ข้ามไปเนื้อหา

ตัวเลขเขมร

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
เลขเขมรสี่รูปแบบทางไทโปกราฟิก เปรียบเทียบตัวเลขอาหรับ (สีฟ้า)

ตัวเลขเขมรเป็นตัวเลขที่ใช้ในภาษาเขมร ปรากฏหลักฐานการใช้ตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 7 หลักฐานที่เก่าแก่ที่สุดพบในจารึกอายุราว ค.ศ. 604 ในปราสาทบายัง ใกล้กับอังกอร์บอเรย์ ในประเทศกัมพูชา[1][2] นอกจากนี้ในจารึกซัมโบร์ (Sambor) อายุราว ค.ศ. 683 ยังเป็นหลักฐานเก่าแก่ที่สุดที่ปรากฏใช้เลขศูนย์ในฐานะทศนิยม[3]

ตัวเลข

[แก้]
เลข 605 ในตัวเลขเขมรจากจารึกซัมโบร์เมื่อ ค.ศ. 683 มีการใช้เลขศูนย์เป็นเลขทศนิยมในวัสดุที่เก่าแก่ที่สุดที่ทราบ[4]

ตัวเลขเขมรสมัยใหม่มาจากตัวเลขฮินดู-อาหรับ และมีระบบทศนิยม กับ การระบุตำแหน่ง ตัวเลขเขมรมีใช้เลขศูนย์ในฐานะตัวเลขเป็นครั้งแรกในศตวรรษที่ 7 ราวสองร้อยปีก่อนปรากฏหลักฐานในลักษณะเดียวกันที่อินเดีย[1][5] ในขณะที่ตัวเลขของเขมรเก่าหรือเขมรยุคอังกอร์ มีสัญลักษณ์เฉพาะสำหรับตัวเลข 10, 20 และ 100[6]

การคูณ 20 หรือ 100 แต่ละครั้งจะต้องขีดเส้นเพิ่มบนตัวอักษร ดังนั้นตัวเลข 47 จึงสร้างขึ้นโดยใช้สัญลักษณ์ 20 พร้อมขีดเส้นบนเพิ่ม ตามด้วยสัญลักษณ์ของตัวเลข 7[6] ความไม่สอดคล้องกันนี้กับระบบทศนิยมเสนอแนะว่าภาษาเขมรนครวัดใช้ระบบเลขฐานยี่สิบ

เนื่องจากทั้งอักษรไทยและอักษรลาวล้วนพัฒนามาจากอักษรเขมรเก่า[7] ตารางด้านล่างนี้แสดงความคล้ายคลึงในตัวเลขของทั้งสามระบบ:

ค่า อักษรเขมร อักษรไทย อักษรลาว
0
1
2
3
4
5
6
7
8
9

ตัวเลขเขมรสมัยใหม่

[แก้]

ชื่อตัวเลขเขมรสมัยใหม่ใช้ทั้งเลขฐานห้าและเลขฐานสิบ เช่น เลข 6 (ប្រាំមួយ) มาจาก 5 (ប្រាំ) บวก 1 (មួយ)

ตัวเลข 0 ถึง 5

[แก้]

ศัพทมูลวิทยาของตัวเลขเขมรตั้งแต่ 1 ถึง 5 มีที่มาจากภาษามอญ–เขมรดั้งเดิม ยกเว้นเลข 0 ที่มาจากสันสกฤต

ค่า เขมร รูปเขียน สัทอักษรสากล UNGEGN GD ALA-LC หมายเหตุ
0សូន្យ[soːn]sonysounysūnyจากสันสกฤต ศูนฺย
1មួយ[muəj]muŏymuoymuayในภาษาพูด ถ้าอยู่หน้าลักษณนาม คำว่า [muəj] จะถูกลดเสียงเป็น [mə][8]
2ពីរ[piː], [pɨl]pirpirbīr
3បី[ɓej]beibei
4បួន[ɓuən]buŏnbuonpuan
5ប្រាំ[pram]brămbramprāṃ
  • ผู้เขียนบางคนจัดให้ [ɓiː] เป็นรูปสะกดของสอง และ [bəj] หรือ [bei] สำหรับรูปสะกดของสาม
  • ในประเทศไทย เลขสามถือเป็นเลขนำโชค[9] แต่ในประเทศกัมพูชา การถ่ายรูปกับคนสามคนถือเป็นโชคร้าย เพราะเชื่อว่าคนที่อยู่ตรงกลางจะเสียชีวิตก่อนคนข้าง ๆ[10][11]

