ธัญญวดีอเยดอว์บอง
การตีพิมพ์บันทึกเหตุการณ์พม่าหายากห้าฉบับ ค.ศ. 1967 (ธัญญวดี, ราชาธิราช, ซีน-พยูชีน, ญองย่าน, อลองพญา) | |
| ผู้ประพันธ์ | ซะยาดอแห่งยะไข่ |
|---|---|
| ชื่อเรื่องต้นฉบับ | ဓညဝတီ အရေးတော်ပုံ |
| ประเทศ | อาณาจักรพม่า |
| ภาษา | พม่า |
| ชุด | บันทึกเหตุการณ์พม่า |
| ประเภท | พงศาวดาร, ประวัติศาสตร์ |
| วันที่พิมพ์ | 10 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1788[1] |
| เรื่องก่อนหน้า | พงศาวดารยะไข่ ฉบับเก่า |
| เรื่องถัดไป | มซิมะเดทะอเยดอว์บอง |
ธัญญวดีอเยดอว์บอง (พม่า: ဓညဝတီ အရေးတော်ပုံ) หรือ Kawitharabi Thiri-Pawara Agga-Maha-Dhammarazadiraza-Guru (พม่า: ကဝိသာရာဘိ သီရိပဝရအဂ္ဂမဟာ ဓမ္မရာဇာဓိရာဇဂုရု; บาลี: Kavisārābhi Sīripavara Aggamahādhammarājādhirājaguru) เป็นบันทึกเหตุการณ์พม่าที่ครอบคลุมประวัติศาสตร์ยะไข่ตั้งแต่สมัยโบราณจนถึงการผนวกอาณาจักรมเยาะอู้ของราชวงศ์โก้นบอง ใน ค.ศ. 1785[2] บันทึกนี้เขียนขึ้นไม่นานหลังการถูกผนวกเพื่อกอบกู้ประวัติศาสตร์ของยะไข่หลังจากที่บันทึกทางประวัติศาสตร์ส่วนใหญ่ของมเยาะอู้ถูกเผาทำลายโดยกองทัพโก้นบองใน ค.ศ. 1785[3] ซะยาดอแห่งยะไข่ พระภิกษุสงฆ์ พยายามรวบรวมส่วนที่เหลือรอดจากการทำลายล้างอย่างไม่เลือกหน้า และเขียนเสร็จใน ค.ศ. 1788 ตามที่ G.E. Harvey นักประวัติศาสตร์ยุคอาณานิคมอังกฤษกล่าว บันทึกนี้อาจไม่น่าเชื่อถือเท่าที่ควร เนื่องจากเป็น "งานเขียนที่บอกเล่าต่อ ๆ กันมา"[4]
บันทึกนี้ครอบคลุมช่วงเวลาตั้งแต่ราวปี ค.ศ. 825 ก่อนคริสต์ศักราช ตั้งแต่รัชสมัยของกานยาซาจี้ ผู้เป็นตำนาน จนถึงการผนวกดินแดนโก้นบองในปี ค.ศ. 1785 เช่นเดียวกับบันทึกเหตุการณ์ยะไข่ส่วนใหญ่ บันทึกนี้ให้รายละเอียดสั้น ๆ เกี่ยวกับกษัตริย์ผู้เป็นตำนาน และเริ่มต้นด้วยรายละเอียดที่มากขึ้นในรัชสมัยของพระเจ้าจันทสุริยะ (ค.ศ. 146–198) นอกจากนี้ยังประกอบด้วยคำเทศนาและคำแนะนำอันชาญฉลาดมากมายเกี่ยวกับการปกครองที่ดี ซึ่งนักปราชญ์และเสนาบดีได้มอบให้แก่กษัตริย์ต่าง ๆ บันทึกนี้ให้รายละเอียดมากที่สุดโดยเริ่มตั้งแต่พระเจ้าบาจี้ (มี่นบีน) จนถึงกษัตริย์องค์สุดท้ายของยะไข่ คือพระเจ้ามหาธัมมตะ[1]
อ้างอิง
[แก้]บรรณานุกรม
[แก้]- Harvey, G. E. (1925). History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824. London: Frank Cass & Co. Ltd.
- Myint-U, Thant (2006). The River of Lost Footsteps—Histories of Burma. Farrar, Straus and Giroux. ISBN 978-0-374-16342-6.
- Thaw Kaung, U (2010). Aspects of Myanmar History and Culture. Yangon: Gangaw Myaing.