พระช้อย
| พระช้อย | |
|---|---|
| พระเจ้าเชียงใหม่ ในฐานะประเทศราชของกรุงศรีอยุธยา | |
| ครั้งที่ 1 | พ.ศ. 2150 - 2151 |
| ราชาภิเษก | พ.ศ. 2150 |
| ก่อนหน้า | นรธาเมงสอ |
| ถัดไป | พระชัยทิพ |
| ครั้งที่ 2 | พ.ศ. 2156 - 2158 |
| ก่อนหน้า | พระชัยทิพ |
| ถัดไป | เจ้าพลศึกซ้ายไชยสงคราม |
| พิราลัย | พ.ศ. 2158 |
| ราชวงศ์ | ตองอู |
| พระราชบิดา | นรธาเมงสอ |
พระช้อย[1] หรือ สะโทกะยอ[2] (พม่า: သတိုးကျော်) ตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่ออกพระนามว่า เจ้าสะโทกอย (ไทยถิ่นเหนือ: ᩈᨴᩰᨠᩬ᩠ᨿ)[3] หรือ เจ้าหมองส่วยสโตคอย[4] (พงษาวดารเมืองน่าน) และยังปรากฎพระนามร่วมกับพระเชษฐาพระองค์รองของพระองค์ว่า เจ้าแผ่นดินทั้งสองพี่น้อง[5] เป็นพระเจ้าเชียงใหม่จากราชวงศ์ตองอู เป็นพระราชโอรสพระองค์เล็กในพระเจ้าเชียงใหม่นรธาเมงสอ หลังจากที่พระราชบิดาสิ้นพระชนม์แล้ว พระราชโอรสทั้ง 3 พระองค์ต่างแย่งชิงราชสมบัติกัน ในที่สุดขุนนางกลุ่มหนึ่งสนับสนุนให้พระองค์ครองราชย์ต่อจากพระบิดาได้สำเร็จในรัชสมัยแรกระหว่าง พ.ศ. 2150 - 2151 (1 ปี) แล้วทรงถูกขุนนางอีกกลุ่มถอดจากราชสมบัติเพื่อให้พระชัยทิพพระเชษฐาพระองค์รองของพระองค์ครองราชย์แทน แต่ขุนนางฝ่ายพระองค์ได้ยกทัพจากลำปางมายึดเมืองเชียงใหม่แล้วถวายราชสมบัติแก่อีกครั้งใน พ.ศ. 2156 - 2158 (2 ปี) ในช่วงนี้เชียงใหม่สวามิภักดิ์ต่อกรุงศรีอยุธยา พระเจ้าอะเน่าก์แพตหลุ่นแห่งกรุงหงสาวดีจึงยกทัพมายึดเมืองเชียงใหม่[6] พระช้อยทรงถูกจับในข้อหากบฏและถึงแก่พิราลัย[7] เมืองเชียงใหม่จึงกลับมาเป็นเมืองขึ้นของพม่าอีกครั้ง
อ้างอิง
[แก้]- เชิงอรรถ
- ↑ ประวัติศาสตร์ล้านนา, ภาคผนวก 2
- ↑ ตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่ ฉบับเชียงใหม่ 700 ปี, หน้า 97
- ↑ เพนธ์, ฮันส์ (1996). ตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่ ฉบับใบลาน. กรุงเทพฯ: Silkworm Books. p. 39. ISBN 9747047691.
- ↑ ประชุมพงษาวดารภาคที่ 10, หน้า 70
- ↑ "จารึกระฆังในถ้ำเชียงดาว ด้านที่ 1". db.sac.or.th. สืบค้นเมื่อ 2025-04-07.
- ↑ พระราชพงศาวดารพม่า, หน้า 224
- ↑ ประวัติศาสตร์ล้านนา, หน้า 280
- บรรณานุกรม
- ตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่ ฉบับเชียงใหม่ 700 ปี. เชียงใหม่ : ศูนย์วัฒนธรรมจังหวัดเชียงใหม่ สถาบันราชภัฏเชียงใหม่, 2538. 320 หน้า. ISBN 974-8150-62-3
- นราธิปประพันธ์พงศ์, พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระ. พระราชพงศาวดารพม่า. พิมพ์ครั้งที่ 2, กรุงเทพฯ : ศรีปัญญา, 2550. 1136 หน้า. ISBN 978-974-7088-10-6
- ประชุมพงษาวดารภาคที่ 10 เรื่องราชวงษปกรณ์ พงษาวดารเมืองน่าน. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์โสภรพิพรรฒธนากร, 2461. 210 หน้า.
- รุ่งพงษ์ ชัยนาม. ประวัติศาสตร์ล้านนา : ประวัติศาสตร์ไทยที่คนไทยไม่ค่อยมีโกาสได้ศึกษา. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
- สรัสวดี อ๋องสกุล. ประวัติศาสตร์ล้านนา. พิมพ์ครั้งที่ 7, กรุงเทพฯ : อมรินทร์, 2553. 660 หน้า. ISBN 978-974-8132-15-0
| ก่อนหน้า | พระช้อย | ถัดไป | ||
|---|---|---|---|---|
| นรธาเมงสอ (ก่อนรัชสมัยที่ 1) พระชัยทิพ (ก่อนรัชสมัยที่ 2) |
 |
พระเจ้าเชียงใหม่ (ประเทศราชของกรุงศรีอยุธยา) (พ.ศ. 2150 - 2151 (รัชสมัยที่ 1) พ.ศ. 2156 - 2158 (รัชสมัยที่ 2)) |
 |
พระชัยทิพ (หลังรัชสมัยที่ 1) เจ้าพลศึกศรีสองเมือง (หลังรัชสมัยที่ 2) |