พิพิธภัณฑ์ห้างขายยาเบอร์ลิน

พิพิธภัณฑ์ห้างขายยาเบอร์ลิน
	ทางเข้าของพิพิธภัณฑ์ห้างขายยาเบอร์ลิน
ก่อตั้ง	พ.ศ. 2559
ที่ตั้ง	ถนนเจริญกรุง บริเวณแยกเสือป่า แขวงป้อมปราบ เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย กรุงเทพมหานคร
พิกัดภูมิศาสตร์	13°44′38″N 100°30′30″E / 13.7438°N 100.5082°E
ประเภท	การแพทย์
ผลงานสำคัญ	เครื่องชักรอกรุ่นแรกจำลอง
ผู้ก่อตั้ง	ศาสตราจารย์เกียรติคุณ นายแพทย์เติมชัย ไชยนุวัติ
เจ้าของ	บริษัท เบอร์ลินฟาร์มาซูติคอลอินดัสตรี้ จำกัด
ขนส่งมวลชน	วัดมังกร

พิพิธภัณฑ์ห้างขายยาเบอร์ลิน (อังกฤษ: Berlin Pharmaceutical Museum) เป็นพิพิธภัณฑ์การแพทย์ที่ตั้งอยู่บนถนนเจริญกรุง บริเวณแยกเสือป่า แขวงป้อมปราบ เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย กรุงเทพมหานคร ภายในพิพิธภัณฑ์นำเสนอเกี่ยวกับประวัติศาสตร์การแพทย์แผนตะวันตกในประเทศไทย และจัดแสดงสิ่งของที่เกี่ยวข้องกับประวัติของนายแพทย์ชัย ไชยนุวัติ ผู้บุกเบิกการรักษาด้วยการแพทย์แผนตะวันตก

ประวัติ

อาคารที่ตั้งของพิพิธภัณฑ์ห้างขายยาเบอร์ลินเดิมเป็นตึกในทรัพย์สินส่วนพระองค์ของสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินีในพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 7) เมื่อครั้งทรงดำรงพระยศเป็นหม่อมเจ้ารำไพพรรณี ต่อมาเมื่อนายแพทย์ชัย ไชยนุวัติผู้เป็นเชื้อสายชาวจีนอพยพ จบการศึกษาและได้รับปริญญาแพทยศาสตร์บัณฑิตแผนตะวันตกจากโรงเรียนการแพทย์เยอรมันถงจี้ (同济德文医学堂) ในนครเซี่ยงไฮ้ ประเทศจีน ซึ่งปัจจุบันคือวิทยาลัยการแพทย์ถงจี้ (同济医学院) ได้กลับมาประเทศไทยแล้วเปิดคลินิกเอกชนที่อาคารแห่งนี้โดยใช้ชื่อว่า "ห้างขายยาเบอร์ลิน" เมื่อ พ.ศ. 2475 ถือเป็นหนึ่งในบุคคลแรก ๆ ที่บริการการแพทย์แผนตะวันตก และยังไม่เก็บค่ารักษาพยาบาลสำหรับผู้ยากไร้

ครอบครัวและทายาทของนายแพทย์ชัยพัฒนาสูตรยาและต่อยอดเป็นบริษัท เบอร์ลินฟาร์มาซูติคอลอินดัสตรี้ จำกัด ศาสตราจารย์เกียรติคุณ นายแพทย์เติมชัย ไชยนุวัติ บุตรชายคนโตของนายแพทย์ชัยต้องการสร้างอนุสรณ์เพื่อเป็นที่ระลึกถึงนายแพทย์ชัยที่เสียชีวิตเมื่อ พ.ศ. 2521 จึงมีความคิดปรับปรุงอาคารที่เคยเป็นห้างขายยาเบอร์ลินให้เป็นพิพิธภัณฑ์ขนาดย่อมที่นำเสนอเกี่ยวกับชีวิตของนายแพทย์ชัย รวมถึงให้ข้อมูลเกี่ยวกับพัฒนาการของการแพทย์แผนตะวันตกและการผลิตยาในประเทศไทย การก่อตั้งพิพิธภัณฑ์แห่งนี้ยังเป็นการฉลองครบรอบ 84 ปีของห้างขายยาเบอร์ลิน พิพิธภัณฑ์เปิดทำการในช่วงปลาย พ.ศ. 2559^[2]^[3]^[4]^[5]^[6]^[7]

