ปู้ ฉ่าน
ปู้ ฉ่าน | |
|---|---|
| 步闡 | |
| เจ้ามณฑลเกาจิ๋ว (交州牧 เจียวโจวมู่) | |
| ดำรงตำแหน่ง ตุลาคม ค.ศ. 272 – กุมภาพันธ์ ค.ศ. 273 | |
| กษัตริย์ | สุมาเอี๋ยน |
| ก่อนหน้า | เปาจิด |
| ขุนนางมหาดเล็ก (侍中 ชื่อจง) | |
| ดำรงตำแหน่ง ตุลาคม ค.ศ. 272 – กุมภาพันธ์ ค.ศ. 273 | |
| กษัตริย์ | สุมาเอี๋ยน |
| ขุนพลพิทักษ์ (衞將軍 เว่ย์เจียงจฺวิน) | |
| ดำรงตำแหน่ง ตุลาคม ค.ศ. 272 – กุมภาพันธ์ ค.ศ. 273 | |
| กษัตริย์ | สุมาเอี๋ยน |
| ขุนพลสำแดงยุทธ์ (昭武將軍 เจาอู่เจียงจฺวิน) | |
| ดำรงตำแหน่ง ค.ศ. 247 – ตุลาคม ค.ศ. 272 | |
| กษัตริย์ | |
| แม่ทัพซีหลิง (西陵督 ซีหลิงตู) | |
| ดำรงตำแหน่ง ค.ศ. 247 – ตุลาคม ค.ศ. 272 | |
| กษัตริย์ | |
| ข้อมูลส่วนบุคคล | |
| เกิด | ไม่ทราบ นครหฺวายอาน มณฑลเจียงซู |
| เสียชีวิต | กุมภาพันธ์ ค.ศ. 273 |
| บุพการี |
|
| ญาติ |
|
| อาชีพ | ขุนพล, ขุนนาง |
| ชื่อรอง | จ้งซือ (仲思) |
| บรรดาศักดิ์ | ก๋งแห่งงิเต๋า (宜都公 อี๋ตูกง) |
ปู้ ฉ่าน (จีน: 步闡; พินอิน: Bù Chǎn; เสียชีวิต กุมภาพันธ์ ค.ศ. 273) ชื่อรอง จ้งซือ (จีน: 仲思; พินอิน: Zhòngsī) เป็นขุนพลของรัฐง่อก๊กในยุคสามก๊กของจีนและเป็นบุตรชายคนรองของเปาจิด (步騭 ปู้ จื้อ) อัครมหาเสนาบดีลำดับที่ 4 ของรัฐง่อก๊ก ภายหลังปู้ ฉ่านแปรพักตร์เข้าด้วยราชวงศ์จิ้นตะวันตก
ภูมิหลังครอบครัว
[แก้]ปู้ ฉ่านเป็นชาวอำเภอชัวหยิน (淮陰縣 หฺวายอินเซี่ยน) เมืองหลินหฺวาย (臨淮郡 หลินหฺวายจฺวิ้น) ซึ่งอยู่บริเวณนครหฺวายอาน (淮安市 หฺวายอานชื่อ) มณฑลเจียงซูในปัจจุบัน[1] ปู้ ฉ่านเป็นบุตรชายคนรองของเปาจิด (步騭 ปู้ จื้อ) อัครมหาเสนาบดีลำดับที่ 4 ของรัฐง่อก๊ก และเป็นน้องชายของปู้ เสีย (步恊) ผู้เป็นบุตรชายคนโตของเปาจิด
การรับราชการ
[แก้]เมื่อ ค.ศ. 247 เปาจิดบิดาของปู้ ฉ่านเสียชีวิต ปู้ เสียพี่ชายของปู้ ฉ่านได้สืบทอดบรรดาศักดิ์หลินเซียงโหว (臨湘侯) ของบิดา[2] ส่วนปู้ ฉ่านได้สืบทอดตำแหน่งแม่ทัพของอำเภอซีหลิง (西陵; ปัจจุบันคือเขตซีหลิง นครอี๋ชาง มณฑลหูเป่ย์) ของบิดา ได้รับการแต่งตั้งเป็นขุนพลสำแดงยุทธ์ (昭武將軍 เจาอู่เจียงจฺวิน) และได้รับการตั้งให้มีบรรดาศักดิ์ซีถิงโหว (西亭侯)[3]
เมื่อ ค.ศ. 265 ปู้ ฉ่านถวายฎีกาเสนอซุนโฮจักรพรรดิแห่งง่อก๊กให้ย้ายนครหลวงจากเกี๋ยนเงียบ (建業 เจี้ยนเย่; ปัจจุบันคือนครหนานจิง มณฑลเจียงซู) ไปยังบู๊เฉียง (武昌 อู่ชาง; ปัจจุบันคือนครเอ้อโจว มณฑลหูเป่ย์) ซุนโฮทรงยอมรับฎีกาและนำไปปฏิบัติ[4]
