ข้ามไปเนื้อหา

พระธรรมโกศาจารย์

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
พระธรรมโกศาจารย์
ผู้ดำรงตำแหน่งคนปัจจุบัน
พระธรรมโกศาจารย์ (องอาจ ฐิตธมฺโม)
ตั้งแต่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2555
การเรียกขานท่านเจ้าคุณ
จวนพระอารามหลวง หรือวัดราษฎร์
ผู้แต่งตั้งพระมหากษัตริย์ไทย
วาระตลอดพระชีพ หรือ ได้รับสถาปนาเป็นพระราชาคณะเจ้าคณะรอง
ผู้ประเดิมตำแหน่งพระธรรมโกษาจารย์ (ยัง เขมาภิรโต)
สถาปนา13 พฤศจิกายน พ.ศ. 2411

พระธรรมโกศาจารย์ เป็นสมณศักดิ์สำหรับพระราชาคณะชั้นธรรม ปัจจุบันพระราชทานเฉพาะแก่พระเถระฝ่ายมหานิกาย มีพัดยศเฉพาะแถบสีม่วง

ประวัติ

[แก้]

ในทำเนียบ "ตำแหน่งพระราชาคณะในกรุงนอกกรุง ครั้งกรุงเก่า" ปรากฏชื่อพระธรรมโกษา วัดประดู่ เป็นพระราชาคณะในคณะกลางฝ่ายอรัญวาสี[1] ถึงสมัยรัตนโกสินทร์เป็นสมณศักดิ์พระราชาคณะชั้นสามัญ จนกระทั่ง พ.ศ. 2441 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดให้เลื่อนพระเทพโมลี (ยัง เขมาภิรโต) ขึ้นเป็นพระราชาคณะชั้นธรรมที่ "พระธรรมโกษาจารย์" เป็นรูปแรก[2]

ฐานานุกรม

[แก้]

ผู้ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์ที่พระธรรมโกศาจารย์ มีฐานานุศักดิ์ตั้งฐานานุกรมได้ 6 รูป คือ

  • พระครูปลัดศีลวัฒน์
  • พระครูวินัยธร
  • พระครูธรรมธร
  • พระครูสังฆรักษ์
  • พระครูสมุห์
  • พระครูใบฎีกา

ผู้ได้รับสมณศักดิ์

[แก้]

ผู้ดำรงสมณศักดิ์พระราชาคณะชั้นธรรมที่พระธรรมโกษาจารย์ มีรายนามดังต่อไปนี้

ลำดับที่รายนามวัดดำรงสมณศักดิ์สมณศักดิ์ล่าสุดสังกัดคณะสงฆ์
1พระธรรมโกษาจารย์ (ยัง เขมาภิรโต)วัดโสมนัสราชวรวิหาร กรุงเทพมหานครพ.ศ. 2441-2443สมเด็จพระมหาวีรวงศ์ธรรมยุติกนิกาย
2พระธรรมโกษาจารย์ (แพ ติสฺสเทโว)วัดสุทัศนเทพวรารามราชวรมหาวิหาร กรุงเทพมหานครพ.ศ. 2443-2455สมเด็จพระสังฆราชมหานิกาย
3พระธรรมโกษาจารย์ (ม่วง รตนทฺธโช)วัดท่าโพธิ์ จังหวัดนครศรีธรรมราชพ.ศ. 2455-2466พระรัตนธัชมุนีธรรมยุติกนิกาย
4พระธรรมโกศาจารย์ (เซ่ง อุตฺตโม)วัดราชาธิวาสราชวรวิหาร กรุงเทพมหานครพ.ศ. 2466-2472พระธรรมวโรดมธรรมยุติกนิกาย
5พระธรรมโกศาจารย์ (ปลด กิตฺติโสภโณ)วัดเบญจมบพิตรดุสิตวนารามราชวรวิหาร กรุงเทพมหานครพ.ศ. 2473-2482สมเด็จพระสังฆราชมหานิกาย
6พระธรรมโกศาจารย์ (ปลอด อตฺถการี)วัดราชาธิวาสราชวรวิหาร กรุงเทพมหานครพ.ศ. 2490-2499พระศาสนโศภนธรรมยุติกนิกาย
7พระธรรมโกศาจารย์ (ชอบ อนุจารี)วัดราษฎร์บำรุง จังหวัดชลบุรีพ.ศ. 2500-2530พระพิมลธรรมมหานิกาย
8พระธรรมโกศาจารย์ (เงื่อม อินฺทปญฺโญ)วัดพระบรมธาตุไชยาราชวรวิหาร จังหวัดสุราษฎร์ธานีพ.ศ. 2530-2536-มหานิกาย
9พระธรรมโกศาจารย์ (ปั่น ปทุมุตฺตโร)วัดชลประทานรังสฤษฎ์ จังหวัดนนทบุรีพ.ศ. 2537-2547พระพรหมมังคลาจารย์มหานิกาย
10พระธรรมโกศาจารย์ (ประยูร ธมฺมจิตฺโต)วัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร กรุงเทพมหานครพ.ศ. 2548-2555พระพรหมบัณฑิตมหานิกาย
11พระธรรมโกศาจารย์ (องอาจ ฐิตธมฺโม)วัดขันเงิน จังหวัดชุมพรพ.ศ. 2555-ปัจจุบันยังดำรงสมณศักดิ์อยู่มหานิกาย

อ้างอิง

[แก้]
เชิงอรรถ
  1. เรื่องตั้งพระราชาคณะผู้ใหญ่ในกรุงรัตนโกสินทร์ เล่ม ๑, หน้า 290
  2. เรื่องตั้งพระราชาคณะผู้ใหญ่ในกรุงรัตนโกสินทร์ เล่ม ๑, หน้า 14
บรรณานุกรม
  • สมมอมรพันธุ์, พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระ. เรื่องตั้งพระราชาคณะผู้ใหญ่ในกรุงรัตนโกสินทร์ เล่ม ๑. กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, 2545. 428 หน้า. หน้า 290. ISBN 974-417-530-3