ข้ามไปเนื้อหา

ปีศักดิ์สิทธิ์ ค.ศ. 2025

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ปีศักดิ์สิทธิ์ ค.ศ. 2025
ตราสัญลักษณ์ทางการของปีศักดิ์สิทธิ์ ค.ศ. 2025 พร้อมคำขวัญว่า "บรรดาผู้จาริกแห่งความหวัง" (Pilgrims of Hope)
ชื่อพื้นเมือง Iubilaeum A.D. MMXXV
วันที่24 ธันวาคม ค.ศ. 2024 – 6 มกราคม ค.ศ. 2026 (2024-12-24 – 2026-01-06)
ระยะเวลา379 วัน
ที่ตั้งทั่วโลก
เว็บไซต์www.iubilaeum2025.va/en.html

ปีศักดิ์สิทธิ์ ค.ศ. 2025 (อังกฤษ: 2025 Jubilee; ละติน: Iubilaeum A.D. MMXXV) เป็นปีศักดิ์สิทธิ์ของคริสตจักรโรมันคาทอลิกที่เฉลิมฉลองใน ค.ศ. 2025 ประกาศโดยสมเด็จพระสันตะปาปายอห์น ปอลที่ 2 เมื่อสิ้นสุดปีปีติมหาการุญ (Great Jubilee) เมื่อ ค.ศ. 2000[1] ปีศักดิ์สิทธิ์นี้อยู่ในลำดับถัดจากปีศักดิ์สิทธิ์แห่งเมตตาธรรม (Extraordinary Jubilee of Mercy) เมื่อ ค.ศ. 2015–2016[2] สมณโองการประกาศปีศักดิ์สิทธิ์ ค.ศ. 2025 โดยสมเด็จพระสันตะปาปาฟรานซิสมีชื่อว่า Spes non confundit (ภาษาละตินของ "ความหวังนี้ไม่ทำให้เราผิดหวัง")[3]

ปีศักดิ์สิทธิ์ ค.ศ. 2025 เริ่มต้นตั้งแต่วันคริสต์มาสอีฟ (24 ธันวาคม) ค.ศ. 2024 จนถึงวันสมโภชพระคริสต์แสดงองค์ (6 มกราคม) ค.ศ. 2026

การเตรียมงาน

[แก้]

เมื่อสิ้นสุดปีปีติมหาการุญ ค.ศ. 2000 สมเด็จพระสันตะปาปายอห์น ปอลที่ 2 ตรัสกับเด็ก ๆ ทั่วโลก โดยทรงระบุว่าเด็ก ๆ และเยาวชนในเวลานั้นจะเป็น "ผู้มีบทบาทสำคัญในปีศักดิ์สิทธิ์ครั้งถัดไปใน ค.ศ. 2025"[4]

ในวันที่ 26 ธันวาคม ค.ศ. 2021 สมเด็จพระสันตะปาปาฟรานซิสทรงมอบหมายสมณสภาเพื่อส่งเสริมการประกาศข่าวดีในยุคใหม่ (Pontifical Council for Promoting the New Evangelization) ให้ทำหน้าที่จัดเตรียมงานสำหรับปีศักดิ์สิทธิ์ เนื่องจากพระองค์ทรงถือว่าปีศักดิ์สิทธิ์นี้เป็นรากฐานสำคัญต่อการเสริมสร้างคริสตจักรโรมันคาทอลิก[5]

ในวันที่ 3 มกราคม ค.ศ. 2022 ในการประชุมที่กรุงโรม ได้มีมติกำหนดคำขวัญของปีศักดิ์สิทธิ์คือ "บรรดาผู้จาริกแห่งความหวัง" (Pilgrims of Hope)[6] ในวันที่ 22 กุมภาพันธ์ สมณสภาเพื่อส่งเสริมการประกาศข่าวดีในยุคใหม่จัดการแข่งขันออกแบบตราสัญลักษณ์ทางการของปีศักดิ์สิทธิ์ ค.ศ. 2025 โดยมีเงื่อนไขหลักคือผู้เข้าแข่งขันต้องส่งผลงานที่อิงจากคำขวัญ สมณสภาจะเลือกการออกแบบที่สื่อข้อความได้ดีที่สุด การแข่งขันเปิดรับจนถึงวันที่ 20 พฤษภาคม[7] และตราสัญลักษณ์ทางการได้รับการนำเสนอในช่วงปลายเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2022[8]

