พระเจ้าโฮร์มีซที่ 2
| พระเจ้าโฮร์มีซที่ 2 𐭠𐭥𐭧𐭥𐭬𐭦𐭣 | |
|---|---|
| ชาฮันชาฮ์ของชนอิหร่านและมิใช่อิหร่าน | |
.jpg) ดินารทองคำของพระเจ้าโฮร์มีซที่ 2 | |
| ชาฮันชาฮ์แห่งจักรวรรดิซาเซเนียน | |
| ครองราชย์ | ค.ศ. 303–309 |
| ก่อนหน้า | แนร์เซ |
| ถัดไป | ออดูร์ แนร์เซ |
| สวรรคต | ค.ศ. 309 |
| คู่อภิเษก | อีฟรอ โฮร์มีซ |
| พระราชบุตร | ดูข่างล่าง |
| ราชสกุล | ราชวงศ์แซแซน |
| พระราชบิดา | แนร์เซ |
| พระราชมารดา | ชาปูร์ดูฆทัก |
| ศาสนา | โซโรอัสเตอร์ |
พระเจ้าโฮร์มีซที่ 2 (บางครั้งสะกดเป็น โฮร์โมซด์ หรือ โอฮ์ร-แมซด์; เปอร์เซียสมัยกลาง: 𐭠𐭥𐭧𐭥𐭬𐭦𐭣) เป็นชาฮ์แห่งจักรวรรดิซาเซเนียน พระองค์ครองราชย์ 6 ปี 5 เดือนใน ค.ศ. 303 ถึง 309 พระองค์เป็นพระราชโอรสและผู้สืบทอดของแนร์เซ (ค. 293–303)
ในรัชสมัยพระองค์ อาณาจักรอาร์มีเนียภายใต้การปกครองของตีรีดาเตสที่ 3 รับศาสนาคริสต์เป็นศาสนาประจำชาติ ละทิ้งมรดกโซโรอัสเตอร์โบราณที่มีร่วมกับอิหร่านของซาเซเนียน รัชสมัยของโฮร์มีซที่ 2 เต็มไปด้วยความวุ่นวายภายใน ซึ่งพระองค์สามารถจัดการได้อย่างสำเร็จ โฮร์มีซที่ 2 ประสบความสำเร็จในความพยายามของพระองค์ในดินแดนตะวันตก โดยสามารถปราบและสังหารกษัตริย์ฆ็อสซานในซีเรียได้ อย่างไรก็ตาม รัชสมัยของพระองค์ถูกขัดขวางโดยแผนการร้ายของขุนนางอิหร่านที่ปลงพระชนม์พระองค์ในดินแดนอันห่างไกล
ออดูร์ แนร์เซ พระราชโอรส ขึ้นครองราชย์ต่อจากพระองค์ หลังครองราชย์ไม่กี่เดือน ก็ถูกขุนนางปลงพระชนม์เช่นกัน พวกเขากลับสถาปนาชาปูร์ที่ 2 พระราชโอรสวัยทารกของโฮร์มีซที่ 2 ขึ้นครองราชย์แทน
รากศัพท์
[แก้]พระนามโฮร์มีซ (สะกดเป็น Ōhrmazd, Hormozd) เป็นรูปภาษาเปอร์เซียสมัยกลางของพระนามเทพสูงสุดในศาสนาโซโรอัสเตอร์ที่รู้จักกันในภาษาอเวสตะว่า พระอหุระมาซดะ[1] รูปเทียบเท่าในภาษาเปอร์เซียเก่าคือ Auramazdā ส่วนทับศัพท์ในภาษากรีกเป็น Hormisdas[1][2] พระนามนี้รับรองในภาษาอาร์มีเนียเป็น Ormizd และในภาษาจอร์เจียว่า Urmizd[3][4]
พระชนม์ชีพ
[แก้]![[icon]](http://th.wikipedia.org/wiki/ไฟล์:Wiki_letter_w_cropped.svg){kind=small} | ส่วนนี้รอเพิ่มเติมข้อมูล คุณสามารถช่วยเพิ่มข้อมูลส่วนนี้ได้ |
ผู้สืบทอด
[แก้]หลังโฮร์มีซสวรรคต ออดูร์ แนร์เซ พระราชโอรสองค์โตขึ้นครองราชย์ต่อ แต่ครองราชย์ได้ไม่กี่เดือน ก็ถูกขุนนางบางส่วนปลงพระชนม์[5] พวกเขาทำให้พระราชโอรสองค์ที่สองพระเนตรบอด[6] และคุมขังพระราชโอรสองค์ที่สาม (โฮร์มีซ ภายหลังหลบหนีไปจักรวรรดิโรมัน)[7] บัลลังก์นั้นจึงสงวนแก่พระราชโอรสที่ยังไม่ถือกำเนิดของอีฟรอ โฮร์มีซ พระมเหสีของโฮร์มีซที่ 2 นั่นคือ ชาปูร์ที่ 2 ชาปูร์ที่ 2 ได้รับการรายงานว่าเป็นพระมหากษัตริย์องค์เดียวในประวัติศาสตร์ที่สวมมงกุฎ "ในมดลูก" ตามตำนานเล่าว่ามีการวางมงกุฎนี้ไว้บนพระครรภ์ของพระราชมารดาขณะที่พระนางกำลังตั้งครรภ์[8] อย่างไรก็ตาม Shahbazi รายงานว่า ไม่น่าเป็นไปได้ที่ชาปูร์จะได้รับการสวมมงกุฎเป็นกษัตริย์ขณะที่ยังอยู่ในครรภ์พระราชมารดา เนื่องจากขุนนางไม่อาจทราบเพศของพระองค์ในขณะนั้น เขายังระบุเพิ่มเติมว่าชาปูร์เสด็จพระราชสมภพหลังพระราชบิดาสวรรคตไปแล้ว 40 วัน และเหล่าขุนนางได้ปลงพระชนม์ออดูร์ แนร์เซและสถาปนาชาปูร์ที่ 2 ขึ้นครองราชย์เพื่อควบคุมจักรวรรดิให้มากขึ้น ซึ่งพวกเขาสามารถทำได้จนกระทั่งชาปูร์ที่ 2 บรรลุนิติภาวะเมื่อพระชนมายุ 16 พรรษา[6]
อ้างอิง
[แก้]- 1 2 Shayegan 2004, pp. 462–464.
