ข้ามไปเนื้อหา

ปฏิทินนานักชาฮี

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

ปฏิทินนานักชาฮี (ปัญจาบ: ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ, อักษรโรมัน: Nānakshāhī) หรือ ปฏิทินซิกข์[1] เป็นปฏิทินสุริยคติแบบอิงฤดูกาลที่ใช้ในศาสนาซิกข์ ปฏิทินนี้อ้างอิงจาก "บาราห์มหา" (แปลว่า สิบสองเดือน) ซึ่งเป็นบทประพันธ์ที่แต่งโดยคุรุซิกข์ที่สะท้อนถึงการเปลี่ยนแปลงของธรรมชาติในรอบ 12 เดือนของปี[2] ปฏิทินนี้เริ่มต้นปีด้วยเดือนเชต (Chet) โดยวันที่ 1 เดือนเชต จะตรงกับวันที่ 14 มีนาคมของทุกปี ปฏิทินนานักชาฮีใช้ปีประสูติของคุรุนานักเดวเป็นศักราชอ้างอิง ซึ่งตรงกับปี ค.ศ. 1469[3] ทั้งนี้ ปฏิทินดังกล่าวทำให้วันสำคัญต่าง ๆ ของซิกข์ตรงกับวันที่ในปฏิทินเกรกอรีเสมอ[4]

ในยุคปัจจุบัน ชาวซิกข์ใช้ปฏิทินเกรกอรีควบคู่ไปด้วย โดยในอดีตปฏิทินวิกรม (Bikrami) และปฏิทินฮิจเราะห์ (Hijri) เคยมีอิทธิพลอย่างมากในชุมชน[1] ตลอดหลายศตวรรษ ชาวซิกข์ใช้ปฏิทินวิกรมเป็นหลัก จนกระทั่งในทศวรรษ 1960 ปาล สิงห์ ปุเรวาล ได้เสนอแนวคิดริเริ่มให้มีปฏิทินของซิกข์แยกต่างหาก เพื่อสร้างอัตลักษณ์ที่ชัดเจนและแยกออกจากศาสนาฮินดู[5] ​ต่อมาในทศวรรษ 1990 สถาบันซิกข์ต่าง ๆ ในรัฐปัญจาบได้นำปฏิทินแบบปีดาราคติที่ปุเรวาลคิดค้นขึ้นมาใช้งาน โดยคณะกรรมการได้ปรับแก้รายละเอียดเล็กน้อยเพื่อให้สอดคล้องกับปฏิทินเกรกอรีแบบอิงฤดูกาล[5] ตั้งแต่ ค.ศ. 1999 เป็นต้นมา ชาวซิกข์ใช้ปฏิทินนี้เพื่อกำหนดวันสำคัญ วันหยุด การเฉลิมฉลอง และเทศกาลต่าง ๆ ยกเว้นเพียง 3 วาระ ได้แก่ วันคุรุนานักคุรปุรับ, วันไวสาขี และวันบันดีโฉรทิวาส ที่ยังคงกำหนดตามปฏิทินวิกรมแบบดั้งเดิม[5]

นอกจากนี้ แหล่งข้อมูลบางแห่งระบุว่า เทศกาลโหลา โมหัลลา ก็ยังคงกำหนดวันตามปฏิทินวิกรมเช่นกัน[4] ส่วนเทศกาลทางวัฒนธรรมของปัญจาบ เช่น บสันต์ และโลหรี ก็ยังคงอ้างอิงตามปฏิทินวิกรมแทนที่จะใช้ปฏิทินนานักชาฮี[4] สาเหตุที่ยังคงใช้ปฏิทินวิกรมในเทศกาลเหล่านี้ ก็เพื่อสืบสานประเพณีการเฉลิมฉลองร่วมกันระหว่างชาวซิกข์และชาวฮินดู ซึ่งถือเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่มีร่วมกัน[4] ปัจจุบัน วันเฉลิมฉลองคุรปุรับทั้งหมด (ยกเว้นของคุรุนานัก) มีการกำหนดวันที่แน่นอนตายตัวแล้ว เช่น วันคล้ายวันประสูติของคุรุโควินท์สิงห์ ซึ่งจะตรงกับวันที่ 5 มกราคมของทุกปี[4] คณะกรรมการชิโรมานี กุรดวารา ปรพันธก (SGPC) ได้อนุมัติให้ใช้ปฏิทินนานักชาฮีอย่างเป็นทางการในเดือนมกราคม ค.ศ. 2003[4] อย่างไรก็ตาม การปรับเปลี่ยนมาใช้ปฏิทินนี้ยังคงเป็นประเด็นถกเถียง และยังอยู่ในกระบวนการสร้างการยอมรับจากชุมชนชาวซิกข์ในวงกว้าง[6]

นิรุกติศาสตร์

[แก้]

ชื่อปฏิทิน "นานักชาฮี" ตั้งขึ้นตามพระนามของคุรุนานัก ผู้ก่อตั้งศาสนาซิกข์[7] ส่วนชื่อเดือนต่าง ๆ ในปฏิทิน ล้วนมีที่มาจากชื่อเดือนตามระบบอินเดียทั่วไป โดยนำมาปรับรูปแบบให้อยู่ในภาษาปัญจาบ[6]

อ้างอิง

[แก้]
  1. 1 2 Singh, Bhagat (2004). "SIKH CALENDAR". ใน Singh, Harbans (บ.ก.). The Encyclopedia of Sikhism. Vol. IV: S–Z (2nd ed.). Punjabi University. pp. 134–136. ISBN 817380530X.
  2. ↑ W. H. McLeod (2009). The A to Z of Sikhism เก็บถาวร 8 มีนาคม 2023 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน. Scarecrow Press.
  3. ↑ Singh, Jagraj (2009). A complete guide to Sikhism เก็บถาวร 8 มีนาคม 2023 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน. Unistar Books.
  4. 1 2 3 4 5 6 Fenech, Louis E.; McLeod, W. H. (Jun 11, 2014). "NANAKSHAHI CALENDAR". Historical Dictionary of Sikhism (3rd ed.). Bloomsbury Publishing. pp. 223–224. ISBN 9781442236011.
  5. 1 2 3 Melton, J. Gordon, บ.ก. (Sep 13, 2011). "The Nanakshahi Calendar of the Sikhs". Religious Celebrations: An Encyclopedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations. Greenwood Publishing Group. pp. 161–163. ISBN 9781598842067.
  6. 1 2 Mishra, Vinod K. (2020). "4.3 The Nanakshahi Calendar (Tropical-Solar) - Months of Nanakshahi Calendar". Calendars of India. Motilal Banarsidass. pp. 34–35. ISBN 9788120842762.
  7. ↑ J. Gordon Melton; Martin Baumann (2010). "Religions of the World: A Comprehensive Encyclopedia of Beliefs and Practices, 2nd Edition [6 volumes]". ABC-Clio. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 8 March 2023.
เข้าถึงจาก "https://th.wikipedia.org/w/index.php?title=ปฏิทินนานักชาฮี&oldid=12892809"