ถ่านไม้
ถ่านไม้ (อังกฤษ: Charcoal) คือ กากสีดำน้ำหนักเบาที่ประกอบด้วยคาร์บอน ซึ่งผลิตจากการให้ความร้อนแก่ไม้ (หรือวัสดุจากสัตว์และพืชชนิดอื่น) อย่างรุนแรงในสภาพที่มีออกซิเจนน้อยมาก เพื่อกำจัดน้ำและสารประกอบระเหยทั้งหมดออกไป ในการแยกสลายด้วยความร้อนแบบดั้งเดิมที่เรียกว่า การเผาถ่าน ซึ่งมักทำโดยการสร้างเตาเผาถ่าน (en:charcoal kiln) ความร้อนจะได้รับจากการเผาไหม้วัสดุตั้งต้นบางส่วนด้วยตนเองภายใต้ปริมาณออกซิเจนที่จำกัด[1] นอกจากนี้ วัสดุยังสามารถถูกให้ความร้อนภายในริทอร์ตแบบปิดได้เช่นกัน เชื้อเพลิงก้อน (briquette) สมัยใหม่ที่ใช้สำหรับการทำอาหารกลางแจ้งอาจมีส่วนผสมของสารเติมแต่งอื่น ๆ อีกมากมาย เช่น ถ่านหิน
ถ่านไม้มีการใช้งานที่หลากหลาย รวมถึงใช้เป็นเชื้อเพลิงประเภทต่าง ๆ เช่น เชื้อเพลิงอุตสาหกรรม เชื้อเพลิงสำหรับการทำอาหารและการทำความร้อน และเป็นเชื้อเพลิงทางโลหะกรรมในการผลิตเหล็กและเหล็กกล้า ตลอดจนใช้เป็นตัวรีดิวซ์ในกระบวนการทางเคมี และเป็นวัตถุดิบในงานดอกไม้ไฟ นอกจากนี้ยังถูกนำไปใช้ในอุตสาหกรรมเครื่องสำอาง พืชสวน การปศุสัตว์ การแพทย์โดยใช้ถ่านกัมมันต์ และความพยายามด้านความยั่งยืนทางสิ่งแวดล้อม เช่น การกักเก็บคาร์บอน
ประวัติศาสตร์ยุคแรกของการผลิตถ่านไม้ครอบคลุมถึงยุคสมัยโบราณ ซึ่งมีรากฐานมาจากความอุดมสมบูรณ์ของไม้ในภูมิภาคต่าง ๆ กระบวนการมักเกี่ยวข้องกับการนำท่อนไม้มาเรียงซ้อนกันเป็นรูปทรงกรวย เพื่อให้อากาศเข้าไปได้ทางช่องเปิดที่ด้านล่าง และจุดไฟเผากองไม้ทีละน้อย ช่างเผาถ่านซึ่งเป็นผู้เชี่ยวชาญที่มีหน้าที่ดูแลกระบวนการที่ละเอียดอ่อนนี้ มักอาศัยอยู่อย่างโดดเดี่ยวเพื่อคอยดูแลกองไม้ของตน[2][ต้องการอ้างอิง] ตลอดประวัติศาสตร์ การผลิตถ่านไม้ในปริมาณมากเป็นปัจจัยสำคัญที่ก่อให้เกิดการตัดไม้ทำลายป่า โดยเฉพาะในภูมิภาคอย่างยุโรปกลาง อย่างไรก็ตาม วิธีการจัดการที่หลากหลาย เช่น การตัดให้แตกหน่อ (coppicing) มีเป้าหมายเพื่อรักษาระดับอุปทานของไม้ให้เพียงพอสำหรับการผลิตถ่านไม้ ความขาดแคลนของทรัพยากรไม้ที่เข้าถึงได้ง่ายในท้ายที่สุดจึงนำไปสู่การเปลี่ยนผ่านไปใช้แหล่งพลังงานเทียบเท่าจากเชื้อเพลิงฟอสซิลอย่างถ่านหิน
วิธีการผลิตถ่านไม้สมัยใหม่เกี่ยวข้องกับการนำไม้ไปคาร์บอไนซ์ในรีทอร์ต ซึ่งให้ประสิทธิภาพที่สูงกว่าวิธีการเผาถ่านในเตแบบดั้งเดิม สมบัติของถ่านไม้จะขึ้นอยู่กับปัจจัยต่าง ๆ เช่น ชนิดของวัสดุที่นำมาเผาและอุณหภูมิในการคาร์บอนไรส์ การผลิตและการใช้ประโยชน์จากถ่านไม้อาจส่งผลกระทบเชิงลบต่อสิ่งแวดล้อม เช่น การตัดไม้ทำลายป่าและการปล่อยมลพิษ[3] การผลิตถ่านไม้แบบผิดกฎหมายและไร้การควบคุม พบได้บ่อยเป็นพิเศษในภูมิภาคอย่างอเมริกาใต้และแอฟริกา
การใช้งาน
[แก้]- ใช้เป็นเชื้อเพลิง
- ใช้ทำดินปืน
- ใช้ในการวาดเส้น
- ใช้เป็นถ่านกัมมันต์
อ้างอิง
[แก้]- ↑ Kammen, Daniel M.; Lew, Debra (2005). Review of Technologies for the Production and Use of Charcoal. Berkeley, California, USA: University of California, Energy and Resources Group & Goldman School of Public Policy. น. 6.
- ↑ "Charcoal Burners | Legendary Dartmoor". Legendary Dartmoor (ภาษาอังกฤษแบบบริติช). 20 มีนาคม 2016. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 24 พฤษภาคม 2026. สืบค้นเมื่อ 24 พฤษภาคม 2026.
{{cite news}}: ตราเวลาใน|archive-date=/|archive-url=ไม่ตรงกัน; แนะนำค่า 28 พฤษภาคม 2022 แทน (วิธีใช้) - ↑ "Africa's charcoal economy". The Economist. สืบค้นเมื่อ 31 พฤษภาคม 2025.
