พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบัญจบเบญจมา

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบัญจบเบญจมา
พระองค์เจ้าบัญจบเบญจมา.jpg

พระอิสริยยศ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ ชั้น 4
ฐานันดรศักดิ์ พระองค์เจ้า
ราชวงศ์ จักรี
ข้อมูลส่วนพระองค์
ประสูติ 5 พฤศจิกายน พ.ศ. 2404
สิ้นพระชนม์ 13 กันยายน พ.ศ. 2435 (30 ปี)
พระราชบิดา พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
พระมารดา เจ้าจอมมารดาแพ

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบัญจบเบญจมา หรือสะกดว่า บรรจบเบญจมา[1][2] (5 พฤศจิกายน พ.ศ. 2404 — 13 กันยายน พ.ศ. 2435) เป็นพระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว กับเจ้าจอมมารดาแพ (สกุลเดิม: ธรรมสโรช)

เหตุที่ได้พระนามว่า "บัญจบเบญจมา" นั้น เนื่องจากเจ้าจอมมารดาแพ พระมารดาได้ถึงอสัญกรรมหลังประสูติการพระองค์ ดังปรากฏในพระราชหัตถเลขาพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวถึงพระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าปัทมราช ความว่า "วันอังคารขึ้นสามค่ำเดือนสิบสองนางแพมารดายิ่งเยาวลักษณ์ แลภักตรพิมลพรรณ แลเกษมสันต์โสภาคย์ แลมนุษยนาคมานพนั้นคลอดบุตรเป็นหญิงออกแล้วครรภมล (รก) ไม่ออกตั้งแต่เวลาห้าทุ่ม หกบาทไป หมอแก้ไขหลายหมอก็ไม่ออก ครั้นเวลาเจ็ดทุ่มก็ตั้งหอบตาตั้ง ครั้นเวลาสามยามหมอบรัดเลอเมริกาเข้าชักครรภมลออกได้ แต่เมื่อนั้นอาการหนักชีพจรอ่อนเสียแล้วแก้ไม่ฟื้น ครั้นเวลาสามยามสี่บาทก็ขาดใจตาย ได้เอาศพไปฝังไว้วัดสมอราย แต่บุตรนั้นดีอยู่"[3] ด้วยเหตุนี้พระราชบิดาจึงพระราชทานพระนามให้ว่า "บัญจบเบญจมา" ซึ่งแปลว่าสิ้นสุดพระองค์ที่ห้า และทรงพระกรุณาโปรดเกล้าพระราชทานให้พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบุตรี กรมหลวงวรเสรฐสุดาทรงอภิบาลเป็นสิทธิ์ขาด[4] ตั้งแต่วันประสูติ ณ พระตำหนักของท่าน เช่นเดียวกับสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส พระเชษฐา ด้วยมารดาของทั้งสองเป็นญาติกับเจ้าจอมมารดาอึ่ง พระมารดาพระองค์เจ้าบุตรี[5]

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบัญจบเบญจมา ทรงพระกรรษะตกพระโลหิต (ไอเป็นเลือด) เรื้อรังมานาน ไม่ทราบพระโรคแน่ชัด แพทย์แผนตะวันตกสันนิษฐานว่าประชวรพระโรคในปอด ส่วนแพทย์แผนไทยว่าเป็นโทษพระเสมหะและพระโลหิตอุลบทำพิษ บ้างก็ว่าเป็นวัณโรคภายในบ้าง หริศโรคบ้าง[4] สิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 13 กันยายน พ.ศ. 2435 สิริพระชนมายุ 30 พรรษา[1] พระราชทานเพลิงศพ ณ วัดสระเกศ เมื่อวันที่ 2 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2438[6] พร้อมกับพระเจ้าน้องนางเธอ พระองค์เจ้าเสาวภาคพรรณ[7]

พงศาวลี[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. 1.0 1.1 "ข่าวสิ้นพระชนม์". ราชกิจจานุเบกษา (ใน ไทย) 9 (25): 195. 18 กันยายน พ.ศ. 2435. 
  2. "จำนวนวันคิดสำเร็จสำหรับการไว้ทุกข์ ในการที่พระเจ้าน้องนางเธอ พระองค์เจ้าบรรจบเบญจมาสิ้นพระชนม์". ราชกิจจานุเบกษา (ใน ไทย) 9 (26): 203. 18 กันยายน พ.ศ. 2435. 
  3. ส.พลายน้อย. พระบรมราชินีและเจ้าจอมมารดาแห่งราชสำนักสยาม. พิมพ์ครั้งที่ 5. กรุงเทพฯ:ฐานบุ๊คส์. 2554, หน้า 291
  4. 4.0 4.1 "พระประวัติพระเจ้าน้องนางเธอ พระองค์เจ้าบรรจบเบญจมา". ราชกิจจานุเบกษา (ใน ไทย) 9 (28): 227. 9 ตุลาคม พ.ศ. 2435. 
  5. "พระประวัติตรัสเล่า (๒)". ปฏิจจสมุปบาท. สืบค้นเมื่อ 29 ตุลาคม 2557. 
  6. กรมศิลปากร. สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ (2554). ราชสกุลวงศ์. กรุงเทพฯ: สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร. p. 70. 
  7. "การพระเมรุพระเจ้าน้องนางเธอ พระองค์เจ้าบรรจบเบญจมา แลพระเจ้าน้องนางเธอ พระองค์เจ้าเสาวภาคพรรณ". ราชกิจจานุเบกษา (ใน ไทย) 12 (47): 456. 23 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2438. 
  8. "ประวัติเจ้าจอมมารดาแพ". ราชสกุลเกษมสันต์. 26 มกราคม 2556. สืบค้นเมื่อ 29 ตุลาคม 2557.