ส่วนจัดแสดง

ภายในพิพิธภัณฑ์ห้างขายยาเบอร์ลินจัดนิทรรศการตามลำดับเวลา ดังต่อไปนี้^[3]^[4]^[5]^[6]:

"คนแซ่ไช่ (ฉั่ว)" จากกว่างโจว: นำเสนอเกี่ยวกับต้นกำเนิดของตระกูลไชยนุวัติ เสนอภาพของตงหยง แซ่ไช่ ชาวจีนแคะจากนครกว่างโจว ประเทศจีน ที่อพยพมาตั้งรกรากในประเทศสยาม ที่อำเภอศรีมหาโพธิ์ (ปัจจุบันคืออำเภอศรีมโหสถ) จังหวัดปราจีนบุรี ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 6) ต่อมาเปลี่ยนนามสกุลเป็นไชยนุวัติ มีการจัดแสดงของใช้ตั้งแต่ช่วงที่อพยพเข้าประเทศสยาม

จาก ไช่ เย็นเคียงถึง หมอชัย ไชยนุวัติ: จัดแสดงภาพถ่ายของนายแพทย์ชัย ไชยนุวัติเมื่อสำเร็จการศึกษาแพทยศาสตร์จากโรงเรียนการแพทย์เยอรมันถงจี้ (วิทยาลัยการแพทย์ถงจี้ในปัจจุบัน)

กำเนิดห้างขายยาเบอร์ลิน: นำเสนอเกี่ยวกับประกาศการก่อตั้งคลินิกห้างขายยาเบอร์ลิน จัดแสดงเอกสารสำคัญส่วนตัวของนายแพทย์ชัย เอกสารเกี่ยวกับการจดทะเบียนการค้าของห้างขายยาเบอร์ลิน และป้ายชื่อร้านในยุคแรก

ตึกเก่าเล่าตำนาน: นำเสนอเกี่ยวกับประวัติของอาคารอันเป็นที่ตั้งของห้างขายยาเบอร์ลิน ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของตึกแถวที่สร้างในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 4) ตามแบบสิงคโปร์สองฟากถนนเจริญกรุง พระราชทานแก่พระโอรสและพระธิดาสำหรับเก็บค่าเช่า และตัวอาคารของห้างขายยาเบอร์ลินเคยเป็นตึกในทรัพย์สินส่วนพระองค์ของสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี พระบรมราชินี

คลินิกคุณหมอ และห้องปรุงยา: จำลองคลินิกของนายแพทย์ชัยซึ่งอยู่ชั้น 2 และห้องปรุงยาที่อยู่ชั้น 1 แสดงวิธีการทำงานและจัดแสดงเอกสารสำคัญ ได้แก่ ตำราการแพทย์ภาษาเยอรมันและสมุดจดสูตรยา และยังจัดแสดงอุปกรณ์การแพทย์ที่ใช้เป็นประจำ เช่น เข็มฉีดยา ภาชนะเก็บสำลี หม้อต้ม และกล้องจุลทรรศน์ รวมถึงอุปกรณ์ในการปรุงยา และมีการฉายวีดิทัศน์แสดงการปรุงยาและการจ่ายยา

ก้าวสู่ธุรกิจผลิตยา: นำเสนอเกี่ยวกับการผลิตยาในช่วงต้น ๆ ซึ่งมีชื่อเรียกอย่างไม่เป็นทางการว่า "เหล่าเต๊ง ฟาร์มาซี" เพราะอยู่ชั้น 3 และ 4 ของอาคาร มีการจัดแสดงเครื่องชักรอกรุ่นแรกจำลองที่ใช้ส่งอุปกรณ์ในการผลิตยาจากชั้นล่างขึ้นไปชั้น 3 และ 4 และจัดแสดงเครื่องตอกยาในช่วงเริ่มต้นจากประเทศเยอรมนีที่ตอกยาได้ 200 เม็ดต่อนาที

