พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสุริยงประยุรพันธุ์ กรมหมื่นไชยาศรีสุริโยภาส

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
Jump to navigation Jump to search
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสุริยงประยุรพันธุ์ กรมหมื่นไชยาศรีสุริโยภาส
พระองค์เจ้าสุริยงประยุรพันธุ์.jpg

พระนาม สุริยงประยุรพันธ์
พระนามเต็ม พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสุริยงประยุรพันธุ์ กรมหมื่นไชยาศรีสุริโยภาส
พระอิสริยยศ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ
ฐานันดรศักดิ์ พระองค์เจ้า
ราชวงศ์ ราชวงศ์จักรี
ข้อมูลส่วนพระองค์
ประสูติ 29 กรกฎาคม พ.ศ. 2427
สิ้นพระชนม์ 2 พฤษภาคม พ.ศ. 2462
พระบิดา พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
พระมารดา เจ้าจอมมารดาโหมด ในรัชกาลที่ 5
หม่อม หม่อมชื้น บุนนาค
หม่อมจง สุริยง ณ อยุธยา
หม่อมเรณี ฟุสโก
หม่อมสวง สุริยง ณ อยุธยา
หม่อมเรณิ ฟุสโก
พระบุตร 11 พระองค์

มหาอำมาตย์ตรี พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสุริยงประยุรพันธ์ กรมหมื่นไชยาศรีสุริโยภาส พระนามเดิม พระองค์เจ้าสุริยงประยุรพันธุ์ เป็นพระราชโอรสพระองค์ที่ 51 ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ที่ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาโหมด เมื่อวันอังคาร เดือน 9 ขึ้น 7 ค่ำ ปีวอกฉศก จ.ศ. 1246 ตรงกับวันที่ 29 กรกฎาคม พ.ศ. 2427 มีพระเชษฐาร่วมเจ้าจอมมารดา คือ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอาภากรเกียรติวงศ์ กรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์ และเป็นพระภาดากับ พระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวี

พระองค์เจ้าสุริยงประยุรพันธุ์เสด็จไปศึกษาต่อที่ทวีปยุโรปเมื่อ พ.ศ. 2440 ทรงศึกษาที่มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ ประเทศอังกฤษ จบการศึกษาแล้วกลับมาผนวชเป็นพระภิกษุเมื่อวันที่ 27 กรกฎาคม พ.ศ. 2452 ณ พระอุโบสถ วัดพระศรีรัตนศาสดาราม โดยมีพระเจ้าน้องยาเธอ กรมกลวงวชิรญาณวโรรส เป็นพระอุปัชฌาย์ พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพระสถาพรพิริยพรต เป็นพระกรรมวาจาจารย์ ผนวชแล้วประทับ ณ วัดบวรนิเวศวิหาร[1] หลังจากลาผนวช ทรงรับราชการจนได้เป็นมหาอำมาตย์ตรี ตำแหน่งอธิบดีโรงกษาปณ์ และผู้ช่วยปลัดทูลฉลอง กระทรวงพระคลังมหาสมบัติ

ต่อมา พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สถาปนาขึ้นเป็นพระองค์เจ้าต่างกรมที่ กรมหมื่นไชยาศรีสุริโยภาส เมื่อ 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2457[2] พระองค์ทรงรับราชการตำแหน่งผู้ตรวจการกรมศิลปากร ซึ่งเป็นกรมที่ตั้งขึ้นใหม่ โดยโอนกิจการของกรมช่างมหาดเล็ก จากกระทรวงวัง และกรมพิพิธภัณฑ์ จากกระทรวงธรรมการ

พระโอรส-ธิดา[แก้]

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสุริยงประยุรพันธ์ กรมหมื่นไชยาศรีสุริโยภาส ทรงเป็นต้นราชสกุล สุริยง มีพระโอรส-ธิดา [3][4] ได้แก่

หม่อมชื้น บุนนาค (๒๔๓๐ - ๒๕ มีนาคม ๒๔๖๘) ธิดาเจ้าพระยาสุรวงศ์วัฒนศักดิ์ (โต บุนนาค) สมรส พ.ศ. ๒๔๔๙

  • หม่อมเจ้าไตรภูมิประยุรพันธ์ สุริยง (๒๔ กันยายน ๒๔๕๐ - ๑๐ มีนาคม ๒๔๕๒)
  • หมอ่มเจ้าฝาแฝดชาย (ยังไม่มีพระนาม) (๖ มิถุนายน พ.ศ. ๒๔๕๔ - ๗ มิถุนายน พ.ศ. ๒๔๕๔)

หม่อมจง (? - ๒๕๑๑)

