พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบรรเทิง

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ
พระองค์เจ้าบรรเทิง

พระอิสริยยศ พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ ชั้น 3
ฐานันดรศักดิ์ พระองค์เจ้า
ราชวงศ์ จักรี
ข้อมูลส่วนพระองค์
ประสูติ 13 เมษายน พ.ศ. 2372
สิ้นพระชนม์ 24 เมษายน พ.ศ. 2427 (56 ปี)
พระบิดา สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาศักดิพลเสพ
พระมารดา เจ้าจอมมารดาภู
พระสวามี สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ามหามาลา กรมพระยาบำราบปรปักษ์
พระบุตร พระองค์เจ้าชายกบ
พระองค์เจ้าหญิงเต่า
พระองค์เจ้าชายปรีชา
พระองค์เจ้าหญิงสิริ

พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบรรเทิง[1] หรือ บันเทิง[2] (13 เมษายน พ.ศ. 2372 — 24 เมษายน พ.ศ. 2427) พระราชธิดาพระองค์ที่ 19 และพระองค์รองสุดท้ายในสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาศักดิพลเสพประสูติแต่เจ้าจอมมารดาภู ต่อมาได้เสกสมรสเป็นพระชายาของสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ามหามาลา กรมพระยาบำราบปรปักษ์ มีพระโอรสธิดา 4 พระองค์

พระประวัติ[แก้]

พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบรรเทิง ประสูติเมื่อวันที่ 13 เมษายน พ.ศ. 2372 เป็นพระธิดาในสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาศักดิพลเสพ ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาภู ธิดาพระยาสุรเสนา (สวัสดิ์ ชูโต) ภายหลังจากทรงประสูติไม่กี่วันเจ้าจอมมารดาภูก็ถึงแก่กรรม ทำให้สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาศักดิพลเสพ พระราชบิดาของพระองค์ต้องพระราชทานพระองค์ให้เจ้าจอมมารดาพัน เจ้าจอมมารดาของพระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอินทวงศ์ เป็นผู้ชุบเลี้ยง ชาววังในพระราชวังบวรสถานมงคลทั้งหลายจึงขานพระองค์พระองค์ว่า "พระองค์กำพร้า"[1]

ภายหลังจากสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาศักดิพลเสพสวรรคต พระองค์ทรงมีพระชันษา 3 ปีเท่านั้น และได้ย้ายไปประทับในฝ่ายในพระบรมมหาราชวัง พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาเรียกว่า "กำพร้าบันเทิง"[2] ต่อมาเมื่อทรงเจริญพระชนมายุ ทรงเห็นว่าพระองค์เจ้าบรรเทิงทรงกำพร้าทั้งพระบิดาและมารดา จึงทรงพระราชทานให้เป็นพระชายาของสมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าชายกลาง พระองค์จึงได้ย้ายจากพระบรมมหาราชวังไปประทับที่วังถนนหน้าพระลาน[3]

พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบรรเทิง ทรงมีพระโอรสธิดากับสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ามหามาลา กรมพระยาบำราบปรปักษ์ 4 พระองค์ ได้แก่

  • พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้ากบ (ประสูติ พ.ศ. 2390 สิ้นพระชนม์ตั้งแต่ยังทรงพระเยาว์)
  • พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเต่า (ประสูติ พ.ศ. 2391 สิ้นพระชนม์ตั้งแต่ยังทรงพระเยาว์)
  • พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าปรีชา (พ.ศ. 2393 - 15 สิงหาคม พ.ศ. 2418)
  • พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสิริ (พ.ศ. 2395 - 10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2426)

พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบรรเทิง สิ้นพระชนม์ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว[1]เมื่อวันที่ 24 เมษายน พ.ศ. 2427 พระชันษา 56 ปี พระราชทานเพลิงพระศพ ณ พระเมรุผ้าขาววัดสระเกศ เมื่อวันที่ 19 ธันวาคม พ.ศ. 2432[4]

หลังจากทรงสิ้นพระชนม์ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ามหามาลา กรมพระยาบำราบปรปักษ์พระสวามีทรงรื้อตำหนักที่พระองค์เคยประทับไปปลูกเป็นกุฏิสงฆ์ที่วัดท่า จังหวัดนนทบุรี และทรงพระราชทานพระราชทรัพย์ปฏิสังขรณ์วัดเพื่อเป็นพระกุศลแก่พระองค์เจ้าบันเทิง และเปลี่ยนชื่อวัดเป็น "วัดท่าบันเทิงธรรม"

อ้างอิง[แก้]

  1. 1.0 1.1 1.2 กรมศิลปากร. สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ (2554). ราชสกุลวงศ์ (PDF). กรุงเทพฯ: สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร. p. 112.
  2. 2.0 2.1 และจดหมายเหตุพระราชกิจรายวัน ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ภาค ๑๗, หน้า ๓๗
  3. สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอกรมพระยาดำรงราชานุภาพ (2553). ตำนานวังเก่า. กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร. p. 178.
  4. ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๖ ร.ศ. ๑๐๘, หน้า ๓๓๔ - ๓๓๕.