นีนา

นีนา

*An tAonach / Aonach Urmhumhan*
นีนา An tAonach / Aonach Urmhumhan
เมือง
	ใจกลางเมืองนีนา
	ธง
	นีนา ที่ตั้งในประเทศไอร์แลนด์
	พิกัด: 52°51′48″N 8°11′58″W / 52.8632°N 8.1995°W
ประเทศ	ไอร์แลนด์
จังหวัด	มันสเตอร์
เทศมณฑล	ทิปเพอแรรี
เขตเทศบาล	นีนา
ความสูง	72 เมตร (236 ฟุต)
ประชากร (ค.ศ. 2022)
• ทั้งหมด	9,895 คน
เอียร์โคด	E45
รหัสโทรศัพท์	067
เว็บไซต์	www.nenagh.ie

บทความนี้อ้างอิงคริสต์ศักราช/คริสต์ทศวรรษ/คริสต์ศตวรรษ ซึ่งเป็นสาระสำคัญของเนื้อหา

นีนา (อังกฤษ: Nenagh; ไอริช: An tAonach หรือ Aonach Urmhumhan) เป็นเมืองประจำเทศมณฑลทิปเพอแรรี ประเทศไอร์แลนด์ ชื่อภาษาไอริช Aonach Urmhumhan หมายถึง “ตลาดแห่งออร์มอนด์” สะท้อนประวัติของเมืองในฐานะเมืองตลาดและสถานที่จัดตลาดออร์มอนด์ตะวันออก^[2] นีนาเคยเป็นเมืองประจำอดีตเทศมณฑลนอร์ททิปเพอแรรี และปัจจุบันเป็นชุมชนเมืองใหญ่อันดับสองของเทศมณฑลทิปเพอแรรีที่รวมเป็นเทศมณฑลเดียวแล้ว เมืองมีประชากร 9,895 คนตามสำมะโน ค.ศ. 2022^[1] และอยู่ในแพริชพลเรือนชื่อเดียวกัน^[3]

ภูมิศาสตร์

นีนาตั้งอยู่ทางตะวันตกของแม่น้ำนีนา ซึ่งไหลลงสู่ทะเลสาบล็อกเดิร์กที่ดรอมิเนียร์ ห่างจากเมืองไปทางตะวันตกเฉียงเหนือประมาณ 9 กิโลเมตร บริเวณดรอมิเนียร์เป็นศูนย์กลางการแล่นเรือใบและกีฬาทางน้ำ ทางใต้ของเมืองเป็นแนวเทือกเขาซิลเวอร์ไมน์ ซึ่งมียอดคีปเปอร์ฮิลล์ (ไอริช: Sliabh Coimeálta) สูง 694 เมตรเป็นยอดสูงสุด บริเวณเทือกเขามีประวัติการทำเหมืองเงิน ตะกั่ว และสังกะสีมาเป็นเวลาหลายศตวรรษ และยังปรากฏร่องรอยเหมืองในคริสต์ศตวรรษที่ 19^[4]

ประวัติศาสตร์

พื้นที่นีนาอยู่ในบารอนีออร์มอนด์โลเวอร์ ซึ่งเป็นดินแดนดั้งเดิมของตระกูลโอเคนเนดีก่อนการรุกรานไอร์แลนด์ของชาวนอร์มัน พระเจ้าจอห์นแห่งอังกฤษพระราชทานที่ดินบริเวณนี้แก่ธีโอบาลด์ วอลเตอร์ ผู้ได้รับแต่งตั้งเป็นหัวหน้าพนักงานภูษามาลาแห่งไอร์แลนด์และเป็นบรรพบุรุษของราชวงศ์บัตเลอร์^[5]

ปราสาทนีนาสร้างขึ้นในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 13 และเป็นศูนย์กลางอำนาจแห่งแรกของตระกูลบัตเลอร์ ก่อนตระกูลย้ายไปกาวรันและต่อมาซื้อปราสาทคิลเคนนี ชุมชนตลาดขนาดเล็กเจริญขึ้นรอบปราสาท และบัตเลอร์ได้รับพระราชทานสิทธิจัดตลาดจากพระเจ้าเฮนรีที่ 8 แห่งอังกฤษ ตระกูลยังตั้งสำนักนักบวชและโรงพยาบาลเซนต์ยอห์นผู้ให้บัพติศมาที่ไทโอนนอกเมือง สำนักนักบวชฟรันซิสกันก่อตั้งขึ้นใน ค.ศ. 1252 และเป็นศาสนสถานสำคัญของคณะในไอร์แลนด์ตะวันตก^[5]

