ตะโดธรรมราชาที่ 1

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
พระเจ้าตะโดธรรมราชา
(นิต่า နီတာ)
พระเจ้าแปร
ครองราชย์ 19 พฤษภาคม 2085 - 30 เมษายน พ.ศ. 2093(ประเทศราช)
30 เมษายน พ.ศ. 2093 – 30 สิงหาคม พ.ศ. 2094 (เอกราช)
ก่อนหน้า มังฆ้อง
รัชกาลถัดไป ตะโดธรรมราชาที่ 2
พระราชบุตร พระนางขิ่นเมี๊ยะ
พระราชบิดา เจ้าเมืองเจ๊ตโยบิน
ประสูติ คริสต์ทศวรรษ 1490
ตองอู
สวรรคต 30 สิงหาคม พ.ศ. 2094
แปร
ศาสนา พุทธเถรวาท

พระเจ้าตะโดธรรมราชาที่ 1 (พม่า: သတိုးဓမ္မရာဇာ, ออกเสียง: [ðədó dəma̰ jàzà]; ประมาณ 1490s–1551) มีพระนามเดิมว่านิต่า ทรงเริ่มเข้ารับราชการในราชสำนักตองอูตั้งแต่ ค.ศ. 1516 แล้วได้รับสถาปนาเป็นพระเจ้าแปรในฐานะกษัตริย์เมืองออกของพระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้ผู้เป็นพระชามาดา[1]ระหว่าง ค.ศ. 1542 ถึง 1550 แต่ภายหลังพระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้สวรรคตใน ค.ศ. 1550 ก็ประกาศตนเป็นเอกราช[2]ระหว่าง ค.ศ. 1550 ถึง 1551 ทรงพระนามว่า ตะโดตู (သတိုးသူ, [ðədó θù]) และประกาศไม่ยอมสวามิภักดิ์ต่อพระเจ้าบุเรงนองผู้ที่ขึ้นสืบราชบัลลังก์ต่อจากพระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้ ทำให้เกิดการสู้รบกันขึ้น หลังการสู้รบยาวนาน 6 เดือนกองทัพของพระเจ้าบุเรงนองก็โจมตีเมืองแปรแตกใน ค.ศ. 1551 และพระเจ้าตะโดธรรมราชาที่ 1 ก็ถูกสำเร็จโทษตามพระราชโองการของพระเจ้าบุเรงนอง

ในพระราชพงศาวดารของไทยพระเจ้าตะโดธรรมราชาที่ 1 หรือพระเจ้าแปรมีบทบาทสำคัญในฐานะแม่ทัพผู้ฟันสมเด็จพระสุริโยทัยสิ้นพระชนม์ระหว่างกระทำยุทธหัตถีในสงครามพระเจ้าตะเบ็งชเวตี้[3]

อ้างอิง[แก้]

เชิงอรรถ
  1. พระราชพงศาวดารพม่า, หน้า 123
  2. พระราชพงศาวดารพม่า, หน้า 136
  3. Harvey 1925: 159
บรรณานุกรม
  • ประชุมพงศาวดารเล่ม 2 (ประชุมพงศาวดารภาค 1 ตอนปลาย และภาค 2). กรุงเทพฯ : องค์การค้าของคุรุสภา, 2506. 336 หน้า. หน้า 39-41.
  • พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระนราธิปประพันธ์พงศ์. พระราชพงศาวดารพม่า. นนทบุรี : ศรีปัญญา, 2550. 1136 หน้า. หน้า 139-140. ISBN 978-974-7088-10-6
  • Harvey, G. E. (1925). History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824. London: Frank Cass & Co. Ltd.
  • Kala, U (1724). Maha Yazawin (in Burmese). 1–3 (2006, 4th printing ed.). Yangon: Ya-Pyei Publishing.
  • Phayre, Lt. Gen. Sir Arthur P. (1883). History of Burma (1967 ed.). London: Susil Gupta.
  • Royal Historical Commission of Burma (1832). Hmannan Yazawin (in Burmese). 1–3 (2003 ed.). Yangon: Ministry of Information, Myanmar.
  • Sein Lwin Lay, Kahtika U (1968). Min Taya Shwe Hti and Bayinnaung: Ketumadi Taungoo Yazawin (in Burmese) (2006, 2nd printing ed.). Yangon: Yan Aung Sarpay.


ก่อนหน้า ตะโดธรรมราชาที่ 1 ถัดไป
พระเจ้ามังฆ้องแห่งแปร 2leftarrow.png พระเจ้าแปร
(19 พฤษภาคม 2085 - 30 เมษายน พ.ศ. 2093(ประเทศราช)
30 เมษายน พ.ศ. 2093 – 30 สิงหาคม พ.ศ. 2094 (เอกราช))
2rightarrow.png พระเจ้าตะโดธรรมราชาที่ 2