พิสุทธินิยมทางภาษา

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
หน้าแรกของพจนานุกรมภาษาฝรั่งเศสฉบับที่ 6 ของบัณฑิตยสถานฝรั่งเศส (Académie française) ตีพิมพ์เมื่อปีค.ศ. 1835 วัตถุประสงค์หลักของบัณฑิตยสถานนี้ คือ การทำให้ภาษาฝรั่งเศสบริสุทธิ์

พิสุทธินิยมทางภาษา หรือ ความพิถีพิถันในภาษา (อังกฤษ: linguistic purism, linguistic protectionism) เป็นคตินิยมที่มีจุดมุ่งหมายจะทำให้ภาษาใดภาษาหนึ่ง "บริสุทธิ์" หรือ "สะอาด" ที่สุด โดยนิยาม “ภาษาบริสุทธิ์” หรือ “ภาษาสะอาด” ว่าเป็นภาษาที่ปราศจากคุณสมบัติทางภาษาจากภาษาต่างชาติ ในคตินิยมนี้ จึงมีการอนุรักษ์ภาษาโดยการขจัดสิ่ง ที่เห็นว่ามาจากภาษาต่างชาติ ซึ่งสามารถอยู่ในทุกระดับของระบบภาษา เช่น ไวยากรณ์ การออกเสียง หรือ คำศัพท์ เป็นต้น แต่ส่วนใหญ่วัตถุประสงค์หลักในการกำจัด มักจะเป็นคำศัพท์ [1]

พิสุทธินิยมทางภาษา มักมีความเกี่ยวข้องกับชาตินิยม ซึ่งมักเกิดขึ้นควบคู่กับการสถาปนารัฐชาติ

รูปแบบ[แก้]

  • พิสุทธินิยมโดยการเปลี่ยนให้มีลักษณะโบราณ (Archaizing purism): เกิดขึ้นเมื่อสังคมต้องการนำคำโบราณ (archaic words) หรือคำที่เลิกใช้ (obsolete words) กลับมาใช้ในภาษาใหม่ คำเหล่านี้ มักจะถูกมองว่า เป็นคำที่ใช้ในยุคที่ภาษาของตนกำลังเจริญงอกงาม ซึ่งเป็นช่วงที่วรรณคดีทีความก้าวหน้าพัฒนามากที่สุด เช่น ภาษาไอซ์แลนด์ ซึ่งมีวิวัฒนาการมาจากภาษานอร์สโบราณ อันเป็นภาษาของนักรบไวกิ้ง จึงมีการกำจัดคำยืมจากภาษาอื่น ซึ่งโดยมากเป็นศัพท์จากภาษาเยอรมัน ละติน ฝรั่งเศส และอังกฤษ เป็นต้น โดยนำคำโบราณหรือเลิกใช้แล้ว ที่มีวิวัฒนาการมาจากนอร์สโบราณ กลับมาใช้ในภาษาอีกครั้ง เช่น คำว่า sími ซึ่งเป็นคำโบราณ แปลว่า “ด้ายยาว” ได้ถูกนำกลับมาใช้ใหม่แปลว่า “โทรศัพท์”
  • พิสุทธินิยมเชิงชาติพันธุ์วิทยา (Ethnographic purism): มักมองว่ารูปแบบภาษาที่ใช้ในชนบทคือรูปแบบที่สะอาดที่สุด เช่น ภาษานอร์ส (Nynorsk) ของนอร์เวย์ ซึ่งนำศัพท์จากชนบทต่าง ๆ มาเป็นภาษามาตรฐาน
  • พิสุทธินิยมเชิงอภิชน (Elitist purism): พิสุทธินิยมรูปแบบนี้ มองว่ารูปแบบภาษาที่กลุ่มคนตระกูลสูงใช้ เป็นภาษาที่บริสุทธิ์ที่สุด เช่น ภาษาที่ใช้ในราชสำนัก
  • พิสุทธินิยมเชิงการปฏิรูป (Reformist purism): เกิดขึ้นเมื่อสังคมของภาษาหนึ่งต้องการตัดขาดจากอดีต เช่น ภาษาตุรกี ในช่วงจักรวรรดิออตโตมันเปลี่ยนเป็นประเทศตุรกี มีการกำจัดศัพท์ภาษาฟาร์ซีและอาหรับ ด้วยเหตุที่ประเทศต้องการตัดขาดจากโลกตะวันออกกลางแล้วหันมาผูกมิตรก่อไมตรีกับโลกตะวันตก
  • พิสุทธินิยมเชิงความรักปิตุภูมิ (Patriotic purism): มองว่า จะต้องกำจัดคุณสมบัติทางภาษาต่าง ๆ ที่มีรากศัพท์จากภาษาต่างชาติ เช่น ภาษาเกาหลีในเกาหลีเหนือ

อ้างอิง[แก้]

  1. Linguistic purism - George Thomas - Google Books. Books.google.com. 2010-07-23. สืบค้นเมื่อ 2015-08-11.