ปราสาทและเมืองเปลี่ยนมือหลายครั้งระหว่างความขัดแย้งในคริสต์ศตวรรษที่ 17 ปราสาทยอมจำนนต่อกองกำลังของเฮนรี ไอร์ตันใน ค.ศ. 1650 ส่วนเมืองถูกแพทริก ซาร์สฟีลด์เผาระหว่างสงครามวิลเลียมใน ค.ศ. 1688 อาคารส่วนใหญ่ในตัวเมืองปัจจุบันสร้างตั้งแต่กลางคริสต์ศตวรรษที่ 18 เป็นต้นมา เมื่อการให้เช่าที่ดินระยะยาวกระตุ้นการก่อสร้างและการขยายตัวของอุตสาหกรรม

ใน ค.ศ. 1838 เทศมณฑลทิปเพอแรรีถูกแบ่งออกเป็นนอร์ทไรดิงและเซาท์ไรดิง และนีนากลายเป็นศูนย์กลางการปกครองของนอร์ทไรดิง^[5] คริสต์ศตวรรษที่ 19 เมืองทำหน้าที่เป็นตลาดและศูนย์บริการแก่พื้นที่เกษตรโดยรอบ มีอุตสาหกรรมผลิตเบียร์ แปรรูปธัญพืช ต่อรถม้า และงานโลหะ เมืองได้รับผลกระทบจากทุพภิกขภัยครั้งใหญ่ในไอร์แลนด์ช่วงกลางคริสต์ศตวรรษที่ 19^[6] สหกรณ์ครีมเมอรีนีนาก่อตั้งขึ้นใน ค.ศ. 1914 เพื่อแปรรูปนมและผลิตเนย ส่วนบริษัทไอริชอะลูมิเนียมก่อตั้งในเมืองเมื่อ ค.ศ. 1934^[5]^[7]

การปกครอง

นีนาเป็นศูนย์กลางของเขตเทศบาลนีนาในสภาเทศมณฑลทิปเพอแรรี เมืองเคยเป็นเมืองประจำเทศมณฑลนอร์ททิปเพอแรรี จนเทศมณฑลนอร์ททิปเพอแรรีและเซาท์ทิปเพอแรรีรวมเป็นเทศมณฑลเดียวใน ค.ศ. 2014^[8]

มรดกสิ่งก่อสร้าง

ปราสาทนีนา

ปราสาทนีนาเป็นปราสาทนอร์มันซึ่งสร้างขึ้นระหว่าง ค.ศ. 1200–1220 โดยธีโอบาลด์ วอลเตอร์และธีโอบาลด์ เลอ โบตีเย บุตรชาย สิ่งก่อสร้างที่หลงเหลือคือหอปราการทรงกลมห้าชั้น สูงกว่า 30 เมตรและมีเส้นผ่านศูนย์กลางฐานประมาณ 16 เมตร เดิมเป็นหนึ่งในหอสามหลังที่ล้อมด้วยกำแพงม่าน^[9] ชั้นสองเชื่อว่าเคยเป็นโถงสาธารณะหลัก ส่วนชั้นสามเป็นที่พักส่วนตัวของเจ้าเมือง เชิงเทินและช่องหน้าต่างรอบยอดหอถูกเพิ่มใน ค.ศ. 1861 ตามคำสั่งของบิชอปไมเคิล แฟลนเนอรี เพื่อเตรียมดัดแปลงหอเป็นหอระฆังของอาสนวิหารที่ออกแบบโดยอี. ดับเบิลยู. พิวจิน แต่โครงการอาสนวิหารไม่ได้สร้างขึ้น^[10] ปราสาทเป็นอนุสรณ์สถานแห่งชาติในความดูแลของสำนักงานโยธาธิการไอร์แลนด์และเปิดให้ประชาชนเข้าชมตามฤดูกาล^[9]