  • หม่อมเจ้ารัศมีสุริยัน สุริยง (๒๙ มีนาคม ๒๔๕๖ - ๑๙ มิถุนายน ๒๕๓๑) สมรสกับ มาร์แซลล์ ดูมาส์
    • หม่อมราชวงศ์สุรินทร์ สุริยง
  • หม่อมเจ้าทินชาติธำรง สุริยง (๑๔ กันยายน ๒๔๕๙ - ๑๖ กันยายน พ.ศ. ๒๕๔๐) เสกสมรสกับ หม่อมราชวงศ์หญิงศุภกันต์ เทวกุล
    • หม่อมราชวงศ์ทินเทวัญ สุริยง สมรสกับ ไดอานา วอลตัน และ วิจิตรา เขมลาภ
      • หม่อมหลวงทีน่ามารี สุริยง
      • หม่อมหลวงดาญณา สุริยง
    • หม่อมราชวงศ์วโรทัย สุริยง สมรสกับ หม่อมหลวงหญิงเทพนุดี เทวกุล
      • หม่อมหลวงหญิงรินทรา สุริยง

หม่อมเรณี (Ren้e Fusco) (๑๐ สิงหาคม ๒๔๓๙ - ๓ ธันวาคม ๒๕๒๒) เป็นธิดาของร้อยโทฟุสโก ครูสอนดนตรี กองดุริยางค์ทหารเรือ

  • หม่อมเจ้าหญิงสุริยนันทนา สุริยง (๗ สิงหาคม ๒๔๕๖ - ๔ สิงหาคม ๒๕๕๗) ทรงลาออกจากฐานันดรศักดิ์เพื่อเสกสมรสกับ จิตติ สุจริตกุล
    • ไกรจิตต์ สุจริตกุล สมรสกับ พัลลภา หงสกุล
      • โสภณา สุจริตกุล
      • ศักดิ์สุริยง สุจริตกุล
  • หม่อมเจ้าสุริยทัตรังสรรค์ สุริยง (๑๘ กันยายน ๒๔๖๐ - ๑ เมษายน ๒๕๑๔) เสกสมรสกับ สดับ สันธินาค

หม่อมสวง (๒๔๔๑ - มิถุนายน ๒๕๐๘) เป็นน้องสาวต่างมารดาของหม่อมจง

  • หม่อมเจ้าหญิงกริณานฤมล สุริยง (๙ มิถุนายน ๒๔๕๘ - ๑๑ พฤษภาคม ๒๔๙๗) ทรงเสกสมรสกับหม่อมเจ้าเจตนาธร จักรพันธุ์ และลาออกจากฐานันดรศักดิ์เพื่อสมรสกับหลวงไพเราะเสียงซอ (อุ่น ดุรยชีวิน)
    • ผกากน ดูรยะชีวิน สมรสกับ นาวาอากาศโทประมณ ทองคำ
      • ไปรมา ทองคำ
      • อภิชาติ ทองคำ
      • ชาญฉลาด ทองคำ
      • กาญจนา ทองคำ
    • พิมลชัย ดูรยะชีวิน สมรสกับ ผกา มธุรส
    • พิไลวรรณ ดูรยะชีวิน สมรสกับ สุชาติ ปั้นศิริ และ นิพนธ์ ม่วงศิริธรรม
      • สุรพันธุ์ ปั้นศิริ
      • นิตยา ปั้นศิริ
      • เอ้ ม่วงศิริธรรม
    • จันทราภรณ์ ดูรยะชีวิน สมรสกับ สงวน พลดี
      • อรุณี พลดี
      • อารี พลดี
    • สุริยลพันธุ์ ดูรยะชีวิน สมรสกับ เพ็ญประภา พุกแก้ว
ตราราชสกุลสุริยง

