ข้ามไปเนื้อหา

นักปราชญ์แห่งคริสตจักร

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ภาพนักบุญอีซีโดโรแห่งเซบิยา กับหนังสือซึ่งเป็นสัญลักษณ์ที่นิยมกันในการแสดงรูปของนักปราชญ์แห่งคริสตจักร

นักปราชญ์แห่งพระศาสนจักร (อังกฤษ: Doctor of the Church; ละติน: Doctor Ecclesiae) (คำว่า “docere” หรือ “doctor” ในภาษาละตินหมายถึง “สอน”) เป็นตำแหน่งที่คริสตจักร หรือเป็นที่รู้จักในสากลในชื่อว่า พระศาสนจักร แต่งตั้งให้ผู้ที่มีความสำคัญด้านคำสอนหรือเทววิทยาศาสนาคริสต์เป็นพิเศษ

ก่อนคริสต์ศตวรรษที่ 16

[แก้]

ในพระศาสนจักรตะวันตก มีปิตาจารย์แห่งพระศาสนจักรที่ได้รับยกย่องเป็นนักปราชญ์อยู่ 4 องค์ ได้แก่ นักบุญเกรกอรีผู้ยิ่งใหญ่ นักบุญแอมโบรสแห่งมิลาน นักบุญออกัสตินแห่งฮิปโป และนักบุญเจอโรม ขณะที่พระศาสนจักรตะวันออกมีนักปราชญ์ที่โดดเด่นเป็นพิเศษ 3 องค์ ได้รับยกย่องเป็น "ไฮเออราร์คผู้ศักดิ์สิทธิ์ทั้งสาม" ได้แก่ นักบุญจอห์น คริสซอสตอม นักบุญแบซิลแห่งซีซาเรีย และนักบุญเกรกอรีแห่งนาเซียนซัส

พระศาสนจักรโรมันคาทอลิก

[แก้]

ในคริสตจักรโรมันคาทอลิกตำแหน่งนี้จะมอบให้แก่นักบุญผู้เป็นเจ้าของงานประพันธ์ที่คริสตจักรถือว่ามีคุณค่าต่อการศึกษา โดยการประกาศจากพระสันตะปาปาหรือจากสภาสังคายนาสากล การแต่งตั้งนี้นาน ๆ จึงทำกันครั้งหนึ่งและเป็นการแต่งตั้งหลังจากที่ผู้ได้รับการแต่งตั้งเสียชีวิตไปแล้วและหลังจากที่ได้รับประกาศให้เป็นนักบุญแล้วเท่านั้น

ในคริสตจักรละติน หลังจากที่นักปราชญ์ฝ่ายละตินทั้ง 4 องค์ได้รับยกย่องเป็นนักปราชญ์แห่งพระศาสนจักรไปแล้ว สมเด็จพระสันตะปาปาปิอุสที่ 5 ได้ประกาศยกย่องนักปราชญ์อีก 4 องค์เป็นนักปราชญ์แห่งพระศาสนจักรตะวันออกในปี ค.ศ. 1568 ได้แก่ นักบุญจอห์น คริสซอสตอม นักบุญแบซิลแห่งซีซาเรีย นักบุญเกรกอรีแห่งนาเซียนซัส และนักบุญอะทานาเชียสแห่งอะเล็กซานเดรีย

นักปราชญ์แห่งพระศาสนจักรแต่ละองค์ก็มีความเชี่ยวชาญในสาขาต่าง ๆ กัน เช่น นักบุญเกรกอรีหรือพระสันตะปาปาเกรกอรีที่ 1 และนักบุญแอมโบรสเป็นนักเขียนจดหมายและศาสตรนิพนธ์ นักบุญกาเตรีนาแห่งซีเอนาและนักบุญยอห์นแห่งไม้กางเขนจะเขียนเกี่ยวกับเทววิทยาเชิงรหัสยะ (mystical theology) นักบุญออกัสตินแห่งฮิปโปและนักบุญโรแบร์โต เบลลาร์มีโน เน้นงานเขียนปกป้องพระศาสนจักรจากพวกนอกรีต นักบุญบีดเขียน “ประวัติศาสตร์คริสตจักรของชนอังกฤษ” ซึ่งเป็นเอกสารที่ดีที่สุดในทางประวัติศาสตร์อังกฤษสมัยกลาง ส่วนนักบุญแอนเซล์มแห่งแคนเทอร์เบอรี นักบุญอัลแบร์ตุส มาญุส และนักบุญทอมัส อไควนัส เป็นทั้งนักเทววิทยาระบบ