อาคารประวัติศาสตร์อื่น

เรือนจำเก่าสร้างขึ้นระหว่าง ค.ศ. 1840–1842 ประกอบด้วยบ้านผู้ว่าการเรือนจำทรงแปดเหลี่ยม อาคารประตู และบล็อกห้องขัง ปัจจุบันบ้านผู้ว่าการและอาคารประตูเป็นที่ตั้งของศูนย์มรดกนีนาและเขตโดยรอบ^[11]

ศาลนีนาสร้างขึ้นใน ค.ศ. 1843 ตามแบบของจอห์น บี. คีน บริเวณสนามของศาลมีรูปหล่อสำริดของจอห์นนี เฮส์ แมตต์ แม็กกราท และบ็อบ ทิสเดลล์ นักกีฬาเจ้าของเหรียญทองโอลิมปิกสามคนที่มีความเกี่ยวข้องกับนีนา^[12]

ศูนย์ศิลปะนีนาเดิมเป็นศาลาว่าการเมือง สร้างขึ้นใน ค.ศ. 1895 ตามแบบของโรเบิร์ต กิลล์ วิศวกรประจำเมือง อาคารได้รับการบูรณะเป็นโรงละครและพื้นที่จัดนิทรรศการอเนกประสงค์ และเคยเป็นที่ตั้งสำนักงานสภาเมืองจนถึง ค.ศ. 2005

โบสถ์คาทอลิกเซนต์แมรีแห่งลูกประคำเป็นอาคารแบบฟื้นฟูกอทิก ออกแบบโดยวอลเตอร์ จี. ดูลิน และสร้างเสร็จในคริสต์ทศวรรษ 1890 โบสถ์เซนต์แมรีของคริสตจักรแห่งไอร์แลนด์ซึ่งอยู่ติดกันสร้างขึ้นใน ค.ศ. 1862 ตามแบบของโจเซฟ เวลแลนด์ และมีหน้าต่างกระจกสีจากสตูดิโอของแฮร์รี คลาร์ก นอกจากนี้ยังมีซากสำนักนักบวชฟรันซิสกัน ซึ่งเป็นสถานที่เรียบเรียง พงศาวดารนีนา และซากสำนักนักบวชเซนต์ยอห์นที่ไทโอน

อาคารสมัยใหม่

สำนักงานเทศบาลบนถนนลิเมอริกเป็นที่ตั้งสำนักงานของสภาเทศมณฑลทิปเพอแรรี ออกแบบโดยเอบีเคอาร์คิเทกส์ โรงพยาบาลนีนา หรือโรงพยาบาลเซนต์โจเซฟ ตั้งอยู่บนถนนเธอร์เลสและสร้างขึ้นราว ค.ศ. 1940 ในแบบสากล^[13]

การคมนาคม

นีนาตั้งอยู่บนถนนภูมิภาค R445 ซึ่งเชื่อมต่อกับทางด่วน M7 ระหว่างดับลินกับลิเมอริก ถนน N52 เริ่มต้นทางใต้ของเมืองและเชื่อมผ่านภาคกลางของประเทศไปยังดันดอล์ก โดยมีทางเลี่ยงเมืองทางเหนือ

บริการรถโดยสารระหว่างเมืองเชื่อมนีนากับดับลิน ลิเมอริก และท่าอากาศยานสำคัญ รถโดยสาร TFI Local Link สาย 854 เชื่อมนีนากับซิลเวอร์ไมน์ ทูเมอวารา คลัฟจอร์แดน มันนีกอล ชินโรน รอสเครอ และบางเที่ยวต่อไปถึงสถานีบัลลีบรอฟี^[14]

สถานีรถไฟนีนาเปิดเมื่อวันที่ 5 ตุลาคม ค.ศ. 1863 และอยู่บนเส้นทางดับลินฮิวสตัน–ลิเมอริกผ่านนีนา ผู้โดยสารสามารถเปลี่ยนขบวนที่บัลลีบรอฟีเพื่อเดินทางต่อบนเส้นทางหลักดับลิน–คอร์ก^[15]

