ท้าวอินทรสุริยา (เนื่อง จินตดุล)

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
ท้าวอินทรสุริยา (เนื่อง จินตดุล)

ท้าวอินทรสุริยา นามเดิม เนื่อง จินตดุล (10 ธันวาคม พ.ศ. 2428 - 16 ตุลาคม พ.ศ. 2517) เป็นพระพี่เลี้ยงผู้ถวายการอภิบาลสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี และสมเด็จพระเจ้าน้องนางเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี กรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารี

ประวัติ

ท้าวอินทรสุริยา มีนามเดิมว่า เนื่อง จินตดุล เกิดเมื่อวันพฤหัสบดีที่ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2428 ณ ตำบลบางขุนศรี อำเภอบางกอกน้อย จังหวัดธนบุรี เป็นธิดาคนเดียวของ นายกลีบ จินตดุล และ นางทองคำ จินตดุล ทางฝั่งบิดารับราชการกรมมหรสพ ส่วนทางฝั่งมารดามีเชื้อสายมาจากราชินิกุลชูโต

เมื่อเด็กหญิงเนื่องอายุได้ประมาณ 2 ปี มารดาได้ยกให้ไปเป็นบุตรบุญธรรมของ คุณนายทับทิม บุณยาหาร ซึ่งเป็นญาติกัน เด็กหญิงเนื่องเป็นที่รักของคุณนายทับทิม และ คนในบ้าน เพราะเป็นเด็กที่สุภาพเรียบร้อยว่านอนสอนง่าย เมื่อมีวัยพอศึกษา คุณนายทับทิมจึงหาครูมาสอนให้ที่บ้านให้พออ่านออกเขียนได้ จนอายุ 15 ปี มีใจน้อมไปในทางธรรม เนื่องจากมีโอกาสติดตามคุณนายทับทิม ไปวัดทำบุญรักษาศีลทุกวันมิได้ขาด ต่อมาถึงเกิดศรัทธาแรงกล้า ตัดสินใจโกนผมนุ่งห่มขาว บวชอยู่ ณ สำนักชีวัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร ถึง 5 ปี ครั้นทางบ้านไม่มีคนช่วยดูแลบ้าน คุณนายทับทิมจึงขอร้องให้ลาเพศชีกลับมาช่วยดูแลบ้านตามเดิม

เมื่อลาเพศชีออกมาได้ 5-6 ปี ภารกิจที่บ้านว่างลง จึงขออนุญาตคุณนายทับทิม ไปเข้าเรียนวิชาพยาบาล จนสำเร็จวิชาพยาบาลศิริราช รุ่นที่ 9 เป็นพระสหายร่วมชั้นเรียนวิชาพยาบาลของสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ที่โรงเรียนแพทย์ผดุงครรภ์และหญิงพยาบาลแห่งศิริราช และไปเป็นพยาบาลที่โรงพยาบาลศิริราชและโรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้าตามลำดับ และเคยเป็นพยาบาลอาสาในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 1 ด้วย

เมื่อ พ.ศ. 2466 เมื่อหม่อมสังวาลย์ มหิดล ณ อยุธยา ได้ให้ประสูติหม่อมเจ้ากัลยาณิวัฒนา มหิดล และติดตามสมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้ามหิดลอดุลยเดช กรมขุนสงขลานครินทร์ เสด็จฯ กลับสยาม ในปีนั้นเอง สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้ามหิดลอดุลยเดช กรมขุนสงขลานครินทร์ ได้คัดเลือกพระพี่เลี้ยงนางนมให้มาถวายการดูแลพระโอรส-ธิดา ปรากฏว่านางพยาบาล เนื่อง จินตดุล ได้รับการคัดเลือก เพราะเป็นพระสหายสนิทของหม่อมสังวาลย์ ท่านได้ติดตามเป็นพระพี่เลี้ยง และตามเสด็จทั้งสามพระองค์ไปประเทศเยอรมนีและประเทศฝรั่งเศส ในวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2468[1] และตามเสด็จในการเสด็จนิวัติพระนครทุกครั้ง ต่อมาท่านก็ได้ย้ายมาอาศัยอยู่ในพระตำหนักใหม่ วังสระปทุม

การเป็นพระพี่เลี้ยงของทั้งสามพระองค์ตลอดมาหลายสิบปี พระพี่เลี้ยงเนื่องจึงมีความรู้ทางด้านภาษาต่างประเทศพอสมควร นอกจากนี้ยังเป็นผู้ที่คอยติดตามข่าวสารบ้านเมืองเสมอ จึงเป็นคนที่ทราบการเคลื่อนไหวของชาวโลกตลอดเวลา ทั้งยังอยู่ในเหตุการณ์การสวรรคตของพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล เมื่อวันที่ 9 มิถุนายน พ.ศ. 2489 ณ พระที่นั่งบรมพิมาน ในพระบรมมหาราชวัง และ ท่านได้เป็นพยานคนสำคัญในคดีนี้ในเวลาต่อมา

สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ทรงออกนามเรียกพระพี่เลี้ยงเนื่องว่า แหนน [2] เพราะออกเสียงง่ายกว่าคำว่า เนื่อง พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร และพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ก็ทรงออกนามเรียกท่านเช่นนั้นตามพระเชษฐภคินี