ในปี ค.ศ. 1970 ได้มีการแต่งตั้งนักบุญหญิงเป็นนักปราชญ์แห่งพระศาสนจักรเป็นครั้งแรก คือ นักบุญเตเรซาแห่งอาบีลาและนักบุญกาเตรีนาแห่งซีเอนา ต่อมามีนักบุญเตแรซแห่งลีซีเยอและนักบุญฮิลเดการ์ดแห่งบิงเงิน ได้รับแต่งตั้งเพิ่มมาอีกตามลำดับ

คริสตจักรโรมันคาทอลิกได้แต่งตั้ง “นักปราชญ์แห่งพระศาสนจักร” ทั้งหมดด้วยกัน 35 องค์ ในจำนวนนี้ 18 องค์ถึงแก่กรรมก่อนจะเกิดศาสนเภทตะวันออก-ตะวันตกในปี ค.ศ. 1054 ซึ่งทางนิกายอีสเทิร์นออร์ทอดอกซ์ก็ยังนับถือนักปราชญ์ทั้ง 17 องค์นี้ ในบรรดา 35 องค์นี้ 25 องค์มาจากศาสนาคริสต์ตะวันตก และอีก 8 มาจากศาสนาคริสต์ตะวันออก ประกอบด้วยนักบุญหญิง 4 องค์ มุขนายก 18 องค์ บาทหลวง 12 องค์ พันธบริกร 1 องค์ นักพรตหญิง 3 องค์ พรหมจารี 1 องค์ และเป็นชาวยุโรป 26 องค์ ชาวแอฟริกา 3 องค์ และอีก 6 องค์เป็นชาวเอเชีย

