ถวีซ้าและฮหวาซ้า
 | บทความนี้อาจขยายความได้โดยการแปลบทความที่ตรงกันในภาษาเวียดนาม คลิกที่ [ขยาย] เพื่อศึกษาแนวทางการแปล
|
ถวีซ้า (จื๋อฮ้าน: 水舍) และฮหวาซ้า (จื๋อฮ้าน: 火舍) เป็นชื่อในภาษาเวียดนามของอดีตรัฐของชาวจารายสองแห่งในบริเวณที่สูงตอนกลางของเวียดนาม ประมุขใช้อิสริยยศ "กษัตริย์แห่งน้ำ" (จาราย: Pơtao Ia; ระแด: Mtao Êa; เวียดนาม: Thủy Vương; เขมร: ស្តេចទឹក; ลาว: ສະເດັດນ້ຳ), "กษัตริย์แห่งไฟ" (จาราย: Pơtao Apui; ระแด: Mtao Pui; เวียดนาม: Hỏa Vương; เขมร: ស្តេចភ្លើង; ลาว: ສະເດັດໄຟ) และบ้างก็ใช้ "กษัตริย์แห่งลม" (จาราย: Pơtao Angin) คำว่า Pơtao ในภาษาจารายมักถูกเทียบเป็น "กษัตริย์" อย่างไรก็ตาม แท้จริงแล้วตำแหน่งนี้มิได้เป็นพระมหากษัตริย์แต่อย่างใด แต่มีฐานะเป็นเจ้าพิธีกรรมแห่งไฟ, น้ำ และลม[1]
ชนเผ่าเหล่านี้ตั้งอยู่ในหุบเขาแม่น้ำอาลูนและแม่น้ำบาในอำเภออาลูนปา (จังหวัดซาลาย) และอำเภอเอียซุป (จังหวัดดั๊กลัก)[2]
ถวีซ้าและฮหวาซ้าสืบเชื้อสายมาจากชาวจาม กษัตริย์ทั้งสองรัฐอาศัยเวทมนตร์คาถาเพื่อให้ประชาชนเชื่อฟัง ตำนานระบุว่า กษัตริย์แห่งน้ำสามารถเรียกฝนได้ และกษัตริย์แห่งไฟสามารถเรียกอากาศร้อนได้[3] เวทมนตร์คาถาเหล่านี้เป็นที่รู้จักในหมู่ชาวกัมพูชา กษัตริย์กัมพูชาทรงถวายเครื่องสักการะแก่ชนเผ่าทั้งสองทุกสามปีเพื่อเป็นการอธิษฐานถึงสันติภาพและความเจริญรุ่งเรือง[2]
รัฐฮหวาซ้า
[แก้]เรื่องราวเกี่ยวกับรัฐฮหวาซ้าถูกบันทึกไว้โดยเซ. เออ. บูยเยอโว บาทหลวงชาวฝรั่งเศส เขาได้ทำการสำรวจแม่น้ำโขงในปี ค.ศ. 1850 และได้กล่าวถึง “กษัตริย์แห่งไฟ” พระองค์หนึ่ง ซึ่งเป็นที่เคารพนับถือในชนกลุ่มหนึ่งที่เรียกว่า จาราย[4]
หลังจากวิกฤตการณ์ ร.ศ. 112 ฝรั่งเศสได้จัดระเบียบการปกครองในลาว อำนาจการปกครองบริเวณที่สูงตอนกลางเป็นของข้าหลวงที่สตึงแตรง ภายหลังถูกโอนไปให้กับลาวตอนใต้ ชาวจารายต่อต้านและสามารถเอาชนะเจ้าอาณานิคมฝรั่งเศสในปี ค.ศ. 1894 แต่ต่อมาถูกกองทัพฝรั่งเศสเข้ายึดครองในเดือนมกราคม ค.ศ. 1897[5] กษัตริย์แห่งไฟได้สังหารพร็อสแปร์ มารี ปาทริส โอด็องดาล (ฝรั่งเศส: Prosper Marie Patrice Odend'hal) เจ้าหน้าที่ชาวฝรั่งเศส[6] ในปี ค.ศ. 1904[7] ไม่นานหลังจากนั้นพวกเขาก็ถูกโจมตีโดยกองทัพฝรั่งเศสนำโดยแว็งซีลีโยนี (ฝรั่งเศส: Vincillionni) กษัตริย์แห่งไฟได้หลบหนีไป
ในปีเดียวกัน ดินแดนเหล่านี้ถูกผนวกเป็นส่วนหนึ่งของอันนัม โดยเป็นส่วนหนึ่งของจังหวัดแปลกูว์แดร์
กษัตริย์แห่งไฟพระองค์สุดท้ายสิ้นพระชนม์ในปี ค.ศ. 1987 ซีว อาลวน (เวียดนาม: Siu Aluân) ผู้เป็นทายาทไม่สืบทอดตำแหน่งต่อ[1] เนื่องจากความกังวลต่อทางการเวียดนาม ซีว อาลวนเสียชีวิตในปี ค.ศ. 1999 โดยไม่ปรากฏผู้สืบทอดตำแหน่ง[5]
ดูเพิ่ม
[แก้]อ้างอิง
[แก้]- 1 2 Oscar Salemink. "Tây Nguyên: Lifeworld or Heritage?" (PDF).
- 1 2 Đặng Nghiêm Vạn (2003). "Cộng đồng quốc gia dân tộc Việt Nam". Nhà xuất bản Đại học quốc gia thành phố Hồ Chí Minh. Thành phố Hồ Chí Minh: 316–317.
- ↑ Đại Nam chính biên liệt truyện sơ tập, vol. 32
- ↑ Schliesinger, Joachim (2015). Ethnic Groups of Cambodia Vol 3: Profile of Austro-Thai and Sinitic-Speaking Peoples. Booksmango (ตีพิมพ์เมื่อ มกราคม 11, 2015). น. 35–37.
{{cite book}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - 1 2 Harold E. Meinheit. "Captain Cupet and the King of Fire: Mapping and Minorities in Vietnam's Central Highlands".
{{cite journal}}: การอ้างอิง journal จำเป็นต้องระบุ|journal=(วิธีใช้) - ↑ Finot, Louis (1904). "Prosper Odend'hal (1867-1904)". Bulletin de l'École Française d'Extrême-Orient (ภาษาฝรั่งเศส). 4 (1): 529–537. doi:10.3406/befeo.1904.1350.
- ↑ "Prosper Odend'hal" (ภาษาฝรั่งเศส).