ตะกร้า

ทางด้านซ้ายเป็นตะกร้าใส่สัตว์ปีกมีชีวิต ส่วนทางด้านขวาเป็นตะกร้าแบนที่ใช้สำหรับขายกุ้งและปลาขนาดเล็กในเมือง ไห่โข่ว มณฑล ไห่หนาน สาธารณรัฐประชาชนจีน

ตะกร้า เป็นภาชนะที่แบบดั้งเดิมทำจากเส้นใยแข็งเป็นหลัก และสามารถทำจากวัสดุได้หลากหลายชนิด เช่น เศษไม้ กิ่งไม้ และหวาย แม้ว่าตะกร้าส่วนใหญ่จะทำจากวัสดุจากพืช แต่ก็สามารถใช้วัสดุอื่น ๆ เช่น ขนสัตว์ กระดูกวาฬ หรือลวดโลหะได้ โดยทั่วไปตะกร้าจะสานด้วยมือ ตะกร้าบางชนิดมีฝาปิด ในขณะที่บางชนิดเปิดโล่งด้านบน

การใช้งาน

ตะกร้ามีประโยชน์เชิงใช้สอยและเชิงสุนทรีย์ ตะกร้าบางชนิดใช้ในพิธีกรรมทางศาสนา ในขณะที่ตะกร้ามักใช้สำหรับการเก็บเกี่ยว การจัดเก็บ และการขนส่ง ตะกร้าเฉพาะทางถูกใช้เป็น ตะแกรง เพื่อวัตถุประสงค์ต่าง ๆ รวมถึงการปรุงอาหาร การแปรรูปเมล็ดพืชหรือธัญพืช การโยนชิ้นส่วนการพนัน เครื่องเขย่า พัด กับดักปลา และการซักผ้า

ประวัติศาสตร์

ชายหนุ่มกำลังสานตะกร้าจากใบปาล์ม

ก่อนการประดิษฐ์ตะกร้าสาน ผู้คนใช้ เปลือกไม้ ทำภาชนะอย่างง่ายๆ ภาชนะเหล่านี้สามารถใช้ขนส่งอาหารที่เก็บเกี่ยวได้และสิ่งของอื่นๆ แต่จะแตกหักหลังจากใช้งานเพียงไม่กี่ครั้ง การสาน แถบเปลือกไม้หรือวัสดุจากพืชอื่นๆ เพื่อรองรับภาชนะที่ทำจากเปลือกไม้จึงเป็นขั้นตอนต่อไป ตามมาด้วยการสานตะกร้าอย่างสมบูรณ์ นวัตกรรมสุดท้ายดูเหมือนจะเป็นตะกร้าที่สานแน่นมากจนสามารถกักเก็บน้ำได้

ขึ้นอยู่กับสภาพของดิน ตะกร้าอาจจะหลงเหลืออยู่ในหลักฐานทางโบราณคดีหรือไม่ก็ได้ แหล่งโบราณคดีในตะวันออกกลางแสดงให้เห็นว่ามีการใช้เทคนิคการทอเพื่อทำเสื่อ และอาจรวมถึงตะกร้าด้วย ตั้งแต่ประมาณ 8000 ปีก่อนคริสตกาล ตะกร้าสานมีอายุย้อนไปถึง 7000 ในโอเอซิสอเมริกา ตะกร้าที่ทำด้วยเทคนิคการสานเป็นเรื่องปกติใน 3000 ปีก่อนคริสตกาล

เดิมทีตะกร้าถูกออกแบบมาเพื่อใช้เป็นภาชนะอเนกประสงค์สำหรับบรรทุกและจัดเก็บวัสดุ และใช้เก็บของใช้ต่าง ๆ ภายในบ้าน พืชพรรณที่มีอยู่ในแต่ละภูมิภาคมีผลต่อการเลือกใช้วัสดุ ซึ่งส่งผลต่อเทคนิคการสานอีกที หวายและพืชชนิดอื่นในวงศ์ปาล์ม ซึ่งเป็นหญ้าบางๆ ในเขตอบอุ่น และพืชวงศ์วงศ์สับปะรดใบกว้างในเขตร้อน ต่างก็ต้องการวิธีการบิดและสานที่แตกต่างกันในการทำตะกร้า การทำตะกร้าได้พัฒนาไปสู่ศิลปะแขนงหนึ่ง เสรีภาพทางศิลปะช่วยให้ผู้ทำตะกร้าสามารถเลือกสี วัสดุ ขนาด ลวดลาย และรายละเอียดต่างๆ ได้อย่างหลากหลาย

การแบกตะกร้าบนศีรษะโดยเฉพาะอย่างยิ่งในหมู่สตรีชนบท เป็นประเพณีที่ปฏิบัติกันมานานแล้ว ภาพวาดที่แสดงถึงประเพณีนี้ใน ศิลปะกรีกโบราณ เรียกว่าคาเนโฟรา (Canephorae)

วัสดุ

ช่างสานตะกร้าใช้วัสดุหลากหลายประเภท ได้แก่:

• ไม้ไผ่
• เส้นใยคาร์บอน
• โลหะ
• ปาล์ม
• พลาสติก

• ฟาง

• เครื่องจักสาน (ทำจาก หลิว หวาย กก และไผ่ เป็นหลัก)

แกลเลอรีรูปภาพ

• Different baskets
• 
  ตะกร้าสี่แบบ
• 
  หมวกฟาง และตะกร้าที่ขายอยู่ที่ทางเลี้ยวลัวงวา บนถนน Great East road ประเทศแซมเบีย
• 
  ตะกร้า Nootka Makah - พิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยา Pacific Grove
• 
  ตะกร้ารูปหม้อของชาวเซรี (เม็กซิโกตอนเหนือ)
• 
  การดัดเถาวัลย์เพื่อสร้างตะกร้า - เกาะโพห์นเพย์
• 
  Inupiat basket of whale baleen with a walrus ivory finial, Barrow, Alaska
• 
  ผู้หญิงคนหนึ่งบรรทุกตะกร้าเต็มไปด้วยผักบนศีรษะ ที่ตลาด เค อาร์ เมืองบังกาลอร์ ประเทศอินเดีย
• 
  ตะกร้าสวีตกราส ที่ทำโดยวัฒนธรรมกัลลาของชายฝั่งจอร์เจีย หรือเซาท์แคโรไลนา สหรัฐอเมริกา
• 
  ตะกร้าไผ่ร่วมสมัยในบังกลาเทศ
• 
  ตะกร้าของชาวอีฟูเกา ในพิพิธภัณฑ์

แหล่งที่มา

• เซเปดา, โอเฟเลีย (1995). พลังแห่งมหาสมุทร: บทกวีจากทะเลทราย ISBN 0-8165-1541-7

แหล่งข้อมูลอื่น

•  "Basket" . สารานุกรมบริแทนนิกา (ภาษาอังกฤษ). Vol. 3 (11th ed.). 1911.
• Baskets, The Women's Committee of the Philadelphia Museum of Art
• Baskets at the University of Michigan Museum of Art Archived 2024-06-04 at the Wayback Machine
• Baskets at the Metropolitan Museum of Art
• Exhibition: "A Measure of the Earth: The Cole-Ware Collection of American Baskets" at the Smithsonian American Art Museum
• Study Lab: "Entwined with Life: Native American Basketry" at the Burke Museum of Natural History and Culture
• Tokari (Bamboo basket): Mad Honey Hunting Tools and Equipments