สมณโองการปีศักดิ์สิทธิ์[9] ชื่อว่า Spes non confundit (ความหวังนี้ไม่ทำให้เราผิดหวัง) ประกาศเมื่อวันที่ 9 พฤษภาคม ค.ศ. 2024 ซึ่งตรงกับวันสมโภชพระเยซูเจ้าเสด็จสู่สวรรค์[10]

สื่อ

[แก้]
ตราสัญลักษณ์ของปีศักดิ์สิทธิ์ ค.ศ. 2025 และสัญลักษณ์นำโชคลูเช่ จัดแสดงด้านนอกของอาสนวิหารแม่พระปฏิสนธินิรมลในนครหางโจว

ตราสัญลักษณ์แสดงภาพคน 4 คนสวม "ชุดคลุมของผู้จาริก" กำลังเดินตามกางเขน เป็นตัวแทนของมนุษยชาติทั้งหมดที่เดินทางจากทั้งสี่ทิศ คนทั้งสี่โอบกอดกันสื่อถึงภราดรภาพของทั้งมนุษยชาติ กางเขนถือโดยคนหน้าสุดและสื่อถึงการยึดมั่นในความหวังและความเชื่อ คนเหล่านี้ยืนอยู่บนคลื่น แสดงถึงว่าการจาริกของชีวิตนั้นไม่ราบรื่นเสมอไป กลุ่มของผู้จาริกยังสื่อถึงว่าการจาริกอันหมายถึงชีวิตนั้นเป็นการเดินทางร่วมกันในฐานะชุมชนผู้เชื่อ

ในวันที่ 28 ตุลาคม ค.ศ. 2024 นครรัฐวาติกันเปิดตัวสัญลักษณ์นำโชคของปีศักดิ์สิทธิ์ ค.ศ. 2025 ชื่อว่า "ลูเช่" (Luce; คำในภาษาอิตาลีที่มีความหมายว่า "แสง") ซึ่งได้รับแรงบันดาลใจจากงานศิลป์แบบอนิเมะ เพื่อให้เข้าถึงเหล่าเยาวชน[11]

งานสำคัญ

[แก้]

ประตูศักดิ์สิทธิ์

[แก้]

การเปิดและการปิดประตูศักดิ์สิทธิ์ของสี่มหาวิหารในพระสันตะปาปาในกรุงโรม ซึ่งปกติจะผนึกด้วยปูนและซีเมนต์ ถือเป็นสัญญาณของการเริ่มต้นและการสิ้นสุดของปีศักดิ์สิทธิ์:[3]

มหาวิหาร วันเปิด วันปิด รูป
มหาวิหารนักบุญเปโตร 24 ธันวาคม ค.ศ. 2024 6 มกราคม ค.ศ. 2026
อัครมหาวิหารนักบุญยอห์น ลาเตรัน 29 ธันวาคม ค.ศ. 2024 27 ธันวาคม ค.ศ. 2025
มหาวิหารซันตามาเรียมัจโจเร 1 มกราคม ค.ศ. 2025 25 ธันวาคม ค.ศ. 2025
มหาวิหารนักบุญเปาโลนอกกำแพง 5 มกราคม ค.ศ. 2025 28 ธันวาคม ค.ศ. 2025

การเปิดและการปิดประตูศักดิ์สิทธิ์ในกรุงโรม

[แก้]

เมื่อวันที่ 24 ธันวาคม ค.ศ. 2024 สมเด็จพระสันตะปาปาฟรานซิสทรงเปิดประตูศักดิ์สิทธิ์ของมหาวิหารนักบุญเปโตรในนครรัฐวาติกัน ถือเป็นการเริ่มต้นของปีศักดิ์สิทธิ์อย่างเป็นทางการ

ต่อมาเมื่อวันที่ 29 เดือนเดียวกัน พระคาร์ดินัลผู้แทนบัลดัสซาเร เรย์นา (Baldassare Reina) เปิดประตูศักดิ์สิทธิ์ของอัครมหาวิหารนักบุญยอห์น ลาเตรัน เมื่อวันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 2025 มุขนายกรองพระคาร์ดินัลโรลันดัส มาคริกคัส (Rolandas Makrickas) เปิดประตูศักดิ์สิทธิ์ของมหาวิหารซันตามาเรียมัจโจเร[12] และสุดท้ายเมื่อวันที่ 5 มกราคม พระคาร์ดินัลเจมส์ ไมเคิล ฮาร์เวย์ (James Michael Harvey) อัครมุขนายกชาวอเมริกัน เปิดประตูศักดิ์สิทธิ์ของมหาวิหารนักบุญเปาโลนอกกำแพง[13]