วันนี้ของห้างฯเบอร์ลิน: ฉายวีดิทัศน์เกี่ยวกับขั้นตอนการผลิตยาเม็ด รวมถึงการตรวจสอบคุณภาพยาที่ผลิตโดยโรงงานของบริษัท เบอร์ลินฟาร์มาซูติคอลอินดัสตรี้ จำกัด

อ้างอิง

1 2 "พิพิธภัณฑ์ห้างขายยาเบอร์ลิน". ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร. สืบค้นเมื่อ 2025-12-01.
1 2 ""พิพิธภัณฑ์ห้างขายยาเบอร์ลิน" พิพิธภัณฑ์เล็กๆกับเรื่องราวยิ่งใหญ่ "ตำนานหมอยาแห่งถนนเจริญกรุง"". ผู้จัดการออนไลน์. สืบค้นเมื่อ 2025-12-01.
1 2 Khetsirin Pholdhampalit (2017-02-24). "A cure for all ills". nationthailand (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). สืบค้นเมื่อ 2024-10-01.
1 2 Pattarawadee Saengmanee, Bangkok Post Public Company. "Chinatown preserves its past". Bangkok Post (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 2024-10-01.
1 2 "พิพิธภัณฑ์ห้างขายยาเบอร์ลิน". มิวเซียมไทยแลนด์. สืบค้นเมื่อ 2025-12-01.
1 2 Arusa Pisuthipan, Bangkok Post Public Company. "The craft of cures". Bangkok Post (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 2024-10-01.
↑ "พิพิธภัณฑ์ห้างขายยาเบอร์ลิน". การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย. สืบค้นเมื่อ 2025-12-01.

แหล่งข้อมูลอื่น

พิพิธภัณฑ์ห้างขายยาเบอร์ลิน ที่เฟซบุ๊ก
พิพิธภัณฑ์ห้างขายยาเบอร์ลิน ที่เว็บไซต์มิวเซียมไทยแลนด์
พิพิธภัณฑ์ห้างขายยาเบอร์ลิน ที่เว็บไซต์ฐานข้อมูลพิพิธภัณฑ์ในประเทศไทย ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร
พิพิธภัณฑ์ห้างขายยาเบอร์ลิน ที่เว็บไซต์การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย

[SAC-1] 1 2 "พิพิธภัณฑ์ห้างขายยาเบอร์ลิน". ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร. สืบค้นเมื่อ 2025-12-01.

[Manager-2] 1 2 ""พิพิธภัณฑ์ห้างขายยาเบอร์ลิน" พิพิธภัณฑ์เล็กๆกับเรื่องราวยิ่งใหญ่ "ตำนานหมอยาแห่งถนนเจริญกรุง"". ผู้จัดการออนไลน์. สืบค้นเมื่อ 2025-12-01.

[:0-3] 1 2 Khetsirin Pholdhampalit (2017-02-24). "A cure for all ills". nationthailand (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). สืบค้นเมื่อ 2024-10-01.

[:1-4] 1 2 Pattarawadee Saengmanee, Bangkok Post Public Company. "Chinatown preserves its past". Bangkok Post (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 2024-10-01.

[MusuemThailand-5] 1 2 "พิพิธภัณฑ์ห้างขายยาเบอร์ลิน". มิวเซียมไทยแลนด์. สืบค้นเมื่อ 2025-12-01.

[:3-6] 1 2 Arusa Pisuthipan, Bangkok Post Public Company. "The craft of cures". Bangkok Post (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 2024-10-01.