การก่อกบฏและเสียชีวิต
[แก้]เมื่อ ค.ศ. 272 จักรพรรดิซุนโฮทรงมีรับสั่งเรียกตัวปู้ ฉ่านมานครหลวงเพื่อจะแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งแม่ทัพล้อมกระโจม (繞帳督 เร่าจ้างตู) แต่เนื่องจากปู้ ฉ่านและครอบครัวประจำการอยู่ที่ซีหลิงเป็นเวลาหลายปี ปู้ ฉ่านจึงคิดว่าตนถูกเรียกตัวเพราะทำหน้าที่ในซีหลิงได้ไม่ดี ปู้ ฉ่านยังระแวงตนว่าจะตกเป็นเหยื่อของการใส่ร้ายและลงเอยด้วยความเดือดร้อนอย่างหนัก ปู้ ฉ่านจึงแปรพักตร์เข้าด้วยราชวงศ์จิ้น[a] และยอมมอบซีหลิงให้ราชวงศ์จิ้น[5]
จะเห็นได้ว่าใน "จดหมายเหตุสามก๊ก" (三国志) คำว่า "กับ" (与) ในวลี "จีกับน้องชายซวน" (玑与弟璇) เป็นคำที่เกินมา (衍文) เพราะผู้ที่ถูกส่งไปยังลั่วหยางเพื่อเป็นตัวประกันมีเพียง ปู้ซวน (步璇) เพียงคนเดียว ส่วน ปู้จี (步玑) ซึ่งเป็นหลานชายคนโตผู้สืบทอดตำแหน่งของสกุลปู้ ไม่ได้ถูกส่งไปเป็นตัวประกันที่ลั่วหยาง ด้วยเหตุนี้เขาจึงได้รับการแต่งตั้งจากราชวงศ์จิ้นให้ปกครองเจียงหลิง (江陵) และท้ายที่สุดก็เสียชีวิตในสมรภูมิซีหลิงนั่นเอง
ปู้ ฉ่านส่งบุตรชายคนชายคนรองของปู้ เสีย (พี่ชายของปู้ ฉ่าน) คือปู้ เสฺวียน (步璿)[b] ไปยังลกเอี๋ยง (洛陽 ลั่วหยาง) นครหลวงของราชวงศ์จิ้น ราชสำนักราชวงศ์จิ้นให้ปู้ ฉ่านยังคงดูแลราชการทหารในซีหลิงดังเดิม นอกจากนี้ยังแต่งตั้งให้ปู้ ฉ่านมีตำแหน่งเป็นขุนพลพิทักษ์ (衞將軍 เว่ย์เจียงจฺวิน) มีเกียรติเทียบเท่าเสนาบดีระดับซันกง (三公) ตั้งให้มีตำแหน่งขุนนางมหาดเล็ก (侍中 ชื่อจง) และเจ้ามณฑล (牧 มู่) ของมณฑลเกาจิ๋ว (交州 เจียวโจว) พร้อมประทานอาญาสิทธิ์ ปู้ ฉ่านยังได้รับการตั้งให้มีบรรดาศักดิ์ก๋งแห่งงิเต๋า (宜都公 อี๋ตูกง)[8]
จากนั้นราชสำนักราชวงศ์จิ้นจึงมีคำสั่งให้เอียวเก๋า (羊祜 หยาง ฮู่) ผู้ดำรงตำแหน่งขุนพลทหารม้าและรถรบ (車騎將軍 เชอฉีเจียงจฺวิน) และหยาง เจ้า (楊肇) ผู้ดำรงตำแหน่งข้าหลวงมณฑล (刺史 ชื่อฉื่อ) ของมณฑลเกงจิ๋ว (荊州 จิงโจว) ให้นำกำลังพลไปยังซีหลิงเพื่อหนุนช่วยปู้ ฉ่าน[9] ซุนโฮจักพรรดิง่อก๊กมีรับสั่งให้ลกข้อง (陸抗 ลู่ ค่าง; บุตรชายของลกซุน) ให้นำกำลังพลไปปราบกบฏปู้ ฉ่าน ลกข้องกระทำภารกิจสำเร็จโดยการขับไล่ทัพราชวงศ์จิ้น ยึดซีหลิงคืนมาได้ จับตัวและประหารชีวติปู้ ฉ่าน ตระกูลปู้ทั้งหมดถูกกวาดล้าง มีเพียงปู้ เสฺวียนที่ไปเป็นตัวประกันของราชวงศ์จิ้นที่รอดชีวิต[10]
ดูเพิ่ม
[แก้]หมายเหตุ