ประตูบานที่ 5 ตั้งอยู่ในเรือนจำในเรบิบเบีย (Rebibbia) เปิดเมื่อวันที่ 26 ธันวาคม ค.ศ. 2024 การเปิดดังกล่าวมีจุดมุ่งหมายเพื่อใช้เป็นสัญลักษณ์ถึง "การเชิญชวนนักโทษทุกคนให้มองไปยังอนาคตด้วยความหวังและความมั่นใจที่จะได้เริ่มต้นใหม่" นี่เป็นครั้งแรกที่ประตูเรือนจำถูกเปิดเพื่อแสดงการเริ่มต้นปีศักดิสิทธิ์[14]

เมื่อวันที่ 9 มกราคม ค.ศ. 2025 อัครมุขนายกซันโต มาร์ซีอาโน (Santo Marcianò) แห่งสังฆมณฑลทหารแห่งประเทศอิตาลี (Military Ordinariate of Italy) กำหนดให้เรือนาวีอิตาลีชื่ออเมริโก เวสปุชชี (Amerigo Vespucci) เป็นโบสถ์และสถานที่จาริกของปีศักดิ์สิทธิ์ ค.ศ. 2025 "เพื่อการจาริกศักดิ์สิทธิ์และเพื่อการแสดงความศรัทธาของคณะมิสซังในทะเล"[15]

เมื่อวันที่ 25 ธันวาคม ค.ศ. 2025 พระคาร์ดินัลมาคริกคัสปิดประตูศักดิ์สิทธิ์ของมหาวิหารซันตามาเรียมัจโจเร เมื่อวันที่ 27 ธันวาคม พระคาร์ดินัลเรย์นาปิดประตูศักดิ์สิทธิ์ของอัครมหาวิหารนักบุญยอห์น ลาเตรัน และวันที่ 28 ธันวาคม พระคาร์ดินัลฮาร์เวย์ปิดประตูศักดิ์สิทธิ์ของมหาวิหารนักบุญเปาโลนอกกำแพง[16]

ท้ายที่สุด เมื่อวันที่ 6 มกราคม ค.ศ. 2026 สมเด็จพระสันตะปาปาเลโอที่ 14 ทรงปิดประตูศักดิ์สิทธิ์ของมหาวิหารนักบุญเปโตร ถือเป็นการสิ้นสุดปีศักดิ์สิทธิ์อย่างเป็นทางการ[16]

กิจกรรม

[แก้]

ปีศักดิ์สิทธิ์เริ่มต้นในวันคริสต์มาสอีฟ (24 ธันวาคม) ของ ค.ศ. 2024 เมื่อสมเด็จพระสันตะปาปาฟรานซิสทรงเคาะประตูศักดิ์สิทธิ์ของมหาวิหารนักบุญเปโตรในนครรัฐวาติกันจากวีลแชร์พระที่นั่ง ประตูถูกเปิดออกแล้วสมเด็จพระสันตะปาปาฟรานซิสก็เสด็จผ่านประตูในขณะที่พิธีมหาสนิทประจำวันคริสต์มาสอีฟในมหาวิหารเริ่มต้นขึ้น[17]

บรรดาผู้จาริกในการเฉลิมฉลองปีศักดิ์สิทธิ์เพื่อบรรดาเยาวชน (Jubilee for Youth)

ในช่วงสองสัปดาห์แรกของปีศักดิ์สิทธิ์ มีผู้จาริกมากกว่า 545,000 คนผ่านประตูศักดิ์สิทธิ์ของมหาวิหารนักบุญเปโตรในกรุงโรม[18] ในเดือนแรกของปีศักดิ์สิทธิ์ จำนวนผู้จาริกเพิ่มไปถึง 1.3 ล้านคน[19] คาดว่าจะมีผู้จาริกมากกว่า 30 ล้านคนที่ผ่านประตูศักดิ์สิทธิ์ตลอดทั้งปี ตามที่ระบุโดยสมณสภาเพื่อการประกาศข่าวดี (Dicastery for Evangelisation) ที่เป็นผู้จัดงานของปีศักดิ์สิทธิ์[20]

