พระยาโชฎึกราชเศรษฐี (ทองจีน ไกรฤกษ์)

พระยาโชฎึกราชเศรษฐี (ทองจีน ไกรฤกษ์)
เจ้ากรมท่าซ้าย
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด	ทองจีน อาณาจักรธนบุรี
เสียชีวิต	พ.ศ. 2395 ประเทศสยาม
เชื้อชาติ	สยาม
คู่สมรส	คุณหญิงนก
บุตร	9 คน; รวมถึง เจ้าจอมอิ่มย่าหรัน
บุพการี	พระยาไกรโกษา (เริก) (บิดา) คุณหญิงจุ้ย (มารดา)

พระยาโชฎึกราชเศรษฐี (ทองจีน ไกรฤกษ์) เป็นขุนนางซึ่งได้รับพระราชทานโปรดเกล้าฯ เป็นพระยาโชฎึกราชเศรษฐีในสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว

ประวัติ

พระยาโชฎึกราชเศรษฐี (ทองจีน ไกรฤกษ์) เป็นบุตรคนโตของพระยาไกรโกษา (เริก) มีบุตรกับคุณหญิงจุ้ย เอกภรรยา ซึ่งได้ให้กำเนิดบุตรธิดา 3 คน คือ นายทองจีน คือพระยาโชฎึกราชเศรษฐี คนที่สองเป็นหญิงชื่อยี่สุ่น เป็นเจ้าจอมในรัชกาลที่ 2 และนายสุด ภายหลังได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็นหลวงเดชนายเวร หรือหลวงนายเดช

ทองจีนน่าจะเกิดในรัชกาลสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี เริ่มรับราชการเป็นมหาดเล็กในรัชกาลที่ 1 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ ท่านได้เลื่อนยศบรรดาศักดิ์หลายครั้ง จนได้เป็นพระยาโชฎึกราชเศรษฐีในรัชกาลที่ 3 ตำแหน่งนี้เป็นเจ้ากรมท่าซ้ายฝ่ายจีน ประสานงานระหว่างระหว่างรัฐบาลไทยกับชาวจีน ปรากฏหลักฐานว่าพระยาโชฎึกราชเศรษฐี ในรัชกาลที่ 3 ถูกกริ้วต้องออกจากราชการอยู่คราวหนึ่ง ครั้นมาถึงรัชกาลที่ 4 พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จเถลิงถวัลยราชสมบัติ ทรงเห็นว่าที่ต้องออกจากราชการนั้น ไม่มีความผิดจึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ พระราชทานพานทอง และให้เข้ารับราชการตำแหน่งหน้าที่ตามเดิม

พระยาโชฎึกฯ ได้แต่งโคลงบทหนึ่งเรื่อง การบริหารกายของนักพรตจีน โคลงนี้รวมอยู่ในชุมนุมโคลงฤาษีดัดตน ซึ่งจารึกไว้ที่วัดพระเชตุพน ท่านเป็นแม่กองสร้างป้อมวิเชียรโชฎก จังหวัดสมุทรสาคร ท่านเป็นผู้บูรณะวัดทองนพคุณในสมัยรัชกาลที่ 3

พระยาโชฎึกฯ ถึงแก่อนิจกรรมเมื่อ พ.ศ. 2395 (จุลศักราช 1214)