมีการเปลี่ยนแปลงไปเป็น[[เนื้อเยื่อ]]และ[[อวัยวะ]]ต่างๆ หลังจากระยะแยก (cleavage) เซลล์ที่กำลังแบ่งตัว หรือ[[มอรูลา]] (morula) จะกลายมาเป็นลูกบอลกลวง หรือ[[บลาสตูลา]] (blastula) ซึ่งมีการเจริญของรูหรือช่องที่ปลายด้านหนึ่ง
 
คัพภวิทยาหมายถึงการเจริญของไข่ที่ได้รับการผสมแล้ว ([[ไซโกต]]) และมีการเปลี่ยนแปลงไปเป็น[[เนื้อเยื่อ]]และ[[อวัยวะ]]ต่างๆ หลังจากระยะแยก (cleavage) เซลล์ที่กำลังแบ่งตัว หรือ[[มอรูลา]] (morula) จะกลายมาเป็นลูกบอลกลวง หรือ[[บลาสตูลา]] (blastula) ซึ่งมีการเจริญของรูหรือช่องที่ปลายด้านหนึ่ง
[[ไฟล์:Blastulation.png|thumb|240px|right|'''1''' - มอรูลา (morula), '''2''' - บลาสตูลา (blastula)]]
 
ใน[[สัตว์]] บลาสตูลาจะมีการเจริญแบ่งได้ออกเป็น 2 ทาง ทำให้สามารถแบ่งสัตว์ใน[[อาณาจักรสัตว์]]ออกเป็น 2 ประเภท ประเภทแรกคือหากมีการเจริญของรูในบลาสตูลา ([[บลาสโตพอร์]] (blastopore)) กลายเป็นปากของสัตว์ จะเรียกว่าพวก[[โพรโตสโตม]] (protostome) แต่หากรูนั้นเจริญเป็นทวารหนัก จะเรียกว่าพวก[[ดิวเทอโรสโตม]] (deuterostome) สัตว์พวกโพรโตสโตมได้แก่[[สัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง]] เช่น [[แมลง]] [[หนอน]] และ[[พวกหอยกับปลาหมึก]] ในขณะที่พวกดิวเทอโรสโตมได้แก่สัตว์ที่วิวัฒนาการสูงเช่น[[สัตว์มีกระดูกสันหลัง]] (vertebrates) บลาสตูลาจะเปลี่ยนแปลงไปเป็นโครงสร้างที่เรียกว่า [[แกสตรูลา]] (gastrula)
สำหรับในมนุษย์ เอ็มบริโอหมายถึงกลุ่มเซลล์ที่กำลังแบ่งตัวรูปทรงกลมจากระยะที่ไซโกตฝังตัวอยู่ในผนัง[[มดลูก]]จนกระทั่งถึงสิ้นสุดสัปดาห์ที่ 8 หลังจากตั้งครรภ์ หลังจากสัปดาห์ที่ 8 จะเรียกตัวอ่อนของมนุษย์ว่า[[ทารกในครรภ์]] (fetus) เอ็มบริโอของสัตว์หลายชนิดจะมีลักษณะคล้ายกับสัตว์ชนิดอื่นๆ ในระยะการเจริญช่วงแรกๆ เหตุผลที่มีความคล้ายคลึงกันนั้นเนื่องจากสิ่งมีชีวิตมีการปรับตัวในสิ่งแวดล้อมของการตั้งครรภ์ ความคล้ายคลึงกันในสิ่งมีชีวิตแต่ละชนิดเรียกว่า [[โครงสร้างกำเนิดต่างกัน]] (analogous structures) ซึ่งเป็นโครงสร้างที่ทำหน้าที่หรือกลไกเหมือนกันแต่วิวัฒนาการมาจากคนละส่วนกัน
 
[[ไฟล์:6 weeks pregnant.png|right|thumb|เอ็มบริโอมนุษย์ อายุครรภ์ 6 สัปดาห์หลังประจำเดือนครั้งสุดท้าย]]
<!--
== History ==
== อ้างอิง ==
{{รายการอ้างอิง}}
{{เริ่มอ้างอิง}}
* [http://embryology.med.unsw.edu.au/ UNSW Embryology] Large resource of information and media
* [http://www2.merriam-webster.com/cgi-bin/mwmednlm?book=Medical&va=embryo] Definition of embryo according to Webster]
 
== หนังสืออ่านเพิ่มเติม ==
* Scott F. Gilbert. ''Developmental Biology''. Sinauer, 2003. ISBN 0-87893-258-5.
* Lewis Wolpert. ''Principles of Development''. Oxford University Press, 2006. ISBN 0-19-927536-X.
{{จบอ้างอิง}}
 
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
{{commonscat|Embryology}}
* [http://www.rsrevision.com/Alevel/ethics/embryology/index.htm Embryo Research] UK philosophy and ethics website discussing the ethics of embryology
* [http://www.religioustolerance.org/res_emb.htm Human embryo research] Canadian website covering the ethics of human embryo research
* [http://www.indiana.edu/~anat550/embryo_main/index.html University of Indiana's Human Embryology Animations]
* '''''The Developing Human (Keith L.Moore'') ''' http://www.youtube.com/watch?v=Rb0uZefwQnc
 
{{commonscat|Embryology}}
 
[[หมวดหมู่:คัพภวิทยา| ]]
15,884

การแก้ไข