ปีศักดิ์สิทธิ์ 2025 ประกอบด้วยกิจกรรมเฉลิมฉลองปีศักดิ์สิทธิ์ตามหัวข้อย่อยหลายกิจกรรม เช่น การเฉลิมฉลองปีศักดิ์สิทธิ์เพื่อศิลปินและวัฒนธรรมโลก (Jubilee of Artists and the World of Culture) จัดระหว่างวันที่ 15 และ 18 กุมภาพันธ์[21] กิจกรรมปีศักดิ์สิทธิ์เพื่อบรรดาธรรมทูตแห่งเมตตาธรรม (Jubilee of the Missionaries of Mercy) จัดตั้งแต่วันที่ 28 ถึง 30 มีนาคม[22] และการเฉลิมฉลองปีศักดิ์สิทธิ์เพื่อครอบครัว เด็ก ปู่ย่าตายาย และผู้สูงอายุ (Jubilee of Families, Children, Grandparents and the Elderly) จัดตั้งแต่วันที่ 30 พฤษภาคมถึง 1 มิถุนายน[23] ในช่วงการเฉลิมฉลองปีศักดิ์สิทธิ์พื่อศิลปินและวัฒนธรรมโลก มีบุคคลสำคัญหลานคนเข้าร่วม เช่น โปรดิวเซอร์ทิม เบอร์ตัน (Tim Burton), นักแสดงโมนีกา เบลลุชชี (Monica Bellucci), นักออกแบบดันเต แฟร์เร็ตติ (Dante Ferretti), นักวิทยาศาสตร์อาเบล แฟร์รารา (Abel Ferrara), นักกเขียนนาดีอา แตร์ราโนวา (Nadia Terranova) และลูกา โดนีเนลลี (Luca Doninelli), นักร้องจีจี ดาเลสซีโอ (Gigi D'Alessio) และเอนรีโก รุกเจรี (Enrico Ruggeri) เป็นต้น[24] กิจกรรมเริ่มต้นด้วยการเข้าเฝ้าแบบทั่วไป (general audience) ในจัตุรัสนักบุญเปโตร ตามด้วยการประชุมนานาชาติ "แบ่งปันความหวัง – ขอบฟ้าแห่งมรดกทางวัฒนธรรม" (Horizons of Cultural Heritage) ในพิพิธภัณฑ์วาติกัน[21] วันถัดมาเป็นการเปิดนิทรรศการวินโดว์แกลเลอรี – กอนชีเลียซีโอเน 5 (Window Gallery – Conciliazione 5) บนถนนเวียเดลลากอนชีเลียซีโอเน (Via della Conciliazione) และการนำเสนอโครงการ "เหยียน เผย์หมิง" (严培明) โดยนักโทษในกรุงโรม[21]

กิจกรรมของปีศักดิ์สิทธิ์ ค.ศ. 2025 หยุดชะงักชั่วคราวหลังการสิ้นพระชนม์ของสมเด็จพระสันตะปาปาฟรานซิสเมื่อวันที่ 21 เมษายน ต่อมาเมื่อวันที่ 8 พฤษภาคม สมเด็จพระสันตะปาปาเลโอที่ 14 ทรงได้รับเลือกเป็นพระสันตะปาปาองค์ถัดไป จึงถือเป็นครั้งที่ 3 ที่มีพระสันตะปาปา 2 พระองค์เป็นองค์ประธานในการฉลองปีศักดิ์สิทธิ์ หลังปีศักดิ์สิทธิ์เมื่อ ค.ศ. 1390 (สมเด็จพระสันตะปาปาเออร์บันที่ 6 และสมเด็จพระสันตะปาปาบอนิเฟซที่ 9) และเมื่อ ค.ศ. 1700 (สมเด็จพระสันตะปาปาอินโนเซนต์ที่ 12 และสมเด็จพระสันตะปาปาเคลเมนต์ที่ 11)

"การประชุมภราดรภาพมนุษย์โลก 2025" (World Meeting on Human Fraternity 2025) จัดขึ้นบนจัตุรัสนักบุญเปโตรเมื่อวันที่ 12 และ 13 กันยายน โดยมีการแสดงคอนเสิร์ตของอันเดรอา โบเชลลี (Andrea Bocelli), ฟาร์เรลล์ วิลเลียมส์ (Pharrell Williams) ร่วมด้วยคณะนักร้องประสานเสียงกอสเปล "วอยส์ออฟไฟร์" (Voices of Fire) และจอห์น เลเจนด์ (John Legend)[25]

