ปฏิทรรศน์อีกา

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
(เปลี่ยนทางจาก พาราด็อกซ์อีกา)

ปฏิทรรศน์อีกา (อังกฤษ: Raven paradox) หรือเคยเป็นที่รู้จักในชื่อ ปฏิทรรศน์ของเฮมเพล หรือ อีกาของเฮมเพล เป็นปฏิทรรศน์ที่ถูกเสนอโดย คาร์ล กุสตาฟ เฮมเพล นักปรัชญาวิทยาศาสตร์และตรรกศาสตร์ชาวเยอรมันในปีพ.ศ. 2483 ปฏิทรรศน์นี้ค่อนไปทางปรัชญาและมีข้อคิดเห็นที่แตกต่างกันในหมู่นักคิด

ปฏิทรรศน์[แก้]

เฮมเพลได้บรรยายเกี่ยวกับปฏิทรรศน์ในสมมติฐานที่ว่า:[1][2]

(1) อีกาทุกตัวมีสีดำ

ถ้าพิจารณาในเชิงตรรกะและการสลับตำแหน่ง ประโยคนี้จะมีค่าเท่ากับ

(2) ทุกๆอย่างที่ไม่ใช่สีดำก็ไม่ใช่อีกา

มันควรที่จะแน่ชัดแล้วว่าเมื่อ (2) เป็นจริง (1) ก็จะเป็นจริงด้วย และตรงข้ามกัน เมื่อ (2) เป็นเท็จ (เช่นถ้าโลกที่เราอยู่อาศัยถูกคิดว่าไม่มีอะไรที่เป็นสีดำเลยแม้กระทั่งอีกา) (1) ก็ต้องเป็นเท็จด้วยเช่นเดียวกัน สองประโยคนี้จะสร้างความเท่ากันเชิงตรรกะ

(3) ไม่เลย อีกาของฉัน มีสีดำ

หลักฐานชิ้นนี้ช่วยสนับสนุนสมมติฐานที่ว่า อีกาทุกตัวมีสีดำ ความขัดแย้งของปฏิทรรศน์นี้จะเกิดขึ้นเมื่อเรานำกระบวนการนี้ไปใช้กับสภาวะใน (2) คนๆหนึ่งกำลังดูแอปเปิลเขียว เขาเห็นว่า:

(4) สิ่งสีเขียวๆนี้ (แน่นอนว่าไม่ใช่สีดำ) คือแอปเปิล (และแน่นอนว่าไม่ใช่อีกา)

โดยการให้เหตุผลเดียวกัน หลักฐานชี้นนี้สนับสนุน (2) ทุกๆอย่างที่ไม่ใช่สีดำก็ไม่ใช่อีกา

ดูเพิ่ม[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  • Franceschi, P. The Doomsday Argument and Hempel's Problem, English translation of a paper initially published in French in the Canadian Journal of Philosophy 29, 139-156, 1999, under the title Comment l'urne de Carter et Leslie se déverse dans celle de Hempel
  • Hempel, C. G. A Purely Syntactical Definition of Confirmation. J. Symb. Logic 8, 122-143, 1943.
  • Hempel, C. G. Studies in the Logic of Confirmation (I) Mind 54, 1-26, 1945.
  • Hempel, C. G. Studies in the Logic of Confirmation (II) Mind 54, 97-121, 1945.
  • Hempel, C. G. Studies in the Logic of Confirmation. In Marguerite H. Foster and Michael L. Martin, eds. Probability, Confirmation, and Simplicity. New York: Odyssey Press, 1966. 145-183.
  • Whiteley, C. H. Hempel's Paradoxes of Confirmation. Mind 54, 156-158, 1945.