พระยาประเทศอุตรทิศ (พุทธวงศ์)

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
พระยาประเทศอุดรทิศ
(เจ้าหลวงมหาวงศ์)
Seal of Prince Chiang Mai.jpg
พระอิสริยยศเจ้าผู้ครองนครพะเยา
ฐานันดรศักดิ์เจ้าหลวง
ราชวงศ์ทิพย์จักร
ครองราชย์พ.ศ. 2387 - พ.ศ. 2391
รัชกาลถัดไปเจ้าหลวงมหายศ
ข้อมูลส่วนพระองค์
พิราลัยพ.ศ. 2391
พระบิดาพระยาคำโสม
พระมารดาแม่เจ้าจอมแก้วจันทา
พระมเหสีเจ้าหญิงสรีโสภา
พระบุตรเจ้าศรีสุวรรณ มหาวงศ์

เจ้าสุริวงศ์ มหาวงศ์

เจ้าเทพวงศ์ มหาวงศ์

พระยาประเทศอุดรทิศ[1] หรือ พระญาประเทศอุดรทิศ หรือเจ้าหลวงมหาวงศ์ พระนามเดิมคือเจ้าพุทธวงศ์ ดำรงตำแหน่งเป็นเจ้าเมืองพะเยายุคฟื้นฟูองค์ที่ 1 ตรงกับรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ระหว่าง พ.ศ. 2387 - พ.ศ. 2391 เป็นต้นสกุล "มหาวงศ์"

ประวัติ[แก้]

เจ้าหลวงมหาวงศ์สืบเชื้อสายราชวงศ์ทิพย์จักร (เจ้าเจ็ดตน) เป็นโอรสองค์ที่ 5 ใน พระยาคำโสม เจ้าผู้ครองนครลำปาง องค์ที่ 4 และแม่เจ้าจอมแก้วจันทา มีเชษฐา อนุชา และขนิษฐา ดังนี้

  1. พระยาไชยวงศ์, เจ้าผู้ครองนครลำปาง องค์ที่ 6
  2. พระยาขัติยะ, เจ้าผู้ครองนครลำปาง องค์ที่ 7
  3. พระยาน้อยอินทร์, เจ้าผู้ครองนครลำปาง องค์ที่ 8 และ เจ้าผู้ครองนครลำพูน องค์ที่ 3
  4. เจ้าราชวงศ์คำแสน ณ ลำปาง, เจ้าราชวงศ์นครลำปาง
  5. เจ้าหลวงมหาวงศ์ (เจ้าน้อยพุทธวงศ์ ณ ลำปาง), พระญาประเทศอุดรทิศ เจ้าเมืองพะเยา องค์ที่ 1
  6. เจ้าวรญาณรังษี, เจ้าผู้ครองนครลำปาง องค์ที่ 9
  7. เจ้าหลวงมหายศ (เจ้าน้อยมหายศ ณ ลำปาง), พระญาประเทศอุดรทิศ เจ้าเมืองพะเยา องค์ที่ 2
  8. เจ้าราชวงศ์ แก้วมนุษย์ ณ ลำปาง, เจ้าาราชวงศ์เมืองพะเยา
  9. เจ้าอุปราชหนานยศ ณ ลำปาง, เจ้าอุปราชเมืองงาว
  10. เจ้าสุริยวงศ์คำฤๅ ณ ลำปาง, เจ้าสุริยวงศ์เมืองงาว
  11. เจ้าราชบุตรคำเครื่อง ณ ลำปาง, เจ้าราชบุตรนครลำปาง
  12. เจ้าอุบลวรรณา (ณ ลำปาง) ใน เจ้าหลวงฟ้าเมืองแก้วขัตติยะ (ศีติสาร) , พระญาประเทศอุดรทิศ เจ้าเมืองพะเยา องค์ที่ 3