ทฤษฎีสมคบคิด

[แก้]

ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 2024 โพสต์ไวรอลหลายโพสต์บนอินสตาแกรม, ติ๊กต๊อก, เรดดิต และเฟซบุ๊กอ้างความอันเป็นเท็จว่าสมเด็จพระสันตะปาปาจะทรงเปิด "ประตูทางจิตวิญญาณ" (spiritual portals) หรือ "ประตูศักดิ์สิทธิ์" (sacred portals)[a] ในพิธีกรรมที่ "ไม่เคยมีการปฏิบัติมาก่อน" บางโพสต์ยังอ้างความอันเป็นเท็จว่าพิธีกรรมยังรวมถึงการเปิด "หลุมศพของลูซิเฟอร์" ใต้นครรัฐวาติกัน[26][27][28] ความที่อ้างถึงพิธีกรรมใหม่ดูจะมีที่มาจากบทความใน นิวยอร์กโพสต์ (New York Post) ที่มีการพาดหัวข่าวในลักษณะที่ชวนให้เข้าใจผิดซึ่งกล่าวถึงการเปิดประตูเพิ่มเติมที่เรือนจำเรบิบเบีย[26] ไม่แน่ชัดว่าการอ้างถึงหลุมศพของลูซิเฟอร์มีที่มาจากที่ใด อย่างไรก็ตาม แดเนียล แมกเคลลัน (Daniel McClellan) นักวิชาการคัมภีร์ไบเบิลให้ความเห็นว่าหลุมศพในสุสานใต้ดินวาติกันที่ติดป้ายว่า "หลุมศพของลูซิเฟอร์" อาจเป็นจุดเริ่มต้นของข่าวลือ และอธิบายว่าในยุคก่อนคอนสแตนตินเมื่อมีการสร้างหลุมศพ ชื่อลูซิเฟอร์ยังไม่มีความหมายที่เชื่อมโยงถึงซาตาน คริสต์ศาสนิกชนในยุคนั้นยังใช้ชื่อลูซิเฟอร์เป็นชื่อตัวด้วย[26][28]

หมายเหตุ

[แก้]
  1. ↑ คำว่าประตูในภาษาละตินคือ "porta"