เปรียบเทียบ 1-5 กับตระกูลภาษาออสโตรเอเชียติก

[แก้]

แม้ว่าคำศัพท์เวียดนามถูกทำให้เป็นจีนมาก ตัวเลข 1-5 ยังคงต้นตอจากออสโตรเอเชียติกดั้งเดิม

ค่า เขมร รูปศัพท์ สัทอักษรสากล UNGEGN เวียดนาม เหมื่อง มอญ บรู ขมุ
1 មួយ [muəj] muŏy một mốch mo̤a mui /mò:j/
2 ពីរ [piː], [pɨl] pir hai hal ɓa bar /pà:r/
3 បី [ɓəj] bei ba pa pɔeʔ pei /péɂ/
4 បួន [ɓuən] buŏn bốn pổn pɔn pon /sí:/
5 ប្រាំ [pram] brăm năm đằm pəsɔn shăng /há:/

ตัวเลข 6 ถึง 20

[แก้]

ตัวเลข 6 ถึง 9 สามารถสร้างด้วยการใช้เลขฐาน 5 (ប្រាំ) ไปบวกกับตัวเลขระหว่าง 1 ถึง 4 นั่นทำให้เลข 7 มีที่มาจาก 5 บวก 2 ที่มากไปกว่านั้น ตัวเลขเขมรยังใช้เลขฐานสิบ ซึ่งทำให้เลข 14 มีที่มาจาก 10 บวก 4 แทนที่จะเป็น 2 คูณ 5 บวก 4 และ 16 มีที่มาจาก 10+5+1

ในภาษาพูด ตัวเลขจากสิบเอ็ดถึงสิบเก้าสามารถสร้างได้ด้วยการใช้คำว่า ដណ្ដប់ [dɔnɗɑp] หน้าตัวเลขจากหนึ่งถึงเก้า ทำให้เลข 15 สามารถเขียนได้เป็น ប្រាំដណ្ដប់ [pram dɔnɗɑp] แทนที่จะเขียนแบบมาตรฐานเป็น ដប់ប្រាំ [ɗɑp pram][12]

ค่า เขมร รูปเขียน สัทอักษรสากล UNGEGN GD ALA-LC หมายเหตุ
6ប្រាំមួយ[prammuəj]brămmuŏybrammuoyprāṃmuay
7ប្រាំពីរ[prampiː], [prampɨl]brămpirbrampirprāṃbīr
8ប្រាំបី[pramɓəj]brămbeibrambeiprāṃpī
9ប្រាំបួន[pramɓuən]brămbuŏnbrambuonprāṃpuan
10១០ដប់[ɗɑp]dábdabṭápจีนเก่า *di̯əp[13]
11១១ដប់មួយ[ɗɑpmuəj]dábmuŏydabmuoyṭápmuayមួយដណ្ដប់ [muəj dɔnɗɑp] ในภาษาพูด
20២០ម្ភៃ[mpʰej], [məpʰɨj], [mpʰɨj]mpheympheymbhaiรูปย่อของ [muəj] + [pʰej] (เช่น หนึ่ง + ยี่สิบ)
  • การสร้างเลข 6 ถึง 9 โดยใช้ 5 เป็นฐาน [pram] อาจออกเสียงอีกแบบเป็น [pəm] ทำให้ออกเสียงเป็น [pəmmuəj], [pəmpiː], [pəmɓəj] และ [pəmɓuːən]

