ข้ามไปเนื้อหา

พระธรรมวโรดม

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

พระธรรมวโรดม เป็นสมณศักดิ์พระราชาคณะเจ้าคณะรอง ปัจจุบันพระราชทานเฉพาะแก่พระเถระฝ่ายมหานิกาย ปัจจุบันตามพระราชนิยมในรัชกาลที่ 10 ที่ใช้คำว่า “พรหม” นำหน้าราชทินนามพระราชาคณะเจ้าคณะรองทุกรูป และมักเติมคำว่า วชิร, วชิรา ประกอบในราชทินนาม สมณศักดิ์ที่ พระธรรมวโรดม จึงเปลี่ยนเป็น พระพรหมวชิโรดม แทน

พระพรหมวชิโรดม
ผู้ดำรงตำแหน่งคนปัจจุบัน
พระพรหมวชิโรดม (สุทัศน์ วรทสฺสี)
ตั้งแต่ 8 พฤษภาคม พ.ศ. 2567
การเรียกขานท่านเจ้าคุณ
จวนพระอารามหลวง
ผู้แต่งตั้งพระมหากษัตริย์ไทย
วาระตลอดพระชีพ หรือ ได้รับสถาปนาเป็นสมเด็จพระราชาคณะ
ผู้ประเดิมตำแหน่งพระธรรมโคดม
สถาปนาไม่ปรากฎ

ประวัติ

[แก้]

"พระธรรมวโรดม" เดิมเรียกว่า "พระธรรมโคดม" เป็นสมณศักดิ์พระราชาคณะเจ้าคณะรองในคณะคามวาสีฝ่ายขวาในสมัยกรุงศรีอยุธยา เมื่อมีการปฏิรูปการปกครองคณะสงฆ์ในสมัยรัตนโกสินทร์จึงเปลี่ยนเป็นเจ้าคณะรองในคณะใต้ ต่อมาพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชโปรดให้แก้ราชทินนามเป็น "พระธรรมอุดม" เพื่อไม่ให้พ้องกับพระนามของพระโคตมพุทธเจ้า จนถึงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดให้แก้ราชทินนามอีกเป็น "พระธรรมวโรดม" ต่อมาในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระราชนิยมในการนำคำว่า วชิร, วัชร และ พัชร อันหมายถึงพระปรมาภิไธย มาเป็นส่วนหนึ่งของราชทินนาม และใช้คำว่า “พรหม” นำหน้าราชทินนามพระราชาคณะเจ้าคณะรองทุกรูป ปัจจุบันจึงเปลี่ยนมีการตั้งราชทินนาม “พระพรหมวชิโรดม” ขึ้นมาทดแทน

ฐานานุกรม

[แก้]

ผู้ที่ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์ที่ พระธรรมวโรดม สามารถแต่งตั้งฐานานุกรมได้ 8 รูป คือ

  • พระครูปลัดสุวัฒนสุตคุณ วิบุลคณิสสร ธุราทรมหานุนายก

ผู้ได้รับสมณศักดิ์

[แก้]

ในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ มีพระเถระได้รับพระราชทานสมณศักดิ์ที่พระธรรมวโรดม ดังนี้

ลำดับที่รายนามวัดดำรงสมณศักดิ์
1พระธรรมโคดม(ไม่ปรากฏ)?
2พระธรรมอุดม (ชู)วัดราชบุรณราชวรวิหาร?
3พระธรรมอุดม (ทองดี)วัดระฆังโฆสิตารามวรมหาวิหารพ.ศ. ???? - 2363
4พระธรรมอุดมวัดหงส์รัตนารามราชวรวิหารพ.ศ. 2363 - ????
5พระธรรมอุดม (นาค)วัดราชบุรณราชวรวิหารพ.ศ. ???? - 2373
6พระธรรมอุดม (ฤกษ์)วัดระฆังโฆสิตารามวรมหาวิหารพ.ศ. 2373 - 2386
7พระธรรมอุดม (เซ่ง)วัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหารพ.ศ. 2386 - 2394
8พระธรรมอุดม (ถึก)วัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหารพ.ศ. 2394 - 2396
9พระธรรมวโรดม (สมบุรณ์)วัดราชบุรณราชวรวิหารพ.ศ. 2397 - 2415
10พระสาสนโสภณที่พระธรรมวโรดม (สา ปุสฺสเทโว)วัดราชประดิษฐสถิตมหาสีมารามราชวรวิหารพ.ศ. 2415 - 2422
11พระธรรมวโรดม (แดง สีลวฑฺฒโน)วัดสุทัศนเทพวรารามราชวรมหาวิหารพ.ศ. 2422 - 2434
12พระธรรมวโรดม (แสง ปญฺญาทีโป)วัดราชบุรณราชวรวิหารพ.ศ. 2434 - 2437
13พระธรรมวโรดม (ฤทธิ์ ธมฺมสิริ)วัดบพิตรพิมุขวรวิหารพ.ศ. 2437 - 2444
14พระธรรมวโรดม (จ่าย ปุณฺณทตฺโต)วัดเบญจมบพิตรดุสิตวนารามราชวรวิหารพ.ศ. 2445 - 2465
15พระธรรมวโรดม (เข้ม ธมฺมสโร)วัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหารพ.ศ. 2466 - 2472
16พระธรรมวโรดม (เซ่ง อุตฺตโม)วัดราชาธิวาสราชวรวิหารพ.ศ. 2472 - 2485
17พระธรรมวโรดม (อยู่ ญาโณทโย)วัดสระเกศราชวรมหาวิหารพ.ศ. 2488 - 2496
18พระธรรมวโรดม (โชติ ธมฺมปฺปชฺโชติโก)วัดพระปฐมเจดีย์ราชวรมหาวิหารพ.ศ. 2496 - 2498
19พระธรรมวโรดม (ปุ่น ปุณฺณสิริ)วัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหารพ.ศ. 2499 - 2504
20พระธรรมวโรดม (ทรัพย์ โฆสโก)วัดสังเวชวิศยารามวรวิหารพ.ศ. 2504 - 2515
21พระธรรมวโรดม (สนิธ เขมจารี)วัดปทุมคงคาราชวรวิหาร พ.ศ. 2515 - 2528
22พระธรรมวโรดม (นิยม ฐานิสฺสโร)วัดชนะสงครามราชวรมหาวิหารพ.ศ. 2530 - 2535
23พระธรรมวโรดม (บุญมา คุณสมฺปนฺโน)วัดเบญจมบพิตรดุสิตวนารามราชวรวิหารพ.ศ. 2535 - 2550
24พระธรรมวโรดม (สมเกียรติ กิตฺติวฑฺฒโน)วัดทินกรนิมิตพ.ศ. 2551 - 2560
25พระพรหมวชิโรดม (สุทัศน์ วรทสฺสี)วัดโมลีโลกยารามราชวรวิหารพ.ศ. 2567 - ปัจจุบัน

อ้างอิง

[แก้]
  • สมมอมรพันธุ์, พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระ. เรื่องตั้งพระราชาคณะผู้ใหญ่ในกรุงรัตนโกสินทร์ เล่ม ๑. กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, 2545. 428 หน้า. ISBN 974-417-530-3