อ้างอิง

[แก้]
  1. ↑ Juan Pablo II (5 January 2001). "Discurso del santo padre Juan Pablo II al final de la fiesta-concierto que le ofrecieron los niños" (ภาษาสเปน). สืบค้นเมื่อ January 18, 2024. [...] vosotros, que hoy sois niños y muchachos, formaréis mañana la primera generación de cristianos adultos del tercer milenio. ¡Qué grande es vuestra responsabilidad! Seréis los protagonistas del próximo jubileo, en el año 2025.
  2. ↑ Se trata del nombre otorgado por la Santa Sede. Ver:Pontificio Consejo para la Promoción de la Nueva Evangelización (2016). "Jubileo de la Misericordia. Misericordiosos como el Padre" (ภาษาสเปน). เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 16 September 2024. สืบค้นเมื่อ 18 January 2024.
  3. 1 2 "SPES NON CONFUNDIT - Bull of indiction of the Ordinary Jubilee of the year 2025 - FRANCIS Bishop of Rome". www.vatican.va. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 18 November 2024. สืบค้นเมื่อ 29 September 2024.
  4. ↑ Pope John Paul II, Address of John Paul II to children from various countries at the closing celebration of the Jubilee เก็บถาวร 21 สิงหาคม 2024 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน, 5 January 2001, accessed 21 January 2024
  5. ↑ "Papa confía organización de Jubileo 2025 a Consejo Pontificio para la Nueva Evangelización". Aciprensa (ภาษาสเปน). 2021-12-26. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 26 November 2022.
  6. ↑ "Fisichella: El lema del Jubileo 2025 es 'peregrinos de la esperanza'". Vatican News (ภาษาสเปน). 2022-01-13.
  7. ↑ "Concurso para diseño del nuevo logotipo del Jubileo 2025". vaticannews.va (ภาษาสเปน). 2022-02-22. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 18 January 2024. สืบค้นเมื่อ 2024-01-18.
  8. ↑ "'Peregrinos de la esperanza', presentan el Logo del Jubileo de 2025". aica.org (ภาษาสเปน). Agencia Informativa Católica Argentina. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 29 September 2024. สืบค้นเมื่อ 2024-01-18.
  9. ↑ "La Bula". Jubilaeum 2025. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 5 January 2025. สืบค้นเมื่อ 2024-04-23.
  10. ↑ "Pope proclaims Jubilee: 'May hope fill our days!'" (ภาษาอังกฤษ). Vatican News. May 9, 2024. สืบค้นเมื่อ May 9, 2024.
  11. ↑ Mares, Courtney (2024-10-28). "Meet 'Luce': The Vatican's cartoon mascot for Jubilee 2025". Catholic News Agency (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 2024-10-28.
  12. ↑ "SANTA MESSA DI CAPODANNO 2025 CON PAPA FRANCESCO/ Diretta video "Maria mamma di tutti e Porta Santa di pace"". 2025-01-01. สืบค้นเมื่อ January 6, 2026.
  13. ↑ "Giubileo, Papa Francesco apre tre Porte Sante. È giallo sul no a San Paolo". www.iltempo.it. สืบค้นเมื่อ January 6, 2026.
  14. ↑ Zengarini, Lisa (24 December 2024). "Pope to open Holy Door in a prison: a message of hope to prisoners". Vatican News. สืบค้นเมื่อ 24 December 2024.
  15. ↑ Pollio Fenton, Francesca (13 January 2025). "Historic Italian naval ship chosen to be a jubilee church in 2025". catholicnewsagency.com. Catholic News Agency (CNA). เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 19 January 2025. สืบค้นเมื่อ 25 January 2025.
  16. 1 2 "Giubileo, date e orari della chiusura delle Porte Sante". December 22, 2025. สืบค้นเมื่อ January 6, 2026.
  17. ↑ Winfield, Nicole (24 December 2024). "Pope Francis kicks off a yearlong Jubilee that will test his stamina and Rome's patience". Associated Press. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 30 December 2024. สืบค้นเมื่อ 24 December 2024 – โดยทาง Seattle PI.
  18. ↑ "Više od pola milijuna hodočasnika prošlo kroz Sveta vrata u Vatikanu" [More than half a million pilgrims passed through the Holy Door at the Vatican]. ika.hkm.hr (ภาษาโครเอเชีย). Informativna katolička agencija. 8 January 2025.
  19. ↑ "1.3 million pilgrims have already passed through the Holy Door of St. Peter's in the first weeks of the Jubilee". zenit.org. 8 February 2025.
  20. ↑ "Jubilee 2025: Rome expects over 30 million pilgrims during Holy Year". euronews (ภาษาอังกฤษ). 2024-12-24. สืบค้นเมื่อ 2025-04-21.
  21. 1 2 3 "Jubilee of Artists and the World of Culture". iubilaeum2025.va. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 23 February 2025. สืบค้นเมื่อ 16 February 2025.
  22. ↑ Holy See, The Jubilee of the Missionaries of Mercy in Rome from March 28th to 30th, accessed on 29 March 2025
  23. ↑ Holy See, Jubilee of Families, Children, Grandparents and the Elderly, accessed on 29 March 2025
  24. ↑ "Tim Burton and Monica Bellucci: Celebrities at the Holy Year event". english.katholisch.de. 13 February 2025. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 30 March 2025. สืบค้นเมื่อ 16 February 2025.
  25. ↑ "World Meeting on Human Fraternity 2025: Two Days to Rediscover the Path of Fraternity". basilicasanpietro.va. St. Peter's Basilica.
  26. 1 2 3 Kile, Meredith (23 December 2024). "Is the Pope Actually Opening 5 Portals to Other Worlds on Christmas Eve?". VICE.
  27. ↑ Trela, Nate (20 December 2024). "No, the pope isn't opening five portals to other worlds on Christmas Eve | Fact check". USA TODAY. สืบค้นเมื่อ 24 December 2024.
  28. 1 2 Esposito, Joey (21 December 2024). "No, Pope Francis Isn't Opening 'Tomb of Lucifer' in Vatican on Christmas Eve". Snopes (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 24 December 2024.

แหล่งข้อมูลอื่น

[แก้]
เข้าถึงจาก "https://th.wikipedia.org/w/index.php?title=ปีศักดิ์สิทธิ์_ค.ศ._2025&oldid=12767378"