ตัวเลข 30 ถึง 90

[แก้]
ค่า เขมร รูปเขียน สัทอักษรสากล UNGEGN GD ALA-LC หมายเหตุ
30៣០សាមសិប[saːm.səp]samsĕbsamsebsāmsipจากไทย สามสิบ
40៤០សែសិប[sae.səp]sêsĕbsaesebsaesipจากไทย สี่สิบ
50៥០ហាសិប[haːsəp]hasĕbhasebhāsipจากไทย ห้าสิบ
60៦០ហុកសិប[hok.səp]hŏksĕbhoksebhuksipจากไทย หกสิบ
70៧០ចិតសិប[cət.səp]chĕtsĕbchetsebcitsipจากไทย เจ็ดสิบ
80៨០ប៉ែតសិប[paet.səp]pêtsĕbpaetsebp″aetsipจากไทย แปดสิบ
90៩០កៅសិប[kaw.səp]kausĕbkausebkausipจากไทย เก้าสิบ
  • ในภาษาพูดหรือไม่เป็นทางการ สามารถละคำว่า សិប [səp] ที่ปรากฏในตัวเลขเหล่านี้ได้ เช่น เลข 81 สามารถพูดเป็น ប៉ែតមួយ [paet.muəj] แทนรูปเต็มเป็น ប៉ែតសិបមួយ [paet.səp.muəj]

ตามข้อมูลทางประวัติศาสตร์ ชาวเขมรยืมตัวเลข 30 ถึง 90 จากภาษาจีนสมัยกลางตอนใต้ผ่านภาษาไท ซึ่งภาษาไทยมีความเป็นไปได้มากที่สุด[6] ตารางข้างล่างแสดงคำในภาษาเขมรเมื่อเทียบกับกลุ่มภาษาไทและจีน

ตารางเทียบภาษา
ค่า เขมร ไทตะวันตกเฉียงใต้ ไทตอนเหนือ จีน
ไทย ไทยในอดีต ลาว จ้วง[14] Nanning[15] กวางตุ้ง แต้จิ๋ว ฮกเกี้ยน จีนมาตรฐาน
3 ‒*saːmsamsǎamsãamɬaːm1ɬam41saam11sa1 (sam1)sān
4 ‒*sɐesisàisiiɬi5ɬi55sei3si3si3 (su3)
5 ‒*haːhangùahàaha3ŋ̩13ng5ŋou6go2 (ngo2)
6 ‒*hokhoklòkhókhuk7løk24luk6lak8lak2 (liok8)liù
7 ‒*cətchetjèdjéttɕit7tsʰɐt33cat1tsʰik4chit2
8 ‒*pɐətpaetpàedpàetpet7pat33baat3poiʔ4pueh4 (pat4)
9 ‒*kawkaojaokâokau3kou33gau2kao2kau4 (kiu2)jiǔ
10 ‒*səpsipjǒngsípɬip7ɕɐp22sap6tsap8tzhap2 (sip8)shí
  • คำในวงเล็บเป็นรูปออกเสียงโดยตรง ส่วนคำที่มีดอกจันเป็นคำที่สร้างขึ้นใหม่เฉพาะ และไม่ใช้เป็นเลขพื้นฐานจาก 3 ถึง 10

ก่อนที่จะใช้ระบบฐานสิบกับคำเหล่านี้ ตัวเลขเขมรเคยใช้ระบบเลขฐานยี่สิบ

ตัวเลข 100 ถึง 10,000,000

[แก้]
ค่า เขมร รูปเขียน สัทอักษรสากล UNGEGN GD ALA-LC หมายเหตุ[16]
100១០០មួយរយ[muəj.rɔːj] ([rɔːj], [mə.rɔːj])muŏy rôymuoy roymuay rayaจากไทย ร้อย
1,000១,០០០មួយពាន់[muəj.pŏən]muŏy poănmuoy poanmuaya bânจากไทย พัน
10,000១០,០០០មួយម៉ឺន[muəj.məɨn]muŏy mœnmuoy mueunmuaya mȳnaจากไทย หมื่น
100,000១០០,០០០មួយសែន[muəj.saen]muŏy sênmuoy saenmuaya saenaจากไทย แสน
1,000,000១,០០០,០០០មួយលាន[muəj.lien]muŏy léanmuoy leanmuaya lânaจากไทย ล้าน
10,000,000១០,០០០,០០០មួយកោដិ[muəj.kaot]muŏy kaôdĕmuoy kaotmuaya koṭiจากบาลีและสันสกฤต โกฏิ

