พระศักติ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
ภาพพระแม่ศักติ ที่นิยมโดยทั่วไป

พระแม่ศักติหรือ พระแม่อทิศักติหรือ พระแม่อทิปราศักติ (สันสกฤษ: शक्ति, आदि शक्ति, आदि पराशक्ति อังกฤษ: Shakti, Adi Shakti, Adi Parashakti) เป็นมหาเทวีองค์สูงสุดในลัทธิศักติของศาสนาพราหมณ์-ฮินดู

กำเนิด[แก้]

ในคัมภีร์ เทวีภาควัตมหาปุราณะ กล่าวไว้ว่า พระแม่ศักติเป็นผู้พิทักษ์และทรงคุ้มครองจักรวาลทั้งปวง พระองค์ทรงกำเนิดมาจากความซ่อนเร้นของจักรวาล และทรงสร้างจักรวาลขึ้นมา และทรงสร้างเทพทั้ง 3 ได้แก่ พระพรหม พระวิษณุ และพระศิวะ และทรงสร้างเทวีทั้ง 3 ได้แก่ พระแม่สุรัสวดี พระแม่ลักษมี และพระแม่อุมา หรือที่เรียกว่า ''ตรีศักติ'' หรือ ''ตรีเทวี'' ให้เป็น "ศักติ" หรือ พลังอำนาจของพระมหาเทพทั้งสามในรูปของชายาอีกด้วย

ลักษณะของพระเทวี[แก้]

รูปโฉมของพระแม่ศักติ มีหลากหลายตามแต่ผู้บูชาไปในแต่ละท้องถิ่น ซึ่งส่วนใหญ่จะยอมรับในรูปของเทวีที่มีรูปงดงาม ประทับนั่งอยู่บนหลังสิงโต หรือเสือ มี 8-18 กร ถืออาวุธครบมือ และสัญลักษณ์เด่นของพระแม่ศักติ คือ ตรีศูล โดยจะมีตรีศูลปรากฎในมือของพระแม่ศักติเสมอนั่นเอง

ความนิยมและการบูชา[แก้]

พระแม่ศักติ ได้รับการบูชาสูงสุดในนิกาย ศักติ ซึ่่งจะเน้นไปในการบูชาเทพฝ่ายสตรี เชื่อกันว่า พระเทวีจะเป็นผู้ถือครองอำนาจของผู้เป็นสวามีเอาไว้ และในยุคฮินดูต้นๆ แต่ละนิกายได้นำเอาเทพและเทวีท้องถิ่นหลายองค์ มาผนวกเข้าเป็นอวตารของมหาเทพ และพระเทวีต่างๆ แยกออกไปตามนิกายที่นับถือ ในนิกายศักติก็มีการผนวกมาให้เป็นอวตารมาจากพระศักติ โดยสามารถไปดูได้ในหน้า อวตาร

ปางของเทวีที่นิยมบูชาในอินเดียทางใต้ เรียงจากซ้ายไปขวา เทวีวิศาลากษี เทวีกามากษี เทวีมีนากษี

การบูชาพระศักติ จะบูชาร่วมกับพระมหาเทวี และพระมหาเทพ ทั้ง 3 ในอินเดียภาคเหนือ ถือว่า พระแม่ปารวตี(อุมาเทวี) เป็นศักติรูปอวตารโดยตรงจากพระแม่ศักติ จะบูชาร่วมในพิธีนวราตรี หรือ ดูเซร่า (Navaratri or Dussera) และถือว่า ศักติปีฐะ (Shakti Peetha) ที่เกิดจากชิ้นส่วนร่างของพระแม่สตี ทั้ง 51 ชิ้นที่ตกลงไปทั่วอินเดีย เป็นเทวาลัยทั้ง 51 แห่งนั้น เป็นส่วนหนึ่งของพระแม่ศักติด้วยเช่นกัน

ในอินเดียภาคใต้นิยมบูชาพระองค์ในรูปของพระแม่ลลิตาหรือพระแม่กามากษี(Kamakshi Devi) ทรงเป็นร่างปฐมของพระแม่อาทิศักติ รวมถึงเชื่ออีกว่า เทวีมีนากษี (Meenakshi Devi) เทวีวิศาลากษี(Vishalakshi Devi) เทวีมารีอัมมัน (Mariamman Devi) เป็นรูปอวตารของพระศักติ อีกด้วย