- ↑ Vevaina & Canepa 2018, p. 1110.
- ↑ Schmitt & Bailey 1986, pp. 445–465.
- ↑ Rapp 2014, pp. 341–343.
- ↑ Tafazzoli 1983, p. 477.
- 1 2 Al-Tabari 1985–2007, v. 5: p. 50.
- ↑ Shahbazi 2004b, pp. 461–462.
- ↑ Daryaee 2014, p. 16.
ข้อมูล
[แก้]- Al-Tabari, Abu Ja'far Muhammad ibn Jarir (1985–2007). Ehsan Yar-Shater (บ.ก.). The History of Al-Ṭabarī. Vol. 40 vols. Albany, NY: State University of New York Press.
- Brunner, C. J. (1983). "Ādurfrāzgird". Encyclopaedia Iranica, Vol. I, Fasc. 5. p. 478.
- Daryaee, Touraj (2009). "Šāpur II". Encyclopaedia Iranica.
- Daryaee, Touraj (2014). Sasanian Persia: The Rise and Fall of an Empire. I.B.Tauris. pp. 1–240. ISBN 978-0-85771-666-8.
- Kia, Mehrdad (2016). The Persian Empire: A Historical Encyclopedia [2 volumes]: A Historical Encyclopedia. ABC-CLIO. ISBN 978-1-61069-391-2.
- Lenski, Noel (2007). The Cambridge Companion to the Age of Constantine. Cambridge University Press. ISBN 978-1-139-00084-0.
- Pourshariati, Parvaneh (2008). Decline and Fall of the Sasanian Empire: The Sasanian-Parthian Confederacy and the Arab Conquest of Iran. London and New York: I.B. Tauris. ISBN 978-1-84511-645-3.
- Rapp, Stephen H. Jr (2014). The Sasanian World through Georgian Eyes: Caucasia and the Iranian Commonwealth in Late Antique Georgian Literature. Routledge. ISBN 978-1-4724-2552-2.
- Rezakhani, Khodadad (2017). ReOrienting the Sasanians: East Iran in Late Antiquity. Edinburgh University Press. pp. 1–256. ISBN 978-1-4744-0030-5.
- Schmitt, R.; Bailey, H. W. (1986). "ARMENIA AND IRAN iv. Iranian influences in Armenian Language". Encyclopaedia Iranica, Vol. II, Fasc. 4-5. pp. 445–465.
- Shahbazi, A. Shapur (2005). "SASANIAN DYNASTY". Encyclopaedia Iranica, Online Edition.
- Shahbazi, A. Shapur (2004a). "Hormozd II". Encyclopaedia Iranica, Vol. XII, Fasc. 5. pp. 464–465.
- Shahbazi, A. Shapur (2004b). "Hormozd (2)". Encyclopaedia Iranica, Vol. XII, Fasc. 5. pp. 461–462.
- Shayegan, M. Rahim (2004). "Hormozd I". Encyclopaedia Iranica, Vol. XII, Fasc. 5. pp. 462–464.
- Tafazzoli, Ahmad (1983). "Ādur Narseh". Encyclopaedia Iranica, Vol. I, Fasc. 5. p. 477.
- Vevaina, Yuhan; Canepa, Matthew (2018). "Ohrmazd". ใน Nicholson, Oliver (บ.ก.). The Oxford Dictionary of Late Antiquity. Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-866277-8.
- Weber, Ursula (2016). "Narseh". Encyclopaedia Iranica.
- Wiesehöfer, Josef (2001). Ancient Persia. แปลโดย Azodi, Azizeh. I.B. Tauris. ISBN 978-1-86064-675-1.