พยาธิใบไม้ในตับเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
พยาธิใบไม้ในตับเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
50px
พยาธิใบไม้ตับเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ตัวเต็มวัย
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร: Animalia
ไฟลัม: Platyhelminthes
ชั้น: Trematoda
ชั้นย่อย: Digenea
อันดับ: Opisthorchiata
วงศ์: Opisthorchiidae
สกุล: Opisthorchis
สปีชีส์: O.  viverrini
ชื่อทวินาม
Opisthorchis viverrini
(Poirier, 1886) Stiles & Hassal, 1896
ชื่อพ้อง[1]

Distoma viverrini Poirier, 1886

พยาธิใบไม้ตับเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (อังกฤษ: Southeast Asian liver fluke ชื่อวิทยาศาสตร์:Opisthorchis viverrini ) เป็นปรสิตพยาธิใบไม้จากสกุล Opisthorchiidae ที่มีผลต่อบริเวณท่อน้ำดี การติดเชื้อมักเกิดจากการทานปลาน้ำจืดมีเกล็ดแบบสุก ๆ ดิบ ๆ[2] เป็นสาเหตุของโรคพยาธิใบไม้ตับ[3] การติดเชื้อ Opisthorchis viverrini และเป็นปัจจัยเสี่ยงให้เกิดมะเร็งท่อน้ำดีได้

Opisthorchis viverrini เป็นหนึ่งในสามสปีชีส์ในสกุล Opisthorchiidae ที่มีความสำคัญทางการแพทย์มากที่สุด ร่วมกับ Clonorchis sinensis และ Opisthorchis felineus[3] อันที่จริง O. viverrini และ C. sinensis สามารถก่อมะเร็งในมนุษย์ได้ และสำนักวิจัยมะเร็งระหว่างประเทศ (IARC) จัดให้เป็นสารก่อมะเร็งชีวภาพกลุ่ม 1 ในปี 2552[4][5][6] O. viverrini ประจำถิ่นทั่วประเทศไทย ลาว เวียดนามและกัมพูชา[7] ในภาคเหนือของประเทศไทย มีพยาธินี้กระจายอย่างกว้างขวาง และมีความชุกของโรคในมนุษย์สูง ขณะที่อัตราความชุกของโรกในภาคกลางมีน้อยกว่า[8] ไม่มีโรคพยาธิใบไม้ตับที่มีสาเหตุจาก Opisthorchis viverrini ในภาคใต้ของประเทศ[8]

โฮสต์ตัวกลางของพยาธินี้ เช่น หอยไซ เป็นหอยน้ำจืดขนาดเล็ก จัดอยู่ในจีนัส Bithynia[9]

การค้นพบ[แก้]

พยาธิใบไม้ในตับเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ถูกอธิบายครั้งแรกโดย เอ็ม.เจ.โพลิเอ นักปรสิตวิทยาชาวฝรั่งเศส หลังพบมันในเสือปลาที่จับมาจากเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ซึ่งตายในสวนสัตว์ที่ติดกับพิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ธรรมชาติแห่งชาติในกรุงปารีส และตั้งชื่อว่า Distomum viverrini[10]

ภาพ[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. Muller R. & Wakelin D. (2002). Worms and human disease. CABI. page 43-44.
  2. Laha T, Pinlaor P, Mulvenna J, Sripa B, Sripa M, Smout MJ, Gasser RB, Brindley PJ, Loukas A (June 2007). "Gene discovery for the carcinogenic human liver fluke, Opisthorchis viverrini". BMC Genomics. 8: 189. doi:10.1186/1471-2164-8-189. PMC 1913519. PMID 17587442..
  3. 3.0 3.1 doi:10.3347/kjp.2001.39.3.209
    This citation will be automatically completed in the next few minutes. You can jump the queue or expand by hand
  4. Kaewpitoon N, Kaewpitoon SJ, Pengsaa P, Sripa B (2008). "Opisthorchis viverrini: the carcinogenic human liver fluke". World J Gastroenterol. 14 (5): 666–674. doi:10.3748/wjg.14.666. PMC 2683991. PMID 18205254.
  5. Sripa B, Brindley PJ, Mulvenna J, Laha T, Smout MJ, Mairiang E, Bethony JM, Loukas A (2012). "The tumorigenic liver fluke Opisthorchis viverrini--multiple pathways to cancer". Trends in Parasitology. 28 (10): 395–407. doi:10.1016/j.pt.2012.07.006. PMC 3682777. PMID 22947297.
  6. American Cancer Society (2013). "Known and Probable Human Carcinogens". cancer.org. American Cancer Society, Inc. สืบค้นเมื่อ 2013-06-02.
  7. Young ND, Campbell BE, Hall RS, Jex AR, Cantacessi C, Laha T, Sohn WM, Sripa B, Loukas A, Brindley PJ, Gasser RB (June 2010). Jones MK, ed. "Unlocking the transcriptomes of two carcinogenic parasites, Clonorchis sinensis and Opisthorchis viverrini". PLoS Neglected Tropical Diseases. 4 (6): e719. doi:10.1371/journal.pntd.0000719. PMC 2889816. PMID 20582164.
  8. 8.0 8.1 doi:10.1016/j.actatropica.2003.01.002
    This citation will be automatically completed in the next few minutes. You can jump the queue or expand by hand
  9. Amany A. Tohamy & Shaimaa M. Mohamed (January) 2006. Chromosomal studies on two Egyptian freshwater snails, Cleopatra and Bithynia (Mollusca-Prosobranchiata) . Arab J. Biotech., Vol. 9, No. (1) Jan. (2006) : 17-26.
  10. Saijuntha W, Sithithaworn P, Kaitsopit N, Andrews R, Petney T (2014). "Liver Flukes: Clonorchis and Opisthorchis". In Toledo R, Fried B. Digenetic Trematodes. New York (US): Springer. pp. 153–200. ISBN 978-1-49-390914-8.

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]