นกอุ้มบาตร

นกอุ้มบาตร
ตัวผู้เต็มวัย M. alba alba
ตัวเมียอายุหนึ่งปีช่วงฤดูร้อน M. alba alba
สถานะการอนุรักษ์
นอกเกณฑ์สูญพันธุ์  (IUCN 3.1)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:	สัตว์ Animalia
ไฟลัม:	สัตว์มีแกนสันหลัง Chordata
ชั้น:	สัตว์ปีก Aves
อันดับ:	นกเกาะคอน Passeriformes
วงศ์:	Motacillidae
สกุล:	นกเด้าลม Motacilla Linnaeus, 1758
สปีชีส์:	M.  alba
ชื่อทวินาม
Motacilla alba Linnaeus, 1758
เขตผสมพันธุ์   เขตอาศัยตลอดปี   เขตอพยพหลบหนาว

นกอุ้มบาตร หรือ นกเด้าลมขาว (อังกฤษ: white wagtail; Motacilla alba) เป็นนกเกาะคอนขนาดเล็กในวงศ์ Motacillidae ซึ่งรวมถึงนกเด้าดิน (pipit) และนกเด้าดินใหญ่ (longclaw) ชนิดนี้แพร่พันธุ์ในเขตพาเลอาร์กติก (Palearctic) ในพื้นที่ส่วนใหญ่ของทวีปยุโรปและเอเชีย รวมถึงบางส่วนของแอฟริกาเหนือ นอกจากนี้ยังมีประชากรกลุ่มเล็กๆ เป็นนกประจำถิ่นหายากในทางตะวันตกของรัฐอแลสกา นกชนิดนี้เป็นนกประจำถิ่นในเขตที่อบอุ่นที่สุด แต่ในเขตอื่นจะอพยพไปยังแอฟริกา โดยรวมแล้วมีชนิดย่อยของ M. alba อยู่ระหว่าง 9 ถึง 11 ชนิดย่อย ในประเทศไอร์แลนด์และสหราชอาณาจักร จะพบชนิดย่อยหลังสีดำที่เรียกว่า นกอุ้มบาตรหลังดำ หรือ pied wagtail (M. a. yarrellii) เป็นส่วนใหญ่

นกอุ้มบาตรเป็นนกที่กินแมลง อาศัยตามพื้นที่โล่ง มักอยู่ใกล้แหล่งชุมชนและแหล่งน้ำ มันชอบพื้นที่โล่งเตียนในการหาอาหาร ซึ่งทำให้สามารถมองเห็นและไล่ล่าเหยื่อได้ ในเขตเมือง มันปรับตัวเข้ากับการหาอาหารตามพื้นที่ปูพื้นคอนกรีต เช่น ลานจอดรถ มันทำรังตามซอกกำแพงหินและโครงสร้างอื่นๆ ทั้งที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติและมนุษย์สร้างขึ้น

นกอุ้มบาตรเป็นนกประจำชาติของประเทศลัตเวีย และเคยปรากฏอยู่บนแสตมป์ของหลายประเทศด้วยกัน ได้รับการจัดสถานะการอนุรักษ์โดย IUCN ว่าเป็นสิ่งมีชีวิตที่มีความเสี่ยงต่ำต่อการสูญพันธุ์