ถึงแม้ว่าโดยทั่วไป មួយកោដិ [muəj kaot] มีความหมายว่าสิบล้าน ในภาษาพูดบางพื้นที่สามารถสื่อถึงหนึ่งพันล้าน (ซึ่งเขียนเป็น មួយរយកោដិ [muəj rɔj kaot]) เพื่อหลีกเลี่ยงความสับสน ทำให้บางครั้งคำว่า ដប់លាន [ɗɑp.liən] ใช้เรียกสิบล้าน ร่วมกับ មួយរយលាន [muəj.rɔj.liən] สำหรับหนึ่งร้อยล้าน และ មួយពាន់លាន [muəj.pŏən.liən] สำหรับหนึ่งพันล้าน[17]

สำเนียงที่ต่างกันอาจก่อให้เกิดตัวเลขฐานที่มีค่ามากกว่าหนึ่งพันต่างกัน ดังตัวอย่างบางส่วนตามตารางข้างล่างนี้:

ค่า เขมร รูปเขียน[17][18] สัทอักษรสากล UNGEGN GD ALA-LC หมายเหตุ
10,000១០,០០០ដប់ពាន់[ɗɑp pŏən]dáb poăndab poanṭáp bânแปลตรงตัว'"หนึ่งหมื่น"'
100,000១០០,០០០ដប់ម៉ឺន[ɗɑp məɨn]dáb mœŭndab mueunṭáp mȳnaแปลตรงตัว'"สิบหมื่น"'
100,000១០០,០០០មួយរយពាន់[muəj rɔj pŏən]muŏy rôy poănmuoy roy poanmuaya raya bânแปลตรงตัว'"หนึ่งแสน"'
1,000,000១,០០០,០០០មួយរយម៉ឺន[muəj rɔj məɨn]muŏy rôy mœnmuoy roy mueunmuaya raya mȳnaแปลตรงตัว'"หนึ่งร้อยหมื่น"'
10,000,000១០,០០០,០០០ដប់លាន[ɗɑp liən]dáb léandab leanṭáp lānaแปลตรงตัว'"สิบล้าน"'
100,000,000១០០,០០០,០០០មួយរយលាន[muəj rɔj liən]muŏy rôy léanmuoy roy leanmuaya raya lānaแปลตรงตัว'"หนึ่งร้อยล้าน"'
1,000,000,000១,០០០,០០០,០០០មួយពាន់លាន[muəj pŏən liən]muŏy poăn léanmuoy poan leanmuaya bân lānaแปลตรงตัว'"หนึ่งพันล้าน"'

นับผล

[แก้]

ภาษาเขมรสมัยใหม่มีคำศัพท์เฉพาะที่ใช้ในการนับผลไม้ ซึ่งคล้ายกับเลขฐานยี่สิบของภาษาเขมรสมัยพระนคร ซึ่งคล้ายกับภาษาอังกฤษที่ใช้คำว่า "โหล" ในการนับสิ่งของ เช่น ไข่[19]

ค่า เขมร รูปคำศัพท์ สัทอักษรสากล UNGEGN GD ALA-LC หมายเหตุ
4ដំប, ដំបរ[dɑmbɑː]dâmbâ, dâmbârdambaṭaṃpa
40៤០ផ្លូន[pʰloun]phlonphlounphlūnaจาก(ก่อน)พระนคร *plon "40"
80៨០ពីរផ្លូន[piː ploun], [pɨl ploun]pir phlonpi phlounbīra phlūnaแปลว่า "สองสี่สิบ"
400៤០០ស្លឹកsləkslœ̆ksloekslẏkaจาก(ก่อน)พระนคร *slik "400"

อิทธิพลบาลีและสันสกฤต

[แก้]

ภาษาเขมรจึงอาจใช้คำยืมในการนับเป็นครั้งคราว ซึ่งเป็นผลจากอิทธิพลทางวรรณกรรมที่ยาวนานจากทั้งภาษาสันสกฤตและบาลี นอกจากตัวเลข 0 และ 100 ที่ภาษาเขมรไม่มีค่าเทียบเท่า ตัวเลขเหล่านี้มักถูกจำกัดใช้เฉพาะในวรรณกรรม ศาสนา และประวัติศาสตร์มากกว่าใช้ในการสนทนาตามชีวิตประจำวัน เหตุผลประการหนึ่งที่ทำให้ตัวเลขเหล่านี้ลดลงคือขบวนการชาตินิยมเขมร ซึ่งเกิดขึ้นในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1960 พยายามลบคำที่มีรากศัพท์มาจากภาษาสันสกฤตและบาลีทั้งหมด นอกจากนี้ เขมรแดงยังพยายามชำระล้างภาษาโดยลบคำที่ถือว่าไม่ถูกต้องทางการเมืองทั้งหมดออกไปด้วย[20]

