ท้าวสหัมบดีพรหม

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

ส่วนหนึ่งของ
ศาสนาพุทธ

Dhamma Cakra.svg สถานีย่อย


Dharmacakra flag (Thailand).svg
ประวัติศาสนาพุทธ

ศาสดา

พระโคตมพุทธเจ้า
(พระพุทธเจ้า)

จุดมุ่งหมาย
นิพพาน
พระรัตนตรัย

พระพุทธ · พระธรรม · พระสงฆ์

ความเชื่อและการปฏิบัติ
ศีล (ศีลห้า) · ธรรม (เบญจธรรม)
สมถะ · วิปัสสนา
บทสวดมนต์และพระคาถา
คัมภีร์และหนังสือ
พระไตรปิฎก
พระวินัยปิฎก · พระสุตตันตปิฎก · พระอภิธรรมปิฎก
หลักธรรม
ไตรลักษณ์ · อริยสัจ 4 · มรรค 8 · ปฏิจจสมุปบาท · มงคล 38
นิกาย
เถรวาท · มหายาน · วัชรยาน
สังคมศาสนาพุทธ
ปฏิทิน · บุคคล · วันสำคัญ · ศาสนสถาน
การจาริกแสวงบุญ
พุทธสังเวชนียสถาน ·
การแสวงบุญในพุทธภูมิ
ดูเพิ่มเติม
อภิธานศัพท์ศาสนาพุทธ
หมวดหมู่ศาสนาพุทธ
จิตรกรรมร่วมสมัยสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงพิจารณาบุคคลเปรียบด้วยดอกบัวหลากประเภทและท้าวสหัมบดีพรหมและคณะเทวดาพร้อมชาวสวรรค์ทูลเข้าเฝ้าขอให้ทรงแสดงธรรม.
ท้าวสหัมบดีมหาพรหม เป็นชื่อตำแหน่งประมุขของคติพุทธศาสนาโดยปรากฏแต่ในคติพุทธศาสนาเถรวาท และปรากฎพระนามในพระไตรปิฎก ตำนาน ชาดก และมีบทบาทในพระไตรปิฎกของคติพุทธศาสนาเถรวาทเป็นอย่างมาก ทั้งนี้คำอาธนาธรรมที่ใช้ในพิธีการของคติพุทธศาสนาเถรวาทก็ปรากฎนามของพระพรหมนี้ แต่นามของพระพรหมนี้ไม่ปรากฎในพระสูตรของคติพุทธศาสนามหายาน .

บทบาทและที่มาของคำอาธนาธรรมในคติพุทธศาสนาเถรวาท[แก้]

เมื่อครั้งสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงพิจจารณาบัวสี่เหล่า และท้าวสหัมบดีมหาพรหมและคณะเทวดาพร้อมชาวสวรรค์ที่มาทูลเข้าเฝ้าขอให้ทรงแสดงธรรมเพื่อเป็นการเกื้อกูลแก่เหล่าเวไนยสัตว์ และได้ทูลคาถาเป็นภาษาบาลีว่า

พรหมมา จะโลกาธิปะตี สะหัมปะตี กัตอัญชะลี อันธิวรัง อะยาจะถะ สันตีธะ สัตตาป ปะระชัก ขะชาติกา เทเสตุ ธัมมัง อุนะกัมปิมัง ปะชัง ฯ

ซึ่งแปลความเป็นภาษาไทยปัจจุบันดังนี้

ท้าวสหัมบดีพรหม ผู้เป็นอธิบดีแห่งโลก ได้ประคองอัญชลีทูลวิงวอนสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าผู้ประเสริฐว่า สัตว์ผู้มีธุลี ในดวงตาน้อย มีอยู่ในโลกนี้ ขอพระคุณเจ้าโปรดแสดงธรรม อนุเคราะห์ด้วยเถิด ฯ

จากที่มาที่ปรากฎในพระไตรปิฎกของคติพุทธศาสนาเถรวาทนี้ พุทธศาสนิกชนของศาสนาพุทธเถรวาทได้ใช้เป็นคำอาธนาธรรมในพิธีการของคติพุทธศาสนาเถรวาทสืบมา ฯ .