บัวบกโขด

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
(เปลี่ยนทางจาก บัวบกหัว)
บัวบกโขด (บัวบกโคก)
บัวบกหัว.jpg
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร: Plantae
หมวด: Magnoliophyta
ชั้น: Magnoliopsida
อันดับ: Ranunculales
วงศ์: Menispermaceae
สกุล: Stephania
สปีชีส์: Stephania erecta
ชื่อทวินาม
Stephania erecta
Craib

บัวบกโขด หรือ บัวบกหัว หรือ บัวบกโคก (ชื่อวิทยาศาสตร์: Stephania erecta Craib) เป็นพืชในสกุลสบู่เลือด วงศ์บอระเพ็ด เป็นไม้พุ่มรอเลื้อย (ไม่ใช่บัวบก)

ปัจจุบันบัวบกโขด (Stephania erecta) ยังไม้ได้ถูกรับการแก้ความกำกวมของชื่อชนิดอย่างเป็นทางการ โดยทั่วไปจัดเป็นชื่อพ้องของบัวกือ (Stephania pierrei)[1][2]

อนุกรมวิธานและชื่อ[แก้]

สันนิษฐานว่า ชื่อ "บัวบกโขด" เป็นชื่อทางการค้าของพืชชนิดนี้จากลักษณะที่เป็นไม้อวบน้ำที่ส่วนหัวมีเปลือกแข็งแบบไม้ต้น (ขอนไม้) เรียก ไม้โขด และใบมีลักษณะแบบใบบัวบก[3][4]

ชื่อทวินาม "Stephania erecta" ยังไม้ได้ถูกรับการชำระความกำกวมของชื่อชนิดอย่างเป็นทางการ (unresolved name) โดยทั่วไปอ้างอิงจากแหล่งข้อมูลที่เป็นที่ยอมรับ จัดให้ S. erecta เป็นชื่อพ้องของบัวกือ (Stephania pierrei)[1][2]

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์[แก้]

บัวบกโขด เป็นไม้ล้มลุกมีหัวใต้ดิน มีหัวโผล่พ้นดินไม่สูงนัก

  • ใบ คล้ายใบบัวบก แต่ใบแข็ง ใบรูปเกือบกลม บางครั้งมีขนขนาดเล็กที่ใบ
  • ดอกเพศผู้เป็นช่อติดที่ซอกใบ ก้านช่อดอกเรียว กลีบรองกลีบย่อย 4 หรือ 5 กลีบ สีเหลือง กลีบดอกเชื่อมรวมกับเกสร ไม่มีก้านดอก หรือก้านสั้นมาก
  • ดอกเพศเมียไม่ปรากฏลักษณะ ผลมีเนื้อรูปเกือบกลม เมล็ด เป็นเมล็ดแบบมีเปลือกแข้ง
  • หัว มีทั้งขนาดเล็กและใหญ่ มีรสขมมัน

แหล่งกระจายพันธุ์[แก้]

มักขึ้นมากแถบภูเขาแถวภาคกลางและอีสานของไทย เช่นป่าแดง ป่าโคก หรือป่าแพะ เป็นป่าไม้ที่มีมากที่สุดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ป่าชนิดนี้มักมีอยู่ทั่วไปทั้งที่ราบและที่เขาสูง มักเป็นดินทรายและดินลูกรัง ซึ่งจะมีสีค่อนข้างแดง ป่าชนิดนี้ขึ้นอยู่ในพื้นที่ที่เป็นเนินที่ชาวบ้านเรียกกันว่า โคก จึงได้ชื่อว่า ป่าโคก เป็นป่าโปร่ง มีต้นไม้ขนาดเล็กและขนาดกลางขึ้นอยู่กระจัดกระจาย ไม่รกทึบ มีหญ้าชนิดต่าง ๆ ขึ้นอยู่ทั่วไปโดยเฉพาะหญ้าเพ็กและไผ่ชนิดต่างๆ ทุก ๆ ปีจะมีไฟไหม้ป่าชนิดนี้ พรรณไม้ที่ขึ้นในป่าชนิดนี้ ได้แก่ เต็ง รัง เหียง พลวง กราด มะขามป้อม พะยอม และ "บัวบกโคก" เป็นต้น

อ้างอิง[แก้]

  1. 1.0 1.1 "Stephania erecta Craib — The Plant List". www.theplantlist.org.
  2. 2.0 2.1 "Stephania erecta Craib | Plants of the World Online | Kew Science". Plants of the World Online (ภาษาอังกฤษ).
  3. "ทำความรู้จักบัวบกโขด ไม้โขดที่เติบโตไม่ง้อเศรษฐกิจในช่วงโควิด-19". THE STANDARD. 2020-06-07.
  4. "ไม้โขด ฟอร์มสวย ปลูกง่าย [บัวบกโขด ปรงเม็กซิกัน]". บ้านและสวน (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). 2019-08-29.