[7] "พิพิธภัณฑ์ห้างขายยาเบอร์ลิน". การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย. สืบค้นเมื่อ 2025-12-01.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

ด ค ก พิพิธภัณฑ์ในกรุงเทพมหานคร
หอศิลป / การแสดง	หอศิลป์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ หอศิลป์มหาวิทยาลัยศิลปากร พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ศิลป์ พีระศรี อนุสรณ์ พิพิธภัณฑ์บ้านจิตรกร กวี อังคาร กัลยาณพงศ์ พิพิธภัณฑ์พุทธศิลปะ ศูนย์ประติมากรรมกรุงเทพฯ หอศิลป์จามจุรี พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ หอศิลป หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร หอศิลป์กรุงไทย พิพิธภัณฑ์ศิลปะไทยร่วมสมัย เรือนบรรเลง พิพิธภัณฑ์กามาวิจิตรา พิพิธภัณฑ์ภาพจิตรกรรม 3 มิติ กรุงเทพฯ บ้านเขียวอันยุมัน ท่าพิพิธภัณฑ์ ดิบ บางกอก
ผ้า	พิพิธภัณฑ์ผ้าในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พิพิธภัณฑ์จักรเย็บผ้า พิพิธภัณฑ์สิ่งทอพื้นเมือง สำนักพิพิธภัณฑ์และวัฒนธรรมการเกษตร สปัน แกลเลอรี่ (ศูนย์สปันอารยวัฒนศิลป์) พิพิธภัณฑ์ผ้าสะสม ติลลิกี แอนด์ กิบบินส์ พิพิธภัณฑ์มหาราชานุสรณ์ ร.4 บริการสารนิเทศเฉพาะสาขา ชนเผ่าไท-กะได
ประวัติศาสตร์ / โบราณคดี / บุคคล	พิพิธภัณฑ์กรมที่ดิน พิพิธภัณฑ์การศึกษาไทย โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย พิพิธภัณฑ์และห้องปฏิบัติการเรื่องราวก่อนประวัติศาสตร์ สุด แสงวิเชียร หอประวัติมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ พิพิธภัณฑ์หนังสือพิมพ์ไทย พิพิธภัณฑ์โรงเรียนมาแตร์เดอีวิทยาลัย พิพิธภัณฑ์และจดหมายเหตุรัฐสภา พิพิธภัณฑ์แรงงานไทย พิพิธภัณฑ์การกระจายเสียงและหอจดหมายเหตุ หอจดหมายเหตุมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ พิพิธภัณฑ์การฝึกหัดครูไทย หอเกียรติภูมิรถไฟ พิพิธภัณฑ์รถไฟไทย พิพิธภัณฑ์เครื่องเล่นกระบอกเสียงและหีบเสียงไทย ศูนย์ศิลปวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยศรีปทุม หอไทยนิทัศน์ หอประวัติและพิพิธภัณฑ์ ดร.ไสว สุทธิพิทักษ์ หอประวัติมหาวิทยาลัยหอการค้าไทย พิพิธภัณฑ์พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว หอประวัติศาสตร์เกียรติยศแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ พิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ 14 ตุลา หอประวัติจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พิพิธภัณฑ์ธงชาติไทย มิวเซียมสยาม พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ช้างต้น หอเกียรติภูมินายกรัฐมนตรี พิพิธภัณฑ์เฉลิมพระนคร