นกติ๊ดใหญ่
| นกติ๊ดใหญ่ | |
|---|---|
| เพศเมียในเทศมณฑลแลงคาเชอร์ ประเทศอังกฤษ | |
| การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์ | |
| อาณาจักร: | สัตว์ Animalia |
| ไฟลัม: | สัตว์มีแกนสันหลัง Chordata |
| ชั้น: | สัตว์ปีก Aves |
| อันดับ: | นกเกาะคอน Passeriformes |
| วงศ์: | Paridae |
| สกุล: | Parus Linnaeus, 1758 |
| สปีชีส์: | P. major |
| ชื่อทวินาม | |
| Parus major Linnaeus, 1758 | |
| ขอบเขตการกระจายของกลุ่มชนิดย่อยในอดีตและปัจจุบัน | |

นกติ๊ดใหญ่ (อังกฤษ: Great Tit; ชื่อวิทยาศาสตร์: Parus major) เป็นนกเกาะคอนชนิดหนึ่งในวงศ์นกติ๊ด (Paridae) พบได้อย่างแพร่หลายและทั่วไปในทวีปยุโรป ตะวันออกกลาง เอเชียกลาง และทางตะวันออกของเขตพาลีอาร์กติกจนถึงแม่น้ำอามูร์ รวมถึงทางใต้ของแอฟริกาเหนือ โดยทั่วไปชนิดนี้มักอาศัยอยู่ตามพื้นที่ป่าทุกประเภท และมักไม่อพยพย้ายถิ่น เว้นแต่ในฤดูหนาวที่รุนแรง กระทั่งปี 2005 นกชนิดนี้มีการจัดกลุ่มรวมกับนกชนิดย่อยอื่น ๆ หลายชนิด แต่จากการศึกษาทางดีเอ็นเอ พบว่านกชนิดย่อยเหล่านั้นมีความแตกต่างกันอย่างชัดเจนจากนกติ๊ดใหญ่ จึงมีการแยกออกเป็น 2 ชนิดใหม่ ได้แก่ นกติ๊ดหลังเทาหรือนกติ๊ดแก้มขาว (Parus cinereus) พบในเอเชียใต้ และนกติ๊ดหลังสีไพล (Parus minor) พบในเอเชียตะวันออก แต่นกติ๊ดใหญ่ยังคงเป็นชนิดที่พบได้อย่างแพร่หลายที่สุดในสกุล Parus
นกติ๊ดใหญ่เป็นนกที่มีลักษณะเด่นชัด โดยที่หัวและคอมีสีดำ แก้มสีขาวเด่นชัด ส่วนหลังมีสีเขียวมะกอก และส่วนท้องมีสีเหลือง ลักษณะเหล่านี้อาจมีความแตกต่างกันเล็กน้อยในแต่ละชนิดย่อย ในช่วงฤดูร้อน นกชนิดเป็นนกที่กินแมลงเป็นหลัก แต่ในช่วงฤดูหนาวจะกินอาหารหลากหลายมากขึ้น รวมถึงสัตว์อื่น เช่น ค้างคาวขนาดเล็กที่จำศีลอยู่ด้วย[2] เช่นเดียวกับนกติ๊ดชนิดอื่น นกติ๊ดใหญ่เป็นนกที่ทำรังในโพรง โดยปกติจะทำรังในโพรงไม้ เพศเมียจะออกไข่ประมาณ 12 ฟอง และเป็นฝ่ายฟักไข่เพียงลำพัง อย่างไรก็ตาม พ่อและแม่นกจะช่วยกันเลี้ยงลูกนกทั้งคู่ ในแต่ละปี และมักจะเลี้ยงลูกได้สองครอก ซึ่งรังของนกอาจถูกล่าโดยนกหัวขวาน กระรอก หรือเพียงพอน และอาจถูกรบกวนโดยหมัด ส่วนพ่อและแม่นกอาจเป็นเหยื่อของเหยี่ยวนกเขา นกติ๊ดใหญ่สามารถปรับตัวได้ดีต่อการเปลี่ยนแปลงของสิ่งแวดล้อมที่มนุษยสร้างขึ้น และเป็นนกที่พบเห็นได้บ่อยในสวนและสวนสาธารณะในเมือง นอกจากนี้ยังมีความสำคัญต่อการศึกษาชนิดในสาขาปักษีวิทยาอีกด้วย
อนุกรมวิธาน
[แก้]นกติ๊ดใหญ่ได้รับการบรรยายและตั้งชื่อวิทยาศาสตร์ในชื่อปัจจุบันโดยคอล ลินเนียในปี 1758 ในหนังสือ Systema Naturae ฉบับตีพิมพ์ครั้งที่ 10[3] ชื่อวิทยาศาสตร์มาจากภาษาละติน parus หมายถึง "นกติ๊ด" และ maior หมายถึง "ใหญ่กว่า"[4] ฟรานซิส วิลลัฟบี (Francis Willughby) เคยใช้ชื่อนี้มาแล้วในศตวรรษที่ 17[5]

เชิงอรรถและอ้างอิง
[แก้]- ↑ BirdLife International (2016). Parus major. The IUCN Red List of Threatened Species 2016. doi:10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22735990A87431138.en
- ↑ Estók, Péter; Zsebők, Sándor; Siemers, Björn M. (2009). "Great tits search for, capture, kill and eat hibernating bats". Biology Letters. 6 (1): 59–62. doi:10.1098/rsbl.2009.0611. PMC 2817260. PMID 19740892.
- ↑ Linnaeus, Carl (1758). Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Tomus I. Editio decima, reformata (ภาษาละติน). Holmiae (Laurentii Salvii). p. 189.
P. capite nigro, temporibus albis, nucha lutea
- ↑ Simpson, D.P. (1979). Cassell's Latin Dictionary (5th ed.). London: Cassell Ltd. p. 883. ISBN 978-0-304-52257-6.
- ↑ Willughby, Francis (1681). The ornithology of Francis Willughby of Middleton in the county of Warwick, esq. ... London, United Kingdom: A.C. for John Martyn. p. 240.
แหล่งข้อมูลอื่น
[แก้]- "Great tit – BirdLife species factsheet". BirdLife International.
- RSPB page
- Song sample
- BBC fact file
- Ageing and sexing (PDF; 2.5 MB) by Javier Blasco-Zumeta & Gerd-Michael Heinze เก็บถาวร 2 ธันวาคม 2014 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
- Feathers of great tit (Parus major) เก็บถาวร 21 เมษายน 2015 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
- Great tit videos, photos & sounds on the Internet Bird Collection
- Titbox and the jay - video