คุณท้าวอินทรสุริยายังได้ถวายการอภิบาลพระราชโอรสธิดาทุกพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรและสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง โดยมีคุณวิไล อมาตยกุล ท่านผู้หญิงอภิรดี ยิ่งเจริญ ท่านผู้หญิงพรสม กุณฑลจินดา และคุณทวี มณีนุตร เป็นผู้ช่วยถวายการอภิบาล

บรรดาศักดิ์

วันที่ 25 เมษายน พ.ศ. 2493 พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร โปรดเกล้าฯ พระราชทานบรรดาศักดิ์ให้นางสาวเนื่อง จินตดุล เป็น ท้าวอินทรสุริยา สรรพาหารพิจาริณี ที่นักพฤฒิชราฉลองพระโอษฐ์ บังคับบัญชาบรรดาวิเสทนอกในทั้งปวง ถือศักดินา 1,000[3]

บั้นปลายชีวิต

ต้นปี พ.ศ. 2505 ท่านได้กราบบังคมทูลลา ถือเพศอุบาสิกานุ่งขาวห่มขาวอีกครั้ง ณ วัดโกมุทรัตนาราม จังหวัดชลบุรี โดยมีหลวงพ่อสาลี เป็นผู้ประกอบพิธี เมื่อบวชแล้วก็ย้ายมาจำพรรษา ณ วัดธาตุทอง พระโขนง ท่านได้อุทิศตนบำเพ็ญประโยชน์ให้กับการบำรุงวัด สถานพยาบาล โรงเรียน และสถาบันแม่ชี โดยไม่เห็นแก่ความเหน็ดเหนื่อย และยังชอบท่องเที่ยวไปยังสถานที่ต่าง ๆ ที่ชอบมาก คือ วัดวชิราลงกรณวราราม ตำบลหนองน้ำแดง อำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา ท่านมีโอกาสได้รู้จักกับหลวงปู่ฝั้น อาจาโร และอาจารย์สายพระป่าในประเทศไทยหลายรูป ในเวลาต่อมาพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรทรงขอร้องให้เข้ามาพำนักในพระตำหนักจิตรลดารโหฐาน และ พระราชทานห้องพักในพระตำหนักจิตรลดารโหฐานให้กับคุณท้าว

ท้าวอินทรสุริยาถึงแก่อนิจกรรม เมื่อวันที่ 16 ตุลาคม พ.ศ. 2517 เวลา 19.10 น. ณ พระตำหนักจิตรลดารโหฐาน สิริรวมอายุได้ 88 ปี 11 เดือน [2] ท่านเกิดในเดือนธันวาคม ถึงแก่อนิจกรรมในเดือนตุลาคม ตอนมีอายุ 88 ปี 11 เดือน เหมือนกับพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ผู้ที่ท่านถวายการอภิบาลและถวายงานอย่างใกล้ชิด มาตลอดทั้งชั่วชีวิตของท่าน

ในการนี้ พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม พระราชทาน น้ำหลวงอาบศพ โกศแปดเหลี่ยม ฉัตรเบญจา 6 คันตั้งประกอบเกียรติยศ ปี่ไฉน 1 กลองชนะ 10 ประโคมเวลารับพระราชทานน้ำหลวงอาบศพ และ ให้ตั้งโกศศพบำเพ็ญกุศลไว้ ณ ศาลาบัณณรศภาค วัดเบญจมบพิตรดุสิตวนารามราชวรวิหาร

วันที่ 13 ธันวาคม พ.ศ. 2518 พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี และสมเด็จพระเจ้าน้องนางเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี กรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารี เสด็จในการพระราชทานเพลิงศพ ณ เมรุหลวงหน้าพลับพลาอิศริยาภรณ์ วัดเทพศิรินทราวาส โดยทรงเสด็จขึ้นบนเมรุวางดอกไม้จันทน์พระราชทานเพลิงศพด้วยพระองค์เอง

เครื่องราชอิสริยาภรณ์

อ้างอิง

  1. เฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอเจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์
  2. 2.0 2.1 สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนาเจ้านายเล็กๆ - ยุวกษัตริย์. กรุงเทพ : ซิลค์เวอร์ม บุคส์, พิมพ์ครั้งที่ 6 พ.ศ. 2549. 450 หน้า. หน้า หน้าที่. ISBN 974-7047-55-1
  3. "เรื่องพระราชทานบรรดาศักดิ์ฝ่ายใน" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 67 (25 ง): 1804. 2 พฤษภาคม 2493.
  4. ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเหรียญรัตนาภรณ์, เล่ม ๕๕, ตอน ๐ ง, ๒๘ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๔๘๑, หน้า ๒๙๕๘
  5. "แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 67 (25 ง): 1809. 2 พฤษภาคม 2493. สืบค้นเมื่อ 24 พฤษภาคม 2561.
  • สารัตถสมุจจัย มงคลสูตร. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์พระจันทร์, 2519. 121 หน้า หน้า. [พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พิมพ์พระราชทาน ในงานพระราชทานเพลิงศพ ท้าวอินทรสุริยา ท.จ. ณ เมรุหน้าพลับพลาอิศริยาภรณ์ วัดเทพศิรินทราวาส วันที่ 13 ธันวาคม พ.ศ. 2518]