หอประวัติกรมวิชาการเกษตร พิพิธภัณฑ์ประวัติการพยาบาลไทย ศูนย์ประวัติศาสตร์เยาวราช นิทรรศน์รัตนโกสินทร์ พิพิธบางลำพู พิพิธภัณฑ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ศูนย์ส่งเสริมศิลปวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยเกริก นิทรรศการถาวรเครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย และวิวัฒนาการคณะรัฐมนตรี พิพิธภัณฑ์และห้องสมุด บ้านจิรายุ-พูนทรัพย์ ห้องอนุสรณ์สถานปรีดี พนมยงค์ พิพิธภัณฑ์พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว อุทยานเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี หอจดหมายเหตุพุทธทาส อินทปัญโญ พิพิธภัณฑ์เจ้าพระยาบดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี) หอรัชมงคล สวนหลวง ร.9 หอประวัติกรมวิชาการเกษตร พิพิธภัณฑ์สตางค์ มงคลสุข ห้องแห่งแรงบันดาลใจ ปรีดี พนมยงค์ พิพิธภัณฑ์หุ่นขี้ผึ้งพระเกจิอาจารย์ วัดกระทุ่มเสือปลา พิพิธภัณฑ์เพื่อการศึกษาโรงเรียนเทพศิรินทร์ สถาบันคึกฤทธิ์ เรือนบรรเลง หอประวัติหลวงสำรวจพฤกษาลัย (นายสมบูรณ์ ณ ถลาง) ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร พิพิธภัณฑ์กรุงเทพประกันภัย พิพิธภัณฑ์บ้านกุฎีจีน
การแพทย์ / สาธารณสุข	พิพิธภัณฑ์ห้างขายยาเบอร์ลิน พิพิธภัณฑ์การแพทย์ศิริราช พิพิธภัณฑ์พยาธิวิทยาเอลลิส พิพิธภัณฑ์กายวิภาค-คองดอน พิพิธภัณฑ์และห้องปฏิบัติการเรื่องราวก่อนประวัติศาสตร์ สุด แสงวิเชียร พิพิธภัณฑ์ปรสิตวิทยา พิพิธภัณฑ์นิติเวชศาสตร์สงกรานต์ นิยมเสน พิพิธภัณฑ์สัมผัส เฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระบรมราชินีนาถ พิพิธภัณฑ์ศิริราชพิมุขสถาน พิพิธภัณฑ์ศัลยศาสตร์ศิริราช พิพิธภัณฑ์สถาบันจิตเวชศาสตร์สมเด็จเจ้าพระยา พิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์การแพทย์ไทย อวย เกตุสิงห์ พิพิธภัณฑ์การแพทย์ทหารบก พิพิธภัณฑ์สมุนไพร พิพิธภัณฑ์เภสัชกรรมไทย พิพิธภัณฑ์กายวิภาคศาสตร์ทางสัตวแพทย์ พิพิธภัณฑ์พยาธิวิทยา พิพิธภัณฑ์วิทยาลัยพยาบาลกองทัพบก พิพิธภัณฑ์กุมารศัลยศาสตร์ พิพิธภัณฑสถานวาจวิทยาวัฑฒน์ พิพิธภัณฑ์สภากาชาดไทย พิพิธภัณฑ์ประวัติการพยาบาลไทย พิพิธภัณฑ์ร่างกายมนุษย์ หอจดหมายเหตุและพิพิธภัณฑ์รามาธิบดี พิพิธภัณฑ์การเรียนรู้การประปาไทย พิพิธภัณฑ์สัมผัส สิรินธรทันตพิพิธ ศูนย์เรียนรู้สุขภาวะ
กฎหมาย / ราชทัณฑ์	พิพิธภัณฑ์ตำรวจ วังปารุสกวัน พิพิธภัณฑ์ราชทัณฑ์ (ย้ายไปจังหวัดนนทบุรีตั้งแต่ พ.ศ. 2566) พิพิธภัณฑ์อัยการไทย พิพิธภัณฑ์ศาลไทย พิพิธภัณฑ์ศาลปกครอง พิพิธภัณฑ์ต้านโกง