ค่า เขมร รูปคำศัพท์ สัทอักษรสากล UNGEGN GD ALA-LC หมายเหตุ
10១០ទស[tŭəh]tôstosdasaจากสันสกฤตและบาลี ทศ
12១២ទ្វាទស[tviətŭəh], [tviətĕəsaʔ]tvéatôstveatos, tveateaksakdvādasaจากสันสกฤตและบาลี ทวาทศ
13 หรือ 30១៣ หรือ ៣០ត្រីទស[trəjtŭəh]treitôstreitostrīdasaจากสันสกฤตและบาลี ตรัยทศ
28២៨អស្តាពីស[ʔahsɗaːpiːsɑː]âsdapisâasdapisa‛astābīsaจากสันสกฤต (8, aṣṭá-) (20, vimsati)
100១០០សត[sataʔ]sâtâsaktaksataจากสันสกฤต ศต

จำนวนเชิงอันดับที่

[แก้]

จำนวนเชิงอันดับที่เขมรสร้างขึ้นด้วยการนำคำว่า ទី [tiː] ตั้งข้างหน้าจำนวนเชิงการนับ[21][6] คล้ายกับการใช้คำว่า "ที่" ในภาษาไทย และ thứ (次) ในภาษาเวียดนาม

ความหมาย เขมร สัทอักษรสากล UNGEGN GD ALA-LC หมายเหตุ
ที่หนึ่งទីមួយ[tiː muəj]ti muŏyti muoydī muaya
ที่สองទីពីរ[tiː piː], [tiː pɨl]ti pirti pidī bīra
ที่สามទីបី[tiː ɓəj]ti bĕiti beidī pī

ตัวเลขนครวัด

[แก้]

โดยทั่วไปถือว่าตัวเลขสมัยพระนครและก่อนยุคพระนครแสดงถึงระบบฐานคู่ โดยใช้ทั้งเลขฐาน 5 และฐาน 20 ระบบทศนิยมของสมัยนครวัดนั้นมีข้อจำกัดมาก โดยต่างจากภาษาเขมรสมัยใหม่ตรงที่ตัวเลขสำหรับ "สิบ" และ "หนึ่งร้อย" ยืมมาจากภาษาจีนและภาษาสันสกฤตตามลำดับ ภาษาเขมรยุคพระนครยังใช้ตัวเลขสันสกฤตในการบันทึกวันที่ บางครั้งผสมกับต้นฉบับภาษาเขมร ซึ่งเป็นแนวทางปฏิบัติที่ดำเนินมาจนถึงศตวรรษที่แล้ว[22]

ตัวเลขสำหรับยี่สิบ สี่สิบ และสี่ร้อยอาจตามด้วยตัวเลขคูณ โดยมีตัวเลขเพิ่มเติมที่ท้าย ทำให้ 27 สร้างขึ้นเป็นยี่สิบ-เอ็ด-เจ็ด หรือ 20×1+7

ค่า เขมร อักขรวิธี[6] หมายเหตุ
1mvay
2vyar
3pi
4pvan
5pram(7 : pramvyar หรือ pramvyal)
10១០tapจากรูปภาษาจีนโบราณ *di̯əp[13]
20២០bhai
40៤០plon
80៨០bhai pvanแปลตรงตัวว่า "สี่ยี่สิบ"
100១០០çataสันสกฤต (100, ศตะ)
400៤០០slik