เจ้าหลวงมหาวงศ์เสกสมรสกับเจ้าหญิงสรีโสภา พระธิดาของเจ้าฟ้าเมืององค์ (เจ้าน้อยไชยสาร) และเจ้านางยอดโนจา (ราชตระกูล "ศีติสาร" ต้นราชตระกูล คือ เจ้าฟ้าญาร้อย (เจ้าน้อยศีธิวงศ์) ซึ่งเป็นราชวงศ์พะเยาเก่า สืบเชื้อสายมาจากราชวงศ์เชียงแสนเดิม ภายหลังจึงแยกออกมาตั้งเป็นราชวงศ์เวียงพร้าว - พะเยา 12 ขุน) มีราชบุตร 3 องค์ คือ

  1. เจ้าราชบุตรเมืองพะเยา (เจ้าศรีสุวรรณ มหาวงศ์) เสกสมรสกับเจ้าหญิงเพียรแก้ว ณ ลำปาง (ราชธิดาของเจ้านครลำปางไชยวงศ์ และเจ้าหญิงนันทา) มีราชบุตร ราชธิดาคือ
    • เจ้าหญิงกาบแก้ว
    • พระญาสุริยวงศ์ (เจ้าน้อยเปี้ย มหาวงศ์) เสกสมรสกับเจ้าหญิงดี จันทยศ (พระธิดาของเจ้าราชบุตรจันทยศ และเจ้าหญิงยอดเฮือน ณ เชียงใหม่[2]) มีราชธิดาคือ
      • เจ้าหญิงทรายมูล (มหาวงศ์) ไชยเมือง
    • เจ้าหญิงกาบคำ
    • เจ้าหญิงเค็ดแก้ว
  2. เจ้าสุริวงศ์ มหาวงศ์ มีราชบุตร 2 องค์ คือ
    • เจ้าคัมภีระ มหาวงศ์
    • เจ้ากันภิรมย์ มหาวงศ์
  3. เจ้าศรีวงศ์ หรือเจ้าเทพวงศ์ มหาวงศ์

ราชตระกูล[แก้]

ดูเพิ่ม[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. พงศาวดารเมืองนครเชียงใหม่ เมืองนครลำปาง เมืองลำพูนไชย, หน้า 104
  2. เจ้าหญิงยอดเฮือน ณ เชียงใหม่ หรือเจ้าแม่ทิพยอด เป็นพระธิดาของเจ้าหนานสมนุษย์ ณ เชียงใหม่ ราชบุตรของเจ้าราชภาคินัย (เจ้าน้อยแผ่นฟ้า) สืบเชื้อสายมาจากพระเจ้าบรมราชาธิบดีกาวิละ เจ้านครเชียงใหม่ (เจ้าเจ็ดตนผู้ถ้วน1 วงศ์สัตตราชา)
  • คณะทายาทสายสกุล เจ้าหลวงเมืองพะเยา, สถาบันศิลปวัฒนธรรมโยนก. ครบรอบ 100 ปี แม่เจ้าทรายมูล (มหาวงศ์) ไชยเมือง และประวัติสายสกุลเจ้าหลวงเมืองพะเยา พุทธศักราช 2387 - 2456. พะเยา :บ.ฮาซัน พริ้นติ้ง จก., 2546 (หนังสือครบรอบ๑๐๐ปีแม่เจ้าทรายมูล (มหาวงศ์) ไชยเมือง ที่หอวัฒนธรรมนิทัศน์หรือหอจดหมายเหตุแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติฯ ที่วัดศรีโคมคำ เมืองพะเยา ซึ่งพระธรรมวิมลโมลี เจ้าอาวาสท่านได้เก็บรวบรวมไว้ และที่หอจดหมายเหตุแห่งชาติทั้งในกรุงเทพฯ และที่เมืองนครลำปาง)
  • คัมภีร์ คัมภีรญาณนนท์ , นาวาอากาศเอก. เจ้านายฝ่ายเหนือ. [1]