พาไน

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
เจ้าแม่พาไน
ครามเทวตา(เทพารักษ์ในศาสนาฮินดู)
กุลเทวดา(เทพบรรพชน/ผีบรรพชน)
1 Korthan Khandoba.jpg
เทวรูปพระขัณโฑพา (กลาง)และ เจ้าแม่มหาฬสา (ขวา) พร้อมด้วย เจ้าแม่พาไน (ซ้าย) ณ วัดเจ้าพ่อขัณโฑพา นครเชชูรี,รัฐมหาราษฏระ ประเทศอินเดีย
ชื่อในการทับศัพท์ภาษาสันสกฤตBhanai
ชื่อในDevanagariभाणाई
ส่วนเกี่ยวข้องครามเทวตา(เทพารักษ์ในศาสนาฮินดู)
กุลเทวดา(เทพบรรพชน/ผีบรรพชน)
อวตารของพระแม่คงคา
วิมานนครเชชูรี,รัฐมหาราษฏระ
อาวุธดาบ, ตรีศูล
พาหนะม้า
คู่ครองเจ้าพ่อขัณโฑพา

เจ้าแม่พาไน (มราฐี: बाणाई Bāṇāi, sometimes बानाई), หรือ นามอื่นของพระนาง คือ ภานูร์ (Bāṇu, बानू) และ ภานูร์-ไพย์ (Bāṇu-bāī, बानू-बाई), เป็นเทพนารีในศาสนาฮินดูพระนางเป็นเอกภริยารองของเจ้าพ่อขัณโฑพา และเป็นเทพารักษ์สตรีในคติท้องถิ่นฮินดูที่ได้รับความนิยมสักการะบูชาเป็นอย่างสูงส่วนมากในที่ราบสูงเดกกันของอินเดียโดยรวมกับศาสนาฮินดูตามคติพหุเทวนิยมในฐานะอวตารของเจ้าแม่คงคาโดยเฉพาะอย่างยิ่งในรัฐมหาราษฏระและรัฐกรณาฏกะภาคเหนือ พระองค์เป็นกุลเทวดา(เทพบรรพชน/ผีบรรพชน)ที่ได้รับความนิยมสักการะบูชามากที่สุดในรัฐมหาราษฏระและรัฐกรณาฏกะภาคเหนือ และด้วยประเพณีบางอย่างไม่ได้ทำให้พระนางมีสถานะเป็นภรรยาที่ถูกขนบธรรมเนียมประเพณีจารีตนิยมและปฏิบัติต่อพระนางเหมือนเป็นอนุภริยาของเจ้าพ่อขัณโฑพา [1][2][3]

แม้ว่าพระคัมภีร์หลักมาตราฐานที่เกี่ยวข้องกับเจ้าพ่อขัณโฑพา ไม่ได้กล่าวถึง พาไน แต่พระนางเป็นเรื่องราวหลักของเพลงพื้นบ้านที่กล่าวถึงโดยทั่วไป พาไนถือเป็นวรรณะธันการ์ ( Dhangar )ซึ่งเป็นวรรณะต้อนแกะและบางครั้งก็ถือได้ว่ามีประสูติจากสวรรค์ เรื่องเล่าในคติท้องถิ่นประเพณีส่วนใหญ่กล่าวถึงเรื่องราวการเสกสมรสของพระนางกับเจ้าพ่อขัณโฑพาเป็นส่วนใหญ่ และมักปรากฎเรื่องราวของความขัดแย้งของพระนางกับมหาฬสา เอกภรรยาคนแรกของพระองค์ พาไนเป็นสิ่งที่ตรงกันข้ามกับมหาฬสา; โดยพระเทวีทั้งสององค์ร่วมกันทำให้เจ้าพ่อขัณโฑพาสมบูรณ์ โดยทั่วไปแล้ว พาไนจะปรากกฏองค์พร้อมด้วยเจ้าพ่อขัณโฑพาและมหาฬสา[4]

เจ้าแม่พาไนไม่ได้รับความนิยมสักการะบูชาเป็นเอกเทศ แต่ได้รับสักการะบูชาในฐานะเป็นภริยาของเจ้าพ่อขัณโฑพาในวัดฮินดูส่วนใหญ่ของพระองค์ พระนางเป็นกุลเทวดา(เทพบรรพชน/ผีบรรพชน)ผู้อุปถัมภ์ของชุมชนวรรณะธันการ์ ( Dhangar )และเป็นที่เคารพสักการะบูชาในฐานะเทวีผู้พิทักษ์ฝูงสัตว์ของพวกเขา

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]

ดูเพิ่ม[แก้]

อ้างอิง[แก้]