ข้ามไปเนื้อหา

พยัญชนะเพดานอ่อน

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

พยัญชนะเพดานอ่อน หรือ กัณฐชะ (อังกฤษ: velar consonant) คือพยัญชนะที่ออกเสียงโดยใช้ส่วนหลังของลิ้น (dorsum) สัมผัสกับเพดานอ่อนซึ่งเป็นส่วนหลังของเพดานปาก (velum)

ตามสมาคมสัทศาสตร์สากล เสียงรัวหรือเสียงลิ้นกระทบเพดานอ่อนเป็นไปไม่ได้: ดูช่องสีเทาในตารางพยัญชนะปอด ในตำแหน่งเพดานอ่อน ลิ้นมีความสามารถในการเคลื่อนไหวที่เกี่ยวข้องกับการสั่นหรือแตะเพดานอ่อนอย่างจำกัดมาก และตัวลิ้นไม่มีอิสระที่จะเคลื่อนไหวได้เร็วพอที่จะสร้างการรัวหรือกระทบเพดานอ่อนได้

ภาษาไทย

[แก้]

พยัญชนะไทยที่เป็นพยัญชนะเพดานอ่อนได้แก่

  1. ก /k/
  2. ข ฃ ค ฅ ฆ /kʰ/
  3. ง /ŋ/

ตัวอย่าง

[แก้]

พยัญชนะเพดานอ่อนบางตัวที่ระบุโดยสัทอักษรสากลได้แก่:

IPA คำอธิบาย ตัวอย่าง
ภาษา การสะกดคำ IPA ความหมาย
ŋ̊ เสียงนาสิก เพดานอ่อน ไม่ก้อง พม่า[1] ငှါး/nga: [ŋ̊á] 'ยืม'
ŋ เสียงนาสิก เพดานอ่อน ก้อง อังกฤษ ring [ɹʷɪŋ] 'แหวน'
k เสียงหยุด เพดานอ่อน ไม่ก้อง อังกฤษ skip [skɪp] 'ข้าม'
ɡ เสียงหยุด เพดานอ่อน ก้อง อังกฤษ ago [əɡoʊ̯] 'ที่ผ่านมา'
k͜x เสียงกักเสียดแทรก เพดานอ่อน ไม่ก้อง เกาหลี 크다/keuda [k͜xɯ̽da] 'ใหญ่'
ɡ͡ɣ เสียงกักเสียดแทรก เพดานอ่อน ก้อง อังกฤษ[a] good [ˈɡ͡ɣʊˑd̥] 'ดี'
x เสียงเสียดแทรก เพดานอ่อน ไม่ก้อง เยอรมัน Bauch [baʊx] 'ท้อง'
ɣ เสียงเสียดแทรก เพดานอ่อน ก้อง กรีก γάτα [ˈɣata] 'แมว'
ɰ เสียงเปิด เพดานอ่อน ไอริช naoi [n̪ˠɰiː] 'เก้า'
ʍ เสียงเปิด ริมฝีปาก-เพดานอ่อน ไม่ก้อง อังกฤษ which[b] [ʍɪtʃ] 'อันไหน'
w เสียงเปิด ริมฝีปาก-เพดานอ่อน ก้อง อังกฤษ witch [wɪtʃ] 'แม่มด'
k͜𝼄 เสียงกักเสียดแทรกข้างลิ้น เพดานอ่อน ไม่ก้อง Archi[2] лӀон/ƛon [k͜𝼄on] 'ฝูง'
ɡ͡ʟ̝ เสียงกักเสียดแทรกข้างลิ้น เพดานอ่อน ก้อง Hiw qr̄ē [kʷg​͡ʟɪ] 'โลมา'
𝼄 เสียงเสียดแทรกข้างลิ้น เพดานอ่อน ไม่ก้อง Wahgi[3] nòⱡ [no𝼄˩] 'น้ำ'
ʟ̝ เสียงเสียดแทรกข้างลิ้น เพดานอ่อน ก้อง Archi[2] наӏлъдут [naˤʟ̝dut] 'สีน้ำเงิน'
ʟ เสียงเปิดข้างลิ้น เพดานอ่อน ก้อง Wahgi aʟaʟe [aʟaʟe] 'วิงเวียน'
ʟ̆ เสียงลิ้นกระทบข้างลิ้น เพดานอ่อน ก้อง Melpa  
kʼ เสียงกักเส้นเสียงลมออก เพดานอ่อน Archi кӀан [kʼan] 'ก้น'
k͜xʼ เสียงกักเสียดแทรก กักเส้นเสียงลมออก เพดานอ่อน Hadza dlaggwa [c͜𝼆ʼak͜xʷ’a] 'อุ้มกล่อม'
xʼ เสียงเสียดแทรก กักเส้นเสียงลมออก เพดานอ่อน Tlingit xʼáaxʼ [xʼáːxʼ]ⓘ 'แอปเปิล'
k͜𝼄ʼ เสียงกักเสียดแทรก กักเส้นเสียงลมออกข้างลิ้น เพดานอ่อน Sandawe tl’ungu [k͜𝼄ʼùŋɡȕ] 'ท้องฟ้า'
ɠ̊ (ƙ) เสียงกักเส้นเสียงลมเข้า เพดานอ่อน ไม่ก้อง Uspantek[4] k'aam [ɠ̊aːm] 'เชือก/ด้าย'
ɠ เสียงกักเส้นเสียงลมเข้า เพดานอ่อน ก้อง สินธ์ ڳرو/g̈əro [ɠəro] 'หนัก'
ʞ เสียงเดาะ ปล่อยจากเพดานอ่อน โวลอฟ (paralexical) [ʞ] (allophonic with uvular [ʞ᫢]) 'ใช่'

หมายเหตุ

[แก้]
  1. ↑ Occasional allophone of /ɡ/ for some speakers of Scouse, RP and Cockney.
  2. ↑ In dialects that distinguish between which and witch.

อ้างอิง

[แก้]

หน้า แม่แบบ:Reflist/styles.css ไม่มีเนื้อหา

  1. ↑ Ladefoged & Maddieson (1996).
  2. 1 2 "The Archi Language Tutorial" (PDF). คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2011-09-04. สืบค้นเมื่อ 2009-12-23. (The source uses the symbol for the voiced alveolar lateral fricative, ⟨ɮ⟩, but also notes that the sound to be prevelar.)
  3. ↑ Donald J. Phillips (1976). Wahgi Phonology and Morphology (PDF). B-36. Pacific Linguistics. p. 18.
  4. ↑ Bennett, Ryan; Harvey, Meg; Henderson, Robert; Méndez López, Tomás Alberto (September 2022). "The phonetics and phonology of Uspanteko (Mayan)". Language and Linguistics Compass (ภาษาอังกฤษ). 16 (9). doi:10.1111/lnc3.12467. ISSN 1749-818X. S2CID 252453913. {{cite journal}}: ไม่รู้จักพารามิเตอร์ |article-number= ถูกละเว้น (help)

อ่านเพิ่มเติม

[แก้]
เข้าถึงจาก "https://th.wikipedia.org/w/index.php?title=พยัญชนะเพดานอ่อน&oldid=13045633"