พัน บุนนาค

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
ท่านผู้หญิงพัน บุนนาค
เกิดพ.ศ. 2361
พระนคร อาณาจักรรัตนโกสินทร์
เสียชีวิต21 มิถุนายน พ.ศ. 2430
พระนคร ราชอาณาจักรสยาม
สัญชาติสยาม
ชื่ออื่นท่านผู้หญิงพัน
คู่สมรสสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค)
บิดามารดาพระยาศรีอรรคราชนารถภักดี (เมือง บุรานนท์)

ท่านผู้หญิงพัน บุนนาค (พ.ศ. 2361 - 21 มิถุนายน พ.ศ. 2430) เป็นภรรยาของสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค)

ประวัติ[แก้]

ท่านผู้หญิงพัน เกิดเมื่อ พ.ศ. 2361 เป็นธิดาของพระยาศรีอรรคราชนารถภักดี (เมือง บุรานนท์) ต่อมาได้สมรสกับสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค) พร้อมกับท่านผู้หญิงหยาด น้องสาว แต่ไม่มีบุตรด้วยกัน[1][2]

แอนนา เลียวโนเวนส์ อาจารย์ชาวอังกฤษ ผู้เข้ามาสอนวิชาภาษาอังกฤษให้แก่บรรดาพระโอรสและพระธิดาของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ระหว่างปี พ.ศ. 2405 - 2410 ได้บรรยายลักษณะของท่านผู้หญิงพัน บุนนาค ไว้ว่า

"...คุณหญิงพันไม่ใช่ทั้งคนสวยหรือสง่างาม แต่เป็นแม่บ้านแม่เรือนและอารมณ์เย็นที่สุด ตอนเจอกันครั้งแรกเธอน่าจะอายุราว 40 ปี ตัวล่ำหนา ผิวคล้ำ เสน่ห์เดียวของเธอคือสายตากับวาจาที่อ่อนโยน…คุณหญิงพันรักดอกไม้เป็นชีวิตจิตใจซึ่งเธอถือว่าเป็นลูกรัก…สุภาพสตรีผู้มีอำนาจเบ็ดเสร็จในครัวเรือนท่านมหาเสนาบดีมีความปรานีต่อบรรดาสาวน้อยในฮาเร็มสามีเธอ เธอใส่ใจต่อความเป็นอยู่ของพวกนางอย่างฉันมิตรที่สุด ใช้ชีวิตอยู่ร่วมกับพวกนางอย่างผาสุกเหมือนแม่กับลูกสาว ต่างไว้เนื้อเชื่อใจกัน และมักแก้ต่างให้พวกนางกับสามี ผู้ที่เธอต้องอาศัยการโน้มน้าวเชิงบวกอย่างละเอียดรอบคอบ..."

ในปี พ.ศ. 2411 ในพิธีสรงน้ำพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ท่านผู้หญิงพัน ได้กล่าวเย้ยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งขณะนั้นทรงพระประชวรด้วยพระโรคไข้ป่าประกอบกับความโศกเศร้าอาลัย จึงทำให้พระอาการประชวรหนักขึ้นจนไม่สามารถเสด็จพระราชดำเนินด้วยพระองค์เองได้ เป็นเหตุให้ท่านผู้หญิงพันถึงกับออกอุทานว่า "โถพ่อคุณ พ่อจะอยู่ไปได้สักกี่วัน"[3]

ท่านผู้หญิงพัน บุนนาค ป่วยเป็นโรคชรา ถึงแก่กรรมเมื่อวันที่ 21 มิถุนายน พ.ศ. 2430 อายุ 69 ปี[4] พระราชทานเพลิงศพ เมื่อวันที่ 25 เมษายน พ.ศ. 2440

อ้างอิง[แก้]

  1. สำนักศิลปวัฒนธรรม, พิพิธภัณฑ์บ้านสมเด็จเจ้าพระยา กรุงเทพฯ : สำนักศิลปวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยราชภัฎบ้านสมเด็จเจ้าพระยา, ม.ป.ป.
  2. ลำดับสกุลคชเสนี กับ โบราณคดีมอญ ๒๕๐๘
  3. ศิลปวัฒนธรรม (28 กรกฎาคม 2021). "เมื่อภรรยาท่านช่วง…กล่าวเย้ยรัชกาลที่ 5". matichon. สืบค้นเมื่อ 18 กรกฎาคม 2021.
  4. "ข่าวตาย" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 5 (ตอน 11): หน้า 112. 2 สิงหาคม 1888. สืบค้นเมื่อ 4 สิงหาคม 2021.