พระยาราชสงคราม (กร หงสกุล)

พลเรือตรี พระยาราชสงคราม (กร หงสกุล) จ.ม. ต.ม.
พระยาราชสงคราม (กร หงสกุล)
เกิด	16 พฤศจิกายน พ.ศ. 2406
ถึงแก่กรรม	14 ธันวาคม พ.ศ. 2457 (51 ปี)
ภรรยา	เยื้อน อรุณ สงวน
บิดามารดา	พระยาราชสงคราม (ทัด หงสกุล) (บิดา)
ญาติ	พระยาสามภพพ่าย (เจริญ หงสกุล) พระนวการโกวิท (เกลื่อน หงสกุล)

พลเรือตรี พระยาราชสงคราม (กร หงสกุล) เป็นขุนนางและนายทหารเรือชาวไทย อดีตองคมนตรี อดีตมรรคนายกวัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหาร นายช่างผู้ควบคุมการต่อเรือพระที่นั่งสุพรรณหงส์ และได้รับยกย่องเชิดชูเกียรติเป็นบูรพศิลปิน สาขาทัศนศิลป์ ประจำปี พ.ศ. 2558

ประวัติ

พระยาราชสงคราม (กร หงสกุล) เกิดเมื่อวันจันทร์ ขึ้น 6 ค่ำ เดือน 12 ปีกุน เบญจศก จุลศักราช 1125 ตรงกับวันจันทร์ที่ 16 พฤศจิกายน พ.ศ. 2406 เป็นบุตรชายของ พระยาราชสงคราม (ทัด หงสกุล)

พระยาราชสงคราม (กร หงสกุล) สมรสกับภรรยาเอกชื่อ เยื้อน ซึ่งเป็นบุตรสาวของ พระยาศรีสุนทรโวหาร (น้อย อาจารยางกูร) ไม่มีบุตรธิดาด้วยกัน แต่พระยาราชสงคราม (กร หงสกุล) มีบุตรธิดาจำนวน 5 คนซึ่งเกิดจากอนุภรรยา 2 คน คือ

เกิดจากอนุภรรยาชื่อ อรุณ จำนวน 4 คน ได้แก่

• นายเตียบ เกิดเมื่อปีจอ พ.ศ. 2453
• นายจวบ เกิดเมื่อปีกุน พ.ศ. 2454
• นายสืบ เกิดเมื่อปีฉลู พ.ศ. 2456
• ดวงกมล (ญ) เกิดเมื่อปีขาล พ.ศ. 2457

เกิดจากอนุภรรยาชื่อ สงวน จำนวน 1 คน ได้แก่

• เจียด เกิดเมื่อปีวอก พ.ศ. 2451

ด้านการศึกษา พระยาราชสงคราม (กร หงสกุล) ได้รับการศึกษาวิชางานช่างจาก พระยาราชสงคราม (ทัด หงสกุล) ผู้เป็นบิดา พร้อมกับพี่น้องอีก 2 คนคือ พระยาสามภพพ่าย (เจริญ หงสกุล) และ พระนวการโกวิท (เกลื่อน หงสกุล)

ด้านการรับราชการ พระยาราชสงคราม (กร หงสกุล) ได้ถวายตัวเป็นมหาดเล็กใน พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อปีเถาะ พ.ศ. 2422 จากนั้นจึงได้รับใช้ใต้เบื้องพระยุคลบาทด้วยการเป็นนายช่างนายกองในการก่อสร้างและปฏิสังขรณ์สถานที่สำคัญ เช่น

• พระราชวังดุสิต
• วัดเบญจมบพิตรดุสิตวนารามราชวรวิหาร
• วัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหาร
• วัดปรมัยยิกาวาส

ต่อมาท่านได้รับหน้าที่ในการออกแบบและควบคุมการต่อเรือพระที่นั่งสุพรรณหงส์ลำใหม่แทนเรือพระที่นั่งศรีสุพรรณหงส์ซึ่งทรุดโทรมยากแก่การบูรณะซ่อมแซมโดยเรือพระที่นั่งลำนี้ต่อขึ้นในปลายรัชกาลที่ 5 และมาแล้วเสร็จในต้นรัชกาลที่ 6

หลังจากที่ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จขึ้นครองสิริราชสมบัติได้ไม่ถึงปีพระยาราชสงครามก็กราบถวายบังคมลาออกจากราชการในตำแหน่ง ผู้บัญชาการกรมทหารเรือฝ่ายบก รับเบี้ยบำนาญเมื่อวันที่ 6 พฤษภาคม พ.ศ. 2454 และถึงแก่อนิจกรรมเมื่อวันที่ 14 ธันวาคม พ.ศ. 2457ขณะอายุได้ 51 ปี พระราชทานเพลิงศพเมื่อวันที่ 16 เมษายน พ.ศ. 2460 ที่วัดเครือวัลย์วรวิหาร

ตำแหน่ง

• ปลัดกรมช่างทหารในขวา
• เจ้ากรมช่างทหารในซ้าย
• จางวางกรมช่างทหารใน
• 25 กันยายน พ.ศ. 2444 องคมนตรี
• 26 มิถุนายน พ.ศ. 2445 มรรคนายก วัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหาร
• 1 กันยายน พ.ศ. 2445 เจ้ากรมยุทธโยธา
• 6 พฤษภาคม พ.ศ. 2454 ออกจากราชการ

บรรดาศักดิ์ และยศทหาร

บรรดาศักดิ์

• พ.ศ. 2429 ขุนพรหมรักษา ถือศักดินา ๘๐๐
• 3 พฤษภาคม พ.ศ. 2436 พระราชโยธาเทพ ถือศักดินา ๑๖๐๐
• 20 เมษายน พ.ศ. 2444 พระยาราชสงคราม ถือศักดินา ๓๐๐๐

ยศทหาร

• พันโท
• เรือเอก
• 22 มีนาคม พ.ศ. 2449 พลเรือตรี

เครื่องราชอิสริยาภรณ์

• พ.ศ. 2451 – เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นที่ 2 ทุติยจุลจอมเกล้าวิเศษ (ท.จ.ว.) (ฝ่ายหน้า)
• พ.ศ. 2444 – เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นที่ 2 ทวีติยาภรณ์มงกุฎไทย (ท.ม.)
• พ.ศ. 2442 – เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นที่ 4 จัตุรถาภรณ์ช้างเผือก (จ.ช.)
• พ.ศ. 2435 – เหรียญดุษฎีมาลา เข็มศิลปวิทยา (ร.ด.ม.(ศ))
• พ.ศ. 2444 – เหรียญจักรมาลา (ร.จ.ม.)
• พ.ศ. 2452 – เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 5 ชั้นที่ 2 (จ.ป.ร.2)
• พ.ศ. 2442 – เหรียญราชรุจิทอง รัชกาลที่ 5 (ร.จ.ท.5)
• พ.ศ. 2441 – เหรียญราชินี (ส.ผ.)

แหล่งข้อมูลอื่น

• ประวัติศาสตร์ ทุกที่