หม่อมเรณิ (Reni Fusco) (๒๔๔๒ - ๒๔๗๘) เป็นน้องสาวของหม่อมเรณี

  • หม่อมเจ้าโกศลสุริยาทิตย์ สุริยง (๑๔ มิถุนายน ๒๔๕๘ - ๑๘ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๓๘) เสกสมรสกับ เทรุโกะ อีชิมัทสึ (หม่อมธีระ สุริยง ณ อยุธยา) ชาวญี่ปุ่น และอรพินท์ เบอร์เดน
    • หม่อมราชวงศ์ทัศนัย สุริยง สมรสกับ พัชรินทร์ โพธิกันยา
    • หม่อมราชวงศ์หญิงวีณา สุริยง สมรสกับ พลิน สุวคนธ์
      • สรินทร์ สุวคนธ์
    • หม่อมราชวงศ์เชื้อชัย สุริยง สมรสกับ พรทิพย์ ไชยวัฒน์
      • หม่อมหลวงหญิงสุริยาพร สุริยง
    • หม่อมราชวงศ์หญิงเดือนเต็ม สุริยง สมรสกับ เทพทอง ปานแสง
      • ชัชวาลชนม์ สุริยง
      • ธีริทธิ์ ปานแสง (แฝด)
      • ธีรุตน์ ปานแสง (แฝด)
  • หม่อมเจ้ากิติสุริโยภาส สุริยง (๒๑ มิถุนายน ๒๔๕๙ - ๑๔ มิถุนายน ๒๔๘๑)
  • หม่อมเจ้าอติวงศ์วิวัสวัติ สุริยง (๑๑ กรกฎาคม ๒๔๖๐ - ๒๑ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๙) เสกสมรสกับ สุลาลีวัลย์ สุวรรณทัต
    • หม่อมราชวงศ์ธิติสาร สุริยง สมรสกับ อัมพร ประทีปะเสน
      • หม่อมหลวงพรสุรีย์ สุริยง
      • หม่อมหลวงอติพันธุ์ สุริยง
      • หม่อมหลวงหญิงแสงสุรีย์ สุริยง สมรสกับ นันทชัย ศราสรทัต
      • หม่อมหลวงธิติพันธุ์ สุริยง
      • หม่อมหลวงสุรีย์วัลย์ สุริยง
      • หม่อมหลวงหญิงอำไพ สุริยง
      • หม่อมหลวงหญิงฐิติพร สุริยง
    • หม่อมราชวงศ์ประยูรพันธุ์ สุริยง
    • หม่อมราชวงศ์หญิงนันทนา สุริยง
    • หม่อมราชวงศ์อำพน สุริยง
    • หม่อมราชวงศ์หญิงอัจจิมา สุริยง
  • หม่อมเจ้าหญิงสุวรรณกุมารี สุริยง (๒ สิงหาคม ๒๔๖๑ - ๒๗ ตุลาคม ๒๕๐๙)

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสุริยงประยุรพันธ์ กรมหมื่นไชยาศรีสุริโยภาส สิ้นพระชนม์ในรัชกาลที่ 6 เมื่อวันศุกร์ เดือน 5 ขึ้น 3 ค่ำ ปีมะแม เอกศก จ.ศ. 1281 ตรงกับวันที่ 2 พฤษภาคม พ.ศ. 2462

เครื่องราชอิสริยาภรณ์[แก้]

ราชตระกูล[แก้]

พระราชตระกูลในสามรุ่นของพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสุริยงประยุรพันธุ์ กรมหมื่นไชยาศรีสุริโยภาส
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสุริยงประยุรพันธุ์
กรมหมื่นไชยาศรีสุริโยภาส
พระชนก:
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
พระอัยกาฝ่ายพระชนก:
พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
พระปัยกาฝ่ายพระชนก:
พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย
พระปัยยิกาฝ่ายพระชนก:
สมเด็จพระศรีสุริเยนทราบรมราชินี
พระอัยยิกาฝ่ายพระชนก:
สมเด็จพระเทพศิรินทรามาตย์
พระปัยกาฝ่ายพระชนก:
สมเด็จพระบรมราชมาตามหัยกาเธอ
กรมหมื่นมาตยาพิทักษ์
พระปัยยิกาฝ่ายพระชนก:
หม่อมน้อย
พระชนนี:
เจ้าจอมมารดาโหมด ในรัชกาลที่ 5
พระอัยกาฝ่ายพระชนนี:
เจ้าพระยาสุรวงศ์ไวยวัฒน์ (วร บุนนาค)
พระปัยกาฝ่ายพระชนนี:
สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค)
พระปัยยิกาฝ่ายพระชนนี:
ท่านผู้หญิงกลิ่น
พระอัยยิกาฝ่ายพระชนนี:
ท่านผู้หญิงอิ่ม
พระปัยกาฝ่ายพระชนนี:
ไม่มีข้อมูล
พระปัยยิกาฝ่ายพระชนนี:
ไม่มีข้อมูล

อ้างอิง[แก้]

  1. ราชกิจจานุเบกษา, การทรงผนวชแลบวชนาคหลวง, เล่ม 26, ตอน ๐ง, ๑ สิงหาคม พ.ศ. ๒๔๕๒, หน้า ๙๑๙-๙๒๔
  2. ราชกิจจานุเบกษา, พระบรมราชโองการ ประกาศ ตั้งกรม, เล่ม ๓๑, ตอน ๐ง, ๑๑ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๔๕๗, หน้า ๑๘๓๕
  3. http://freepages.genealogy.rootsweb.com/~royalty/thailand/i374.html
  4. กิติวัฒนา (ไชยันต์) ปกมนตรี, หม่อมราชวงศ์. สายพระโลหิตในพระพุทธเจ้าหลวง. กรุงเทพฯ : ดีเอ็มดี, พ.ศ. 2551. 290 หน้า. ISBN 978-974-312-022-0
  5. ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ ๕, เล่ม ๒๘, ตอน ๐ ง, ๙ เมษายน พ.ศ. ๒๔๕๔, หน้า ๔๙