กีฬา

สโมสรนีนาเอเรอโอกเป็นสโมสรท้องถิ่นของสมาคมกีฬาเกลิกและจัดทีมทั้งเฮอร์ลิงและฟุตบอลเกลิก ผู้เล่นของสโมสรหลายคนเคยเป็นสมาชิกทีมเฮอร์ลิงเทศมณฑลทิปเพอแรรีที่ชนะเลิศออลไอร์แลนด์^[16] สโมสรรักบีนีนาออร์มอนด์เป็นสโมสรรักบีของเมืองและเคยผลิตผู้เล่นทีมชาติไอร์แลนด์ เช่น เทรเวอร์ โฮแกนและดอนนาคา ไรอัน เมืองยังมีสโมสรฟุตบอลนีนาเอเอฟซีและนีนาเซลติก

สโมสรกรีฑานีนาโอลิมปิกตั้งชื่อตามจอห์นนี เฮส์ แมตต์ แม็กกราท และบ็อบ ทิสเดลล์ นักกีฬาสามคนผู้มีความเกี่ยวข้องกับเมืองและเคยชนะเหรียญทองโอลิมปิก ตราสโมสรจึงเป็นรูปห่วงโอลิมปิกสามห่วงสีเขียว ขาว และส้ม

สโมสรกอล์ฟนีนาก่อตั้งขึ้นใน ค.ศ. 1929 สนามเดิมเก้าหลุมออกแบบโดยอะลิสเตอร์ แมกเคนซี ก่อนขยายเป็น 18 หลุมโดยเอ็ดดี แฮกเกตต์ใน ค.ศ. 1973 นีนายังเป็นจุดศูนย์กลางของเครือข่ายเส้นทางจักรยานนอร์ททิปเพอแรรี และมีสโมสรกีฬาไตรกีฬา คริกเกต และกีฬาอื่น

เมืองพี่น้อง

ทอนแนร์ จังหวัดอียอน ประเทศฝรั่งเศส^[17]

บุคคลสำคัญ

เจ. ดี. เบอร์นัล นักฟิสิกส์และนักผลึกศาสตร์
แพทริก คอลลิสัน ผู้ร่วมก่อตั้งบริษัทสไตรป์
จอห์น ดอมินิก ครอสซัน นักวิชาการด้านศาสนา
จอห์นนี เฮส์ นักวิ่งมาราธอนเจ้าของเหรียญทองโอลิมปิก
เชน แม็กโกแวน นักร้องนำวงเดอะโพกส์
แมตต์ แม็กกราท นักขว้างค้อนเจ้าของเหรียญทองโอลิมปิก
นูวลา นี โดว์เนลล์ กวีภาษาไอริช
อเล็ก รีด บาทหลวงผู้มีบทบาทในกระบวนการสันติภาพไอร์แลนด์เหนือ
ดอนัล ไรอัน นักเขียน
บ็อบ ทิสเดลล์ นักวิ่งข้ามรั้วเจ้าของเหรียญทองโอลิมปิก

ดูเพิ่ม

อ้างอิง

1 2 "Interactive Data Visualisations: Towns: Nenagh". Census 2022 (ภาษาอังกฤษ). Central Statistics Office (Ireland). สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2026.
↑ "An tAonach/Nenagh". Placenames Database of Ireland (ภาษาอังกฤษ และ ไอริช). Department of Tourism, Culture, Arts, Gaeltacht, Sport and Media. สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2026.
↑ "An tAonach/Nenagh (civil parish)". Placenames Database of Ireland (ภาษาอังกฤษ และ ไอริช). สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2026.
↑ "Silvermines mining heritage" (ภาษาอังกฤษ). Geological Survey Ireland. สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2026.
1 2 3 4 Murphy, Nancy (1994). Walkabout Nenagh (ภาษาอังกฤษ). Relay Books. ISBN 0-946327-12-2.
↑ Grace, D. (2000). The Famine in Nenagh Poor Law Union (ภาษาอังกฤษ). Nenagh: Relay.
↑ O'Duffy, Simon (14 พฤษภาคม 2004). "A brief history of Castle Brand". Irish Independent (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2026.
↑ "Local Government Reform Act 2014, Section 12" (ภาษาอังกฤษ). Irish Statute Book. 27 มกราคม 2014. สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2026.
1 2 "Nenagh Castle" (ภาษาอังกฤษ). Heritage Ireland, Office of Public Works. สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2026.
↑ Murphy, Nancy (1993). Nenagh Castle: Chronology and Architecture (ภาษาอังกฤษ). Relay Books. ISBN 0-946327-10-6.
↑ "Nenagh Heritage Centre" (ภาษาอังกฤษ). Tipperary County Council. สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2026.
↑ "Nenagh is to celebrate in bronze its gold medal Olympians". The Irish Times (ภาษาอังกฤษ). 28 เมษายน 2001. สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2026.
↑ "Nenagh Hospital, Tyone, Nenagh" (ภาษาอังกฤษ). National Inventory of Architectural Heritage. สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2026.
↑ "TFI Local Link Tipperary to enhance Route 854 from Roscrea to Nenagh" (ภาษาอังกฤษ). Transport for Ireland. 21 มีนาคม 2025. สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2026.
↑ "Nenagh, Co. Tipperary" (ภาษาอังกฤษ). Iarnród Éireann. สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2026.
↑ "Nenagh Éire Óg—About Us" (ภาษาอังกฤษ). Nenagh Éire Óg. สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2026.
↑ "Jumelage" (ภาษาฝรั่งเศส). Ville de Tonnerre. สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2026.

แหล่งข้อมูลอื่น

[CSO2022-1] 1 2 "Interactive Data Visualisations: Towns: Nenagh". Census 2022 (ภาษาอังกฤษ). Central Statistics Office (Ireland). สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2026.

[Logainm-2] "An tAonach/Nenagh". Placenames Database of Ireland (ภาษาอังกฤษ และ ไอริช). Department of Tourism, Culture, Arts, Gaeltacht, Sport and Media. สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2026.

[3] "An tAonach/Nenagh (civil parish)". Placenames Database of Ireland (ภาษาอังกฤษ และ ไอริช). สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2026.

[4] "Silvermines mining heritage" (ภาษาอังกฤษ). Geological Survey Ireland. สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2026.

[MurphyWalk-5] 1 2 3 4 Murphy, Nancy (1994). Walkabout Nenagh (ภาษาอังกฤษ). Relay Books. ISBN 0-946327-12-2.

[6] Grace, D. (2000). The Famine in Nenagh Poor Law Union (ภาษาอังกฤษ). Nenagh: Relay.

[7] O'Duffy, Simon (14 พฤษภาคม 2004). "A brief history of Castle Brand". Irish Independent (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2026.

[8] "Local Government Reform Act 2014, Section 12" (ภาษาอังกฤษ). Irish Statute Book. 27 มกราคม 2014. สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2026.

[HeritageCastle-9] 1 2 "Nenagh Castle" (ภาษาอังกฤษ). Heritage Ireland, Office of Public Works. สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2026.

[10] Murphy, Nancy (1993). Nenagh Castle: Chronology and Architecture (ภาษาอังกฤษ). Relay Books. ISBN 0-946327-10-6.

[11] "Nenagh Heritage Centre" (ภาษาอังกฤษ). Tipperary County Council. สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2026.

[12] "Nenagh is to celebrate in bronze its gold medal Olympians". The Irish Times (ภาษาอังกฤษ). 28 เมษายน 2001. สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2026.

[13] "Nenagh Hospital, Tyone, Nenagh" (ภาษาอังกฤษ). National Inventory of Architectural Heritage. สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2026.

[14] "TFI Local Link Tipperary to enhance Route 854 from Roscrea to Nenagh" (ภาษาอังกฤษ). Transport for Ireland. 21 มีนาคม 2025. สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2026.

[15] "Nenagh, Co. Tipperary" (ภาษาอังกฤษ). Iarnród Éireann. สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2026.

[16] "Nenagh Éire Óg—About Us" (ภาษาอังกฤษ). Nenagh Éire Óg. สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2026.

[17] "Jumelage" (ภาษาฝรั่งเศส). Ville de Tonnerre. สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2026.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]