อ้างอิง

[แก้]
ทั่วไป
  1. David Smyth (1995). Colloquial Cambodian: A Complete Language Course. Routledge (UK). ISBN 0-415-10006-2.
  2. Huffman, Franklin E.; Charan Promchan; Chhom-Rak Thong Lambert (2008). "Huffman, Modern Spoken Cambodian". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2009-08-04. สืบค้นเมื่อ 2008-03-25.
  3. Unknown (2005). Khmer Phrase Book: Everyday Phrases Mini-Dictionary.
  4. Smyth, David; Tran Kien (1998). Practical Cambodian Dictionary (2 ed.). Tuttle Language Library/Charles E. Tuttle Company. ISBN 0-8048-1954-8.
  5. Southeast Asia. Lonely Planet. 2006. ISBN 1-74104-632-7.
  6. preahvihear (2008). "The original names for the Khmer tens: 30–90". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2009-08-04. สืบค้นเมื่อ 2008-12-18.
  7. "SEAlang Library Khmer Lexicography". สืบค้นเมื่อ 2008-12-07.
  8. "Veda:Sanskrit Numbers". สืบค้นเมื่อ 2008-12-10.
เฉพาะ
  1. 1 2 Eugene Smith, David; Louis Charles Karpinski (2004). The Hindu–Arabic Numerals. Courier Dover Publications. p. 39. ISBN 0-486-43913-5.
  2. Kumar Sharan, Mahesh (2003). Studies In Sanskrit Inscriptions Of Ancient Cambodia. Abhinav Publications. p. 293. ISBN 81-7017-006-0.
  3. Diller, Anthony (1996). "New Zeros and Old Khmer" (PDF). Australian National University. pp. 1–3. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2009-02-20. สืบค้นเมื่อ 2009-01-11.
  4. Diller, Anthony (1996). "New Zeros and Old Khmer" (PDF). Australian National University. pp. 1–3. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2009-02-20. สืบค้นเมื่อ 2009-01-11.
  5. Diller, Anthony (1996). New zeroes and Old Khmer (PDF). Australian National University. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2009-02-20.
  6. 1 2 3 4 5 Jacob, Judith M.; Smyth, David (1993). Cambodian Linguistics, Literature and History (PDF). Rootledge & University of London School of Oriental and African Studies. pp. 28–37. ISBN 0-7286-0218-0.
  7. "Khmer/Cambodian alphabet". Omniglot. 2008. สืบค้นเมื่อ 2008-12-18.
  8. Ehrman, Madeline E.; Kem Sos (1972). Contemporary Cambodian: Grammatical Sketch (PDF). Superintendent of Documents, U.S. Government Printing Office. p. 18.
  9. Asian Superstitions (PDF). ADB Magazine. June 2007. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2009-10-07. สืบค้นเมื่อ 2009-01-07.
  10. "Khmer superstition". 2008-03-01. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2009-08-04. สืบค้นเมื่อ 2009-01-05.
  11. "Info on Cambodia". 2006. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2011-07-17. สืบค้นเมื่อ 2009-01-05.
  12. Huffman, Franklin E. (1992). Cambodian System of Writing and Beginning Reader. SEAP Publications. pp. 58–59. ISBN 0-87727-520-3.
  13. 1 2 Gorgoniev, Yu A. (1961). Khmer language. p. 72.
  14. "Zuojiang Zhuang /South Zhuang". สืบค้นเมื่อ 2021-03-08.[ลิงก์เสีย]
  15. "Nanning Pinghua". สืบค้นเมื่อ 2021-03-08.[ลิงก์เสีย]
  16. Jacob (1993). Notes on the numerals and numeral coefficients in Old, Middle, and Modern Khmer (PDF). p. 28.
  17. 1 2 "Khmer Numeral System". 2005-06-19. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2009-08-03. สืบค้นเมื่อ 2008-12-18.
  18. "Spoken Khmer Number". 2003. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2008-10-06. สืบค้นเมื่อ 2008-12-29.
  19. Thomas, David D. (1971). Chrau Grammar (Oceanic Linguistics Special Publications). Vol. 7. University of Hawai'i Press. p. 236.
  20. "Khmer: Introduction". National Virtual Translation Center. 2007. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2008-07-31. สืบค้นเมื่อ 2008-12-18.
  21. "Khmer Cardinal Number". 2003. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2008-09-06. สืบค้นเมื่อ 2008-12-18.
  22. Jacob, Judith M. "Mon–Khmer Studies VI: Sanskrit Loanwords in Pre-Angkorian Khmer" (PDF). School of Oriental and African Studies, University of London. สืบค้นเมื่อ 2008-12-10.