พระเจ้ามุซัฟฟัร อัดดีน ชาห์ กอญัร
| พระเจ้ามุซัฟฟัร อัดดีน ชาห์ กอญัร مظفرالدین شاه قاجار | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| ชาห์แห่งรัฐธรรมนูญ | |||||
มุซัฟฟัร อัดดีน ชาห์ในปี 1906 | |||||
| ชาห์แห่งอิหร่าน | |||||
| ครองราชย์ | 1 พฤษภาคม 1896 – 3 มกราคม 1907 | ||||
| ก่อนหน้า | นาศิร อัลดีน ชาห์ | ||||
| ถัดไป | มุฮัมมัด อะลี ชาห์ | ||||
| ประสูติ | 23 มีนาคม ค.ศ. 1853 เตหะราน ประเทศอิหร่าน | ||||
| สวรรคต | 3 มกราคม ค.ศ. 1907 (53 ปี) เตหะราน ประเทศอิหร่าน | ||||
| ชายา | Taj ol-Molouk | ||||
| |||||
| ราชวงศ์ | กอญัร | ||||
| พระราชบิดา | นาศิร อัลดีน ชาห์ | ||||
| พระราชมารดา | Shokouh al-Saltaneh | ||||
| ศาสนา | อิสลาม (ชีอะฮ์สิบสองอิหม่าม) | ||||
พระเจ้ามุซัฟฟัร อัดดีน ชาห์ กอญัร (เปอร์เซีย: مظفرالدین شاه قاجار) เป็นชาห์องค์ที่ห้าของราชวงศ์กอญัรแห่งอิหร่าน ครองราชย์ระหว่าง 1896–1907 ในช่วงเวลาที่ประเทศเผชิญแรงกดดันจากมหาอำนาจตะวันตก ภาวะการเงินตกต่ำ และการเรียกร้องรัฐธรรมนูญ จนเกิดการเปลี่ยนผ่านจากสมบูรณาญาสิทธิราชย์ไปสู่ระบอบราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ
มุซัฟฟัร อัดดีน ชาห์ เป็นพระราชโอรสของพระเจ้านาศิร อัลดีน ชาห์ กอญัร เมื่อพระราชบิดาถูกลอบปลงพระชนม์ในปี 1896 เจ้าชายมุซัฟฟัรขึ้นครองราชย์ขณะมีสุขภาพอ่อนแอ และต้องเผชิญกับวิกฤตเศรษฐกิจอย่างหนัก รัฐบาลของพระองค์ต้องพึ่งเงินกู้จากอังกฤษและรัสเซีย ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของการสูญเสียอธิปไตยทางเศรษฐกิจของอิหร่านในศตวรรษที่ 20[2]
ในรัชสมัยของพระองค์ ทรงลงนามในสนธิสัญญาอังกฤษ–เปอร์เซีย ค.ศ. 1919 มีเนื้อหาให้อังกฤษควบคุมเศรษฐกิจและกองทัพอิหร่าน ชาวอิหร่านจำนวนมากมองว่าเป็นการยอมจำนนต่ออิทธิพลอังกฤษ นอกจากนี้ พระองค์ยังเป็นผู้ลงนามกฎหมายสถาปนารัฐสภาในปี 1906 ซึ่งถือเป็นชัยชนะของขบวนการรัฐธรรมนูญในอิหร่าน[3] นำไปสู่การจัดตั้งรัฐสภา (مجلس) และการร่างรัฐธรรมนูญฉบับแรกของอิหร่าน อย่างไรก็ตาม การปฏิรูปส่วนใหญ่ไม่ได้เกิดขึ้นจากความเต็มใจของพระองค์ แต่ด้วยถูกกดดันจากกลุ่มนักวิชาการศาสนา พ่อค้า และปัญญาชน[4]
ด้านการต่างประเทศ พระเจ้ามุซัฟฟัร อัดดีน ชาห์ เสด็จเยือนยุโรปหลายครั้ง ซึ่งมีทั้งผลทางการทูตและวัฒนธรรม พระองค์ทรงซื้อเทคโนโลยีภาพยนตร์กลับมายังอิหร่าน และถือเป็นผู้เริ่มวัฒนธรรมการฉายหนังในราชสำนัก[5] อย่างไรก็ตาม การเสด็จต่างประเทศเหล่านี้ใช้งบประมาณจำนวนมาก และยิ่งซ้ำเติมหนี้สินของรัฐ
พระองค์สิ้นพระชนม์ในปี 1907 เพียงไม่กี่วันหลังจากลงนามรับรองรัฐธรรมนูญฉบับแรกของอิหร่าน รัชสมัยของมุซัฟฟัร อัดดีน ชาห์ จึงเป็นช่วงรอยต่อระหว่างยุคเก่าและยุคใหม่ของประเทศ ถึงแม้มิได้ทรงมีพระปรีชาด้านการบริหาร แต่ก็ทรงเป็นผู้เปิดทางให้การเปลี่ยนแปลงทางการเมืองเกิดขึ้นอย่างเป็นทางการ จึงได้รับสมัญญานามว่า ชาห์แห่งรัฐธรรมนูญ
อ้างอิง
[แก้]- ↑ Yusuf, Mohamed (1988). A History of Afghanistan, from 1793 A.D. to 1865 A.D. New York University. ISBN 1466222417.
- ↑ Keddie, Nikki R. Modern Iran: Roots and Results of Revolution, Yale University Press, 2006.
- ↑ Abrahamian, Ervand. A History of Modern Iran, Cambridge University Press, 2008.
- ↑ Afary, Janet. The Iranian Constitutional Revolution, 1906–1911, Columbia University Press, 1996.
- ↑ Naficy, Hamid. A Social History of Iranian Cinema, Volume 1, Duke University Press, 2011.