[แก้]- ↑ เมื่อ ค.ศ. 263 วุยก๊กที่เป็นรัฐอริของง่อก๊กพิชิตจ๊กก๊กที่เป็นรัฐพันธมิตรของง่อก๊ก ราวสองปีต่อมา ราชวงศ์จิ้นขึ้นมาแทนที่วุยก๊ก ราชวงศ์จิ้นกลายเป็นอริใหม่ของง่อก๊กและในที่สุดราชวงศ์จิ้นก็พิชิตง่อก๊กได้ในภายหลังเมื่อ ค.ศ. 280
- ↑ เมื่อเปรียบเทียบความในสามก๊กจี่ ว่า "ฉ่านอยู่ในซีหลิงหลายชั่วรุ่น ท้ายที่สุดได้รับคำสั่งเรียกตัว ตนคิดว่าาตนจะเสียตำแหน่ง อีกทั้งยังกลัวว่ามีภัยจากการใส่ร้าย จึงยึดเมืองจำนนต่อจิ้น ส่งจี (璣) และน้องชายเสฺวียน (璿) ไปลกเอี๋ยงเป็นตัวประกัน.." (闡累世在西陵，卒被征命，自以失職，又懼有讒禍，於是據城降晉，遣璣與弟璿詣洛陽爲任...)[6] กับความในเจี้ยนคางฉือลู่ (建康實錄) ว่า "ฉ่านอยู่ในซีหลิงหลายชั่วรุ่น ท้ายได้สุดได้เห็นคำสั่งเรียกตัว ตนเชื่อว่าจะเสียตำแหน่ง กลัวการใส่ร้าย จึงไม่ไปตามคำสั่งเรียก ยึดเมืองจำนนต่อจิ้น ให้หลานชายเสฺวียนไปลกเอี๋ยงเป็นตัวประกัน เจ้านายองค์หลัง (ซุนโฮ) ทรงส่งมหาขุนพลลกข้องไปปราบปรามจับกุมได้ กวาดล้างสามชั่วโคตร" (闡以累世在西陵，卒見徵命，自以為失職，懼讒，乃不應召，據城降晉，使兄子璿往洛陽為質。後主遣大將軍陸抗討擒之，夷三族。)[7] จะเห็นได้ว่าในสามก๊กจี่ อักษร 與 ที่มีความหมายว่า "และ" ในความว่า "จีและน้องชายเสฺวียน" (璣與弟璿) เป็นคำที่เกินมา หากตัดอักษรนี้จะได้ความว่า "เสฺวียนน้องชายของจี" (璣弟璿) เนื่องจากผู้ที่ถูกส่งตัวไปเป็นตัวประกันที่ลกเอี๋ยงมีเพียงปู้ เสฺวียนคนเดียว ส่วนปู้ จีเป็นหลานชายคนโตผู้เป็นทายาทสืบทอดตระกูลปู้ ไม่ได้ถูกส่งไปเป็นตัวประกันที่ลกเอี๋ยง จึงได้รับการแต่งตั้งจากราชวงศ์จิ้นให้มีบรรดาศักดิ์ในอำเภอกังเหลง (江陵 เจียงหลิง) และท้ายที่สุดก็เสียชีวิตในยุทธการที่ซีหลิง
อ้างอิง
[แก้]- ↑ (步隲字子山，臨淮淮陰人也。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 52.
- ↑ (十一年卒，子協嗣，統騭所領，加撫軍將軍。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 52.
- ↑ (協弟闡，繼業爲西陵督，加昭武將軍，封西亭侯) สามก๊กจี่ เล่มที่ 52.
- ↑ (九月，從西陵督步闡表，徙都武昌，御史大夫丁固、右將軍諸葛靚鎮建業。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 48.
- ↑ (恊弟闡，繼業為西陵督，加昭武將軍，封西亭侯。鳳皇元年，召為繞帳督。闡累世在西陵，卒被徵命，自以失職，又懼有讒禍，於是據城降晉。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 52.
- ↑ สามก๊กจี่ เล่มที่ 52.
- ↑ เจี้ยนคางฉือลู่ เล่มที่ 4.
- ↑ (遣璣與弟璿詣洛陽為任，晉以闡為都督西陵諸軍事、衞將軍、儀同三司，加侍中，假節領交州牧，封宜都公； ...) สามก๊กจี่ เล่มที่ 52.
- ↑ (命車騎將軍羊祜、荊州刺史楊肇往赴救闡。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 52.
- ↑ (孫皓使陸抗西行，祜等遁退。抗陷城，斬闡等，步氏泯滅，惟璿紹祀。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 52.