รายชื่อนักปราชญ์แห่งพระศาสนจักรโรมันคาทอลิก

[แก้]
ชื่อค.ศ. เกิดค.ศ. ตายแต่งตั้งชาติตำแหน่ง
นักบุญเกรกอรี*
(St. Gregory the Great)		540 (ราว)12 มีนาคม 6041298โรมันพระสันตะปาปา
นักบุญแอมโบรสแห่งมิลาน*
(St. Ambrose)		340 (ราว)4 เมษายน 3971298โรมันบิชอปแห่งมิลาน
นักบุญออกัสตินแห่งฮิปโป*
(St. Augustine)		35428 สิงหาคม 4301298ชาวนิวมิเดียบิชอปแห่งฮิปโป
นักบุญเจอโรม*
(St. Jerome)		347 (ราว)30 กันยายน 4201298ดาลเมเชียบาทหลวง นักพรต
นักบุญจอห์น คริสซอสตอม*
(St. John Chrysostom)		3474071568ซีเรียนอาร์ชบิชอปแห่งคอนสแตนติโนเปิล
นักบุญแบซิลแห่งซีซาเรีย*
(St. Basil)		3301 มกราคม 3791568คาพะโดเคียบิชอปแห่งไกเซรี
นักบุญเกรกอรีแห่งนาเซียนซัส*
(St. Gregory of Nazianzus)		32925 มกราคม 3891568แคปพาโดเชียอาร์ชบิชอปแห่งคอนสแตนติโนเปิล
นักบุญอะทาเนเชียสแห่งอะเล็กซานเดรีย*
(St. Athanasius)		2982 พฤษภาคม 3731568อียิปต์อาร์ชบิชอปแห่งอะเล็กซานเดรีย
นักบุญทอมัส อไควนัส
(St. Thomas Aquinas)		12257 มีนาคม 12741568เนเปิลส์บาทหลวง นักเทววิทยาศาสนาคริสต์ ไฟรอาร์คณะดอมินิกัน
นักบุญโบนาเวนตูรา
(St. Bonaventure)		122115กรกฎาคม 12741588ละติอุมพระคาร์ดินัลบิชอปแห่งอัลบาโน นักเทววิทยาศาสนาคริสต์ มหาธิการคณะฟรันซิสกัน
นักบุญแอนเซล์มแห่งแคนเทอร์เบอรี
(St. Anselm)		1033 หรือ 103421 เมษายน 11091720อาออสตาอาร์ชบิชอปแห่งแคนเทอร์เบอรี นักพรตคณะเบเนดิกติน
นักบุญอีซีโดโรแห่งเซบิยา*
(St. Isidore)		5604 เมษายน 6361722อันดาลูเชียอาร์ชบิชอปแห่งเซบิยา
นักบุญปีเตอร์ คริโซโลกัส*
(St. Peter Chrysologus)		4064501729อิตาลีอาร์ชบิชอปแห่งราเวนนา
นักบุญลีโอที่ 1*
(St. Leo the Great)		40010 พฤศจิกายน 4611754โรมันพระสันตะปาปา
นักบุญปีเตอร์ เดเมียน
(St. Peter Damian)		100721/22 February 10721828ราเวนนาพระคาร์ดินัลบิชอปแห่งออสเตีย นักพรตคณะเบเนดิกติน
นักบุญแบร์นาร์แห่งแกลร์โว
(St. Bernard)		109021 สิงหาคม 11531830เบอร์กันดีบาทหลวง นักพรตคณะซิสเตอร์เชียน
นักบุญอีแลร์แห่งปัวตีเย*
(St. Hilary of Poitiers)		3003671851กอลบิชอปแห่งปัวตีเย
นักบุญอัลฟอนโซ มาเรีย เด ลีกูโอรี
(St. Alphonsus Liguori)		16961 สิงหาคม 17871871เนเปิลส์บิชอปแห่งซานตากาตา เด โกตี ผู้ก่อตั้งคณะพระมหาไถ่
นักบุญฟร็องซัว เดอ ซาล
(St. Francis de Sales)		156728 ธันวาคม 16221877ซาวอยบิชอปแห่งเจนีวา
นักบุญซิริลแห่งอะเล็กซานเดรีย
(St. Cyril of Alexandria)		37627 มิถุนายน 4441883อียิปต์อัครบิดรแห่งอะเล็กซานเดรีย
นักบุญซิริลแห่งเยรูซาเลม*
(St. Cyril of Jerusalem)		3153861883เยรูซาเลมบิชอปแห่งเยรูซาเลม
นักบุญจอห์นแห่งดามัสกัส*
(St. John Damascene)		6765 ธันวาคม 7491883ซีเรียบาทหลวง นักพรต
นักบุญบีด*
(St. Bede the Venerable)		67227 พฤษภาคม 7351899อังกฤษบาทหลวง นักพรต
นักบุญเอเฟรมแห่งซีเรีย*
(St. Ephrem)		3063731920ซีเรียพันธบริกร
นักบุญปีเตอร์ กานิส
(St. Peter Canisius)		152121 ธันวาคม 15971925เนเธอร์แลนด์บาทหลวง นักบวชคณะเยสุอิต
นักบุญยอห์นแห่งไม้กางเขน
(St. John of the Cross)		154214 ธันวาคม 15911926สเปนบาทหลวง รหัสยิก ผู้ก่อตั้งคณะคาร์เมไลท์ไม่สวมรองเท้า
นักบุญโรแบร์โต เบลลาร์มีโน
(St. Robert Bellarmine)		154217 กันยายน 16211931ทัสกานีอาร์ชบิชอปแห่งกาปัว นักบวชคณะเยสุอิต
นักบุญอัลแบร์ตุส มาญุส
(St. Albertus Magnus)		119315 พฤศจิกายน 12801931ชาวเยอรมันบิชอปแห่งเรเกนส์บูร์ก ไฟรอาร์คณะดอมินิกัน
นักบุญแอนโทนีแห่งปาดัว
(St. Anthony of Padua)		119513 มิถุนายน 12311946โปรตุเกสบาทหลวง, ไฟรอาร์คณะฟรันซิสกัน
นักบุญลอเรนโซแห่งบรินดีซี
(St. Lawrence of Brindisi)		22 กรกฎาคม 155922 กรกฎาคม 16191959เนเปิลส์บาทหลวง นักการทูต ไฟรอาร์คณะภราดาน้อยกาปูชิน
นักบุญเตเรซาแห่งอาบีลา
(St. Teresa of Ávila)		28 มีนาคม 15154 ตุลาคม 15821970สเปนรหัสยิก ผู้ก่อตั้งคณะคาร์เมไลท์ไม่สวมรองเท้า
นักบุญกาเตรีนาแห่งซีเอนา
(St. Catherine of Siena)		25 มีนาคม 134729 เมษายน 13801970ทัสเคนีรหัสยิก สมาชิกคณะชั้นสามของนักบุญดอมินิก
นักบุญเตแรซแห่งลีซีเยอ
(St. Thérèse de Lisieux)		2 มกราคม 187330 กันยายน 18971997ฝรั่งเศสนักพรตหญิงคณะคาร์เมไลท์ไม่สวมรองเท้า
นักบุญควนแห่งอาบีลา
(St. John of Ávila)		6 มกราคม 150010 พฤษภาคม 15692012สเปนบาทหลวง รหัสยิก
นักบุญฮิลเดการ์ดแห่งบิงเงิน
(St. Hildegard of Bingen)		109817 กันยายน 11792012เยอรมันรหัสยิก อธิการิณีอารามคณะเบเนดิกติน

ดูเพิ่ม

[แก้]

แหล่งข้อมูลอื่น

[แก้]


เข้าถึงจาก "https://th.wikipedia.org/w/index.php?title=นักปราชญ์แห่งคริสตจักร&oldid=12778392"