วิทยาศาสตร์ / ธรรมชาติวิทยา	หอประวัติอุทกศาสตร์ไทย พิพิธภัณฑ์เทคโนโลยีทางภาพ ศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษา (ท้องฟ้าจำลอง) พิพิธภัณฑ์ภายในโรงเรียนเซนต์คาเบรียล พิพิธภัณฑ์ธรณีวิทยา กรมทรัพยากรธรณี พิพิธภัณฑ์สมุนไพร พิพิธภัณฑสถานธรรมชาติวิทยาแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พิพิธภัณฑ์อัญมณีและเครื่องประดับ พิพิธภัณฑ์กลางแจ้ง Bio-Geo Path พิพิธภัณฑ์ไลเคน พิพิธภัณฑ์กายวิภาคศาสตร์ทางสัตวแพทย์ พิพิธภัณฑ์มด พิพิธภัณฑ์สัตววิทยา มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ พิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยาประมง สถานแสดงพันธุ์สัตว์น้ำจืดกรุงเทพมหานคร พิพิธภัณฑ์พืชสิรินธร อุทยานผีเสื้อและแมลง กรุงเทพฯ พิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยา กรุงรัตนโกสินทร์ พิพิธภัณฑ์เปลือกหอย กรุงเทพฯ พิพิธภัณฑ์ดิน กรมพัฒนาที่ดิน พิพิธภัณฑ์และอุทยานแมลง 60 ปี มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ พิพิธภัณฑ์การเรียนรู้อุตุนิยมวิทยา
การเงิน / ธนาคาร	พิพิธภัณฑ์กรมสรรพากร พิพิธภัณฑ์ธนาคารกสิกรไทย พิพิธภัณฑ์ธนาคารไทย พิพิธภัณฑ์ธนาคารออมสิน ศาลาเครื่องราชอิสริยยศ เครื่องราชอิสริยาภรณ์ และเหรียญกษาปณ์ พิพิธภัณฑ์ธนาคารแห่งประเทศไทย พิพิธภัณฑ์เหรียญกษาปณานุรักษ์ ศูนย์การเรียนรู้ธนาคารแห่งประเทศไทย พิพิธภัณฑ์ทองคำห้างทองตั้งโต๊ะกัง
การสื่อสาร / ไปรษณีย์	พิพิธภัณฑ์แสตมป์ไทย ไปรษณียาคาร พิพิธภัณฑ์สื่อสาธารณะ
งานอนุรักษ์ สถาปัตยกรรม / อาคารประวัติศาสตร์	พิพิธภัณฑ์พระที่นั่งวิมานเมฆและพิพิธภัณฑ์ในพระราชวังสวนดุสิต พิพิธภัณฑ์ตำหนักปลายเนิน พิพิธภัณฑ์วังสวนผักกาด พิพิธภัณฑ์บ้านจิม ทอมป์สัน พิพิธภัณฑ์ปราสาท พิพิธภัณฑ์บ้านสมเด็จเจ้าพระยา ตึกถาวรวัตถุ พิพิธภัณฑ์สักทอง เรือนไทยจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พิพิธภัณฑ์บ้านคุณหลวงฤทธิ์ณรงค์รอน พิพิธภัณฑ์เรือนคำเที่ยง บ้านเขียวอันยุมัน บ้านอาจารย์ฝรั่ง พระราชวังเดิม พิพิธภัณฑ์สถาบันจิตเวชศาสตร์สมเด็จเจ้าพระยา พิพิธภัณฑ์ชาวบางกอก บ้านเก่าเล่าเรื่อง ชุมชนเจริญไชย บ้านซอยสวนพลู พิพิธภัณฑ์วังวรดิศ พิพิธภัณฑ์สุนทรภู่ พิพิธภัณฑ์สุริยานุวัตรเพื่อการพัฒนาประเทศ พิพิธภัณฑ์สมเด็จพระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า พิพิธภัณฑ์บ้านนักเขียน ส.บุญเสนอ บ้านปาร์คนายเลิศ บ้านศรีบูรพา พิพิธภัณฑ์อาคารที่ประทับประชาธิปกศักดิเดชน์ พิพิธตลาดน้อย เดอะ ไวร์เลส เฮาส์ วัน แบงค็อก พิพิธภัณฑ์การไฟฟ้าไทย
การทหาร / สงคราม	พิพิธภัณฑ์กองทัพบกเฉลิมพระเกียรติ พิพิธภัณฑ์กรมการขนส่งทหารบก พิพิธภัณฑ์กรมการทหารสื่อสาร พิพิธภัณฑ์กรมสารวัตรทหารบก พิพิธภัณฑ์กรมวิทยาศาสตร์ทหารบก พิพิธภัณฑ์หน่วยบัญชาการป้องกันภัยทางอากาศ พิพิธภัณฑ์กองทัพอากาศและการบินแห่งชาติ พิพิธภัณฑ์นักศึกษาวิชาทหาร พิพิธภัณฑ์ทหารสรรพาวุธ กรมสรรพาวุธทหารบก พิพิธภัณฑ์เสรีไทยอนุสรณ์ พิพิธภัณฑ์ศาลาว่าการกลาโหม พิพิธภัณฑ์ภักดีภูธร กรมแผนที่ทหาร พิพิธภัณฑ์บ้านขุนศึก พิพิธภัณฑ์อู่เรือหลวงเฉลิมพระเกียรติ 84 พรรษา
ศาสนา	พิพิธภัณฑ์วัดพระศรีรัตนศาสดาราม พิพิธภัณฑ์เฉลิมพระเกียรติ หกรอบ ร.9 วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม พิพิธภัณฑ์พระ ประยูรภัณฑาคาร พิพิธภัณฑ์พระ กำนันชูชาติ อาคารพิพิธภัณฑ์ ภปร. วัดบวรนิเวศวิหาร พิพิธภัณฑ์พระพุทธรูป 80 ปาง วัดกระทุ่มเสือปลา พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ วัดเบญจมบพิตร พิพิธภัณฑ์พระพุทธศาสนา พิพิธภัณฑ์พุทธธรรม พระบรมสารีริกธาตุ พิพิธภัณฑ์พระบรมธาตุ ศูนย์วัฒนธรรมอิสลามแห่งประเทศไทย พิพิธภัณฑ์ตำหนักสมเด็จพระสังฆราช (แพ ติสฺสเทวมหาเถร)
วิถีชีวิต	ศูนย์ศิลปวัฒนธรรมมอญ บางกระดี่ พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นกรุงเทพมหานครในแต่ละเขตของกรุงเทพฯ พิพิธภัณฑ์ภูมิปัญญาพื้นบ้าน โรงเรียนคลองพิทยาลงกรณ์ พิพิธภัณฑ์เรือไทย โรงเรียนมีนประสาทวิทยา พิพิธภัณฑ์ตลาดน้ำคลองลัดมะยม ศูนย์ศิลปวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี พิพิธภัณฑ์เพื่อการศึกษา วัดหนังราชวรวิหาร พิพิธภัณฑ์แสดงว่าวไทย บ้านพิพิธภัณฑ์ พิพิธภัณฑ์เพลงลูกทุ่ง หอไทยนิทัศน์ พิพิธภัณฑ์เรือจิ๋วและอู่เรือจิ๋ว พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นชุมชนตรอกข้าวเม่า บ้านหัตถกรรม ศิลป์สร้างสุข บ้านหมอหวาน
อื่น ๆ	พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เรือพระราชพิธี พิพิธภัณฑ์สุนทร พิพิธภัณฑ์นาฬิกาโบราณ พิพิธภัณฑ์เด็กกรุงเทพมหานคร แห่งที่ 1 (จตุจักร) พิพิธภัณฑ์เด็กกรุงเทพมหานคร แห่งที่ 2 (ทุ่งครุ) พิพิธภัณฑ์กีฬาแห่งชาติ พิพิธภัณฑ์สินค้าปลอมและเลียนแบบติลลีกี แอนด์กิบบินส์ บ้านตุ๊กตาบางกอกดอลล์ พิพิธภัณฑ์ วีอาร์ คิงเพาเวอร์ คอมเพล็กซ์ อุทยานแมวไทยโบราณ พิพิธภัณฑ์ 98 พิพิธภัณฑ์เด็กเกียกกาย พิพิธภัณฑ์ของจิ๋วสัญจร แบทแคทมิวเซียม แอนด์ ทอยส์ไทยแลนด์ พิพิธภัณฑ์วัฒนธรรมดอกไม้ พิพิธภัณฑ์สถาบันนิด้า พิพิธภัณฑ์สโมสรฟุตบอลเมืองทอง ยูไนเต็ด พิพิธภัณฑ์บ้านบุญบวงสรวง ศูนย์การเรียนรู้รุ่งอรุณของเล่นพื้นบ้าน ศูนย์วัฒนธรรมอาเซียน พิพิธภัณฑ์สุขสะสม พิพิธภัณฑ์กรมทางหลวง พิพิธภัณฑ์การเรียนรู้การประปาไทย พิพิธภัณฑ์สัมผัส
รายชื่อพิพิธภัณฑ์ในประเทศไทย ข้อมูลโดยศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)