พระยาวิชยาธิบดี (แบน บุนนาค)

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา

พระยาวิชยาธิบดี (แบน)บุนนาค เป็นบุตรพระยาราชนารถภักดี (หวาด บุนนาค) กับคุณหญิงบัว ต.จ. (สกุลเดิม สมบัติศิริ) เป็นน้องร่วมบิดามารดากับพระยาเดชานุชิต (หนา บุนนาค) เข้ารับราชการในสมัยรัชกาลที่ ๕ ได้รับตำแหน่งเป็นพระเทพสงคราม ตำแหน่งรักษาราชการ ผู้ว่าราชการจังหวัดจันทบุรี และอยู่ในตำแหน่งนี้ ๑๒ ปี ตั้งแต่ พ.ศ. ๒๔๓๖ - ๒๔๔๗ ระหว่างที่ประเทศฝรั่งเศสยึดครองจังหวัดจันทบุรี ได้ทำหน้าที่เป็นผู้รักษาบ้านเมืองในเวลาคับขันได้อย่างเรียบร้อย ครั้นเมื่อฝรั่งเศสถอนทหารออกไปจากจันทบุรีแล้ว ในปี พ.ศ. ๒๔๔๙ โปรดเกล้าฯ ให้รวมจังหวัดจันทบุรี จังหวัดระยอง และขลุง เป็นมณฑลจันทบุรี และทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พระยาวิชยาธิบดี เป็นสมุหเทศาภิบาลมณฑลจันทบุรีคนแรก พระยาวิชยาธิบดีเคยได้รับยศเป็นพระพิพิธภักดี กองส่วยวังหน้า ในสมัยรัชกาลที่ 5 ต่อมาได้เลื่อนบรรดาศักดิ์เป็นพระกำแหงฤทธิรงค์ ปลัดเมืองจันทบุรี และพระเทพสงคราม รักษาราชการเมืองจันทบุรี


พระยาวิชยาธิบดี (แบน) มีบุตรธิดาหลายคน ธิดาคนโตซึ่งเกิดกับมารดาชื่อ สิทธิ์ (สกุลเดิม เอครพานิช) คือ คุณหญิงเริ่ม เป็นภรรยาพระยาวิเศษฤๅไชย (หม่อมหลวง เจริญ อิศรางกูร) ส่วนบุตรที่เกิดกับคุณหญิงพร้อม (เอครพานิช) ได้แก่ ภุชชงค์ และไพบูลย์ เป็นต้น พระยาวิชยาธิบดี (แบน) มีหลานปู่ชื่อ พลตำรวจโท สวัสดี บุนนาค ซึ่งนับเป็นลำดับชั้นที่ ๗


พี่น้องร่วมเชื้อสายของพระบิดา[แก้]

พระยาราชนารถภักดี (หวาด บุนนาค) มี น้องชายชื่อ ตาด บุนนาค ทัง้ 2 เป็นบุตรของพระยาอภัยสงคราม (นกยูง บุนนาค)

พี่น้องร่วมเชื้อสายเดียวกัน[แก้]

บุตร - ธิดา 11 คน ได้แก่ พระยาเดชานุชิต (หนา) พระยาวิชยาธิบดี (แบน) พระเทพสงคราม (โต) พระยาศรีธรรมศกราช (ปิ๋ว) พระยาวิสุทธิราชรังสรรค์ (ใหญ่) และหลวงวินิตนราการ (เล็ก) เป็นต้น มีธิดาชื่อ จำเริญ เป็นภรรยาหม่อมราชวงศ์สุวพรรณ สนิทวงศ์ และธิดาชื่อ ผัน เป็นภรรยาพระยาวิสูตรสาครดิษฐ์ (เทียน ประทีปะเสน)

ด้านครอบครัว[แก้]

และพระยาวิชยาธิบดี (แบน บุนนาค) มีภรรยา 2 ท่าน และมีบุตรธิดาหลายท่าน ดังนี้

  1. ภรรยา ชื่อ สิทธิ์ (สกุลเดิม เอครพานิช) มีธิดาชื่อ คุณหญิงเริ่ม เป็นภรรยาพระยาฤๅไชย หม่อมหลวง เจริญ อิศรางกูรฯ
  2. ภรรยาชื่อ คุณหญิงพร้อม (เอครพานิช) มีบุตรชื่อ รองอำมาตย์โทภุชงค์ บุนนาค และไพบูลย์ บุนนาค
  • สายเจ้าคุณพระราชพันธ์นวลชั้นที่ 7 ได้แก่ รองอำมาตย์โท ภุชงค์ บุนนาค
  • มีหลานปู่ชื่อพลตำรวจโท สวัสดี บุนนาค และพลตำรวจโท สวัสดี บุนนาค สมรสกับนางนพรัตน์ (สกุลเดิม สมบูรณ์ทรัพย์) มีธิดา 3 ท่าน ได้แก่
  1. วิภาดา (บุนนาค) อิศระ สมรสกับ พ.อ.วุฒิไชย อิศระ มีธิดาชื่อน.ส.วาสิตา อิศระ
  2. ลลนา บุนนาค
  3. วลาลี บุนนาค

ประชุมพงศาวดาร ภาคที่ 59[แก้]

  • งานพระราชทานเพลิงศพ เจ้าจอมมารดาโหมด ในรัชกาลที่5 และอำมาตย์ตรี วิชยาธิบดี (แบน บุนนาค)

ด้านการปกครอง[แก้]

  • ในรัชกาลที่5 ได้เป็นพระเทพสงคราม ตำแหน่งรักษาราชการ ผู้ว่าราชการจังหวัดจันทบุรี และอยู่ในตำแหน่งนี้ 12 ปี ตั้งแต่ พ.ศ. 2436 - 2447
  • พ.ศ. 2449 พระยาวิชยาธิบดี เป็นสมุหเทศาภิบาลมลฑลจันทบุรีคนแรก

เครื่องราชอิสริยาภรณ์[